МОНГОЛ УЛСЫН БОЛОВСРОЛЫН ИХ СУРГУУЛИЙН БАГШИЙН АЖИЛЛАХ ЖУРАМ


НЭГ. НИЙТЛЭГ ҮНДЭСЛЭЛ

1.1.    Энэхүү журмын зорилго нь МУБИС-ийн багшийн эрх, үүрэг, багш шинээр авах, ажиллуулах, чөлөө олгох, ажилласан жил, орон тоо, албан тушаалын зэрэглэл тогтоох, гэрээ хийх, багшийн сургалт, эрдэм шинжилгээний ажил, түүнд тавих шаардлага, багшийн ажлыг үнэлэх, урамшуулахтай холбоотой харилцааг зохицуулахад оршино.
1.2.    Монгол улсын үндсэн хууль, Боловсролын тухай хууль, Дээд боловсролын тухай хууль, Хөдөлмөрийн тухай хууль болон эдгээрт нийцүүлэн гаргасан бусад хууль тогтоомж, эрх зүйн хэм хэмжээнд нийцсэн байна.
1.3.    МУБИС-ийн тэнхимийн, төвийн эрхлэгч профессорын багийн ахлагч, профессор, дэд профессор, ахлах багш, багш, дадлагажигч багшийн зэрэглэлтэй багшийг “МУБИС-ийн багш” /*цаашид багш гэнэ/ гэх бөгөөд багш нь үйл ажиллагаандаа энэхүү журмыг мөрдөж ажиллана. МУБИС-ийн багш өдөр тутмын үйл ажиллагаандаа дараах зарчмыг баримтлана.
Үүнд:
1.3.1.    Боловсролын стандарт, үйлчилгээг боловсронгуй болгох, үр  өгөөжийг дээшлүүлэх, боловсролын үнэлэмжийг нэмэгдүүлэх, сургалтын  орчинг сайжруулах үйл ажиллагаанд бүтээлч, идэвхтэй оролцох
1.3.2.    Эрдмийн эрх чөлөөг хамгаалан хүндэтгэх, судалгаа шинжилгээний ажлыг эрхэмлэх, шинжлэх ухааны хөгжил дэвшилд хувь нэмэр оруулах
1.3.3.    Мэдлэг, чадвараа иргэн, нийгэм, улс орны тогтвортой хөгжлийн төлөө зориулах, нийгэмд манлайлах, үлгэр дуурайлал үзүүлэх, багшийн нэр хүндийг өндөрт өргөх
1.3.4.    Хамт олонтой тэгш харилцах, хүндэтгэлтэй хандах, итгэл хүлээсэн, хүнлэг байх, санал өгөх, шийдвэрээ үндэслэлтэй гаргах, асуудалд ил тод, нээлттэй хандах
1.3.5.    Суралцагчийн язгуур эрх ашгийг дээдлэх, тэдний сурч боловсрох тэгш боломжийг хангах, танин мэдэх эрмэлзлэлийг дэмжих, хүндэтгэлтэй, адил тэгш хандах, суралцагч хоорондын харилцааг эрхэмлэх.
2.1.    Багшийн эрх, үүрэг.

2.1.1.    Багш нь Боловсролын тухай хууль, Дээд боловсролын тухай хууль, сургуулийн дүрэм болон эрх зүйн бусад актад заасан эрх эдэлж, үүрэг хүлээнэ.
2.1.2.    Судалгаа шинжилгээний ажлын үр дүнг нээлттэй, чөлөөтэй тайлагнах, эрдмийн эрх чөлөөтэй байх
2.1.3.    Сургуулийн үйл ажиллагаатай холбоотой аливаа асуудалд үнэлгээ, дүгнэлт өгөх, санал, шүүмжлэл гаргах, үзэл бодлоо чөлөөтэй илэрхийлэх
2.1.4.    Мэргэжил дээшлүүлэх, сургалт, семинарт хамрагдах, холбогдох журамд заасан хөнгөлөлт эдлэх, тэтгэлэг, дэмжлэг авах
2.1.5.    Бүтээлийн чөлөө авах, бүтээлээ үнэлүүлэх, шагнал урамшуулал хүртэх
2.1.6.    МУБИС-ийн сургуулийн бодлого, шийдвэр, дүрэм, журам, гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлж, биелэлтийг цаг хугацаанд нь дүгнүүлж байх
2.1.7.    Мэдлэг, чадвараа дээшлүүлэн заах арга барилаа байнга сайжруулснаар сургалтын арга, технологийн шинэчлэлтэд хувь нэмэр оруулж, хичээлийн агуулгыг
 
орчин үеийн боловсролын болон шинжлэх ухааны хөгжлийн чиг хандлага, шаардлагатай нийцүүлэн шинэчилж байх;
2.1.8.    Хичээлийн цагийг үр өгөөжтэй ашиглах, суралцагчтай ажиллах, зөвлөгөө өгөх хуваарийг баримтлах, даалгаврыг цаг тухайд нь шалгаж, үр дүнг өөрт нь мэдээлж, бие даан суралцах арга барил, чадвар эзэмшүүлэх, бүтээлч, шүүмжлэлт, логик сэтгэлгээг хөгжүүлдэг байх;
2.1.9.    Суралцагчийн бие даан гүйцэтгэх ажлыг хөтөлбөрийн түвшин, хичээлийн шаардлагад нийцүүлэн боловсруулах, тухайн  ажлын  чиглэл,  агуулга, мэдээллийн эх сурвалжийг оновчтой тодорхойлох зэргээр хичээл, сургалттай холбоотой мэдээ, мэдээлэл олж авах боломж бүрдүүлэх;
2.1.10.    Суралцагчийн мэдлэг, чадварыг шалгах хэлбэр, шалгалтын агуулгын хүрээ,  үнэлэх шалгуурыг ил тод, тодорхой байлгах, тэднийг шалгах, дүгнэх, үнэлэх, тодорхойлох, зөвлөж туслахдаа тэгш, шударга, бодитой хандах;
2.1.11.    Боловсролын бодлогыг хэрэгжүүлэх, хөгжүүлэхэд идэвх санаачлагатай, бүтээлч, хариуцлагатай оролцох; багш, ажилтны ажил, байдлын үнэлгээ, суралцагчдын сурлагын дүн, санал асуулгын үр дүнд нөлөөлөх аливаа сөрөг үйлдэл хийхгүй байх;
2.1.12.    Хичээл таслах, хичээлээс хоцрох, эрт тараах, хичээлийн цагаар танхимыг орхих; дүнг бодитой бус, хуурамчаар тавих; зохих журмаар батлагдсан хичээлийн хөтөлбөр, бусдын судалгааны чиглэлийг үндэслэлгүй үгүйсгэж, тэдгээрт итгэх суралцагчийн итгэлийг хөсөрдүүлэх; тэдэнд бие даан сурах хэрэглэгдэхүүн, хичээлийн гарын авлага, ном сурах бичиг хүчээр тулгах, суралцагчийн сурлагад ахиц гарахад саад болох зэрэг үйлдэл хийхгүй байх;
2.1.13.    Бусад багш, судлаачийн эрдмийн эрх чөлөөг хүндэтгэх, тэдгээрийг хувь хүнийх нь хувьд хүндэтгэхийн зэрэгцээ бүтээлд нь ёс зүйтэй, бодитой хандах, эрдэм шинжилгээний ажлыг багаар буюу хамтарч гүйцэтгэх тохиолдолд багийн гишүүдийн үүрэг, оролцоо, ажлын гүйцэтгэл, үр дүнг харгалзан төсвийг зөв, шударга хуваарилж, зарцуулдаг байх

2.2.    Сургалтад баримтлах багшийн ёс зүйн хэм хэмжээ

2.2.1.    Багш бүр ёс зүйн дараах хэм хэмжээг чанд баримтлах бөгөөд зөрчсөн тохиолдолд энэ журам, эрх зүйн бусад хэм хэмжээг баримтлан хариуцлага хүлээх;
2.2.2.    Мэргэжлээрээ тэргүүлэгч байж, ажиллах, суралцах үүргээ хариуцлагатай гүйцэтгэхийн зэрэгцээ нийгэм, хамт олон, оюутанд чин сэтгэлээр хандан, шударга бус аливаа явдалтай эвлэрдэггүй байх;
2.2.3.    Эрдэм мэдлэгийг эрхэмлэж, бусад эрх ашиг, сонирхлоос ямагт дээгүүрт тавих;
2.2.4.    Хувийн явцуу болон хүмүүсийн хоорондын зохисгүй харьцаанаас ангид ажиллаж, албаны болон хувийн харилцааг зааглах, мөн мэдээллийг гуйвуулах, нуун дарагдуулах, худал мэдээлэхгүй байх;
2.2.5.    Архидан согтуурахтай тэмцэх хуулийн 7-р заалтыг ёсчлон мөрдөнө.
2.2.6.    Мэргэжлийн эсвэл хуулийн зайлшгүй шаардлага гарснаас бусад тохиолдолд мэргэжлийн үйл ажиллагааны явцад олж авсан бусдын хувийн нууцтай холбоотой мэдээллийг задруулахгүй байх;
2.2.7.    Өөрийн үзэл бодол, байр суурийг зөвтгөхийн төлөө бусдын үзэл бодол, байр суурийг мушгин гуйвуулж, гутаан доромжлохгүй байх;
2.2.8.    Хувийн ашиг сонирхолд нийцүүлэн суралцагчийн хөдөлмөрийг ашиглах, суралцагчийг  яс,  үндэс,  шашин  шүтлэгээр  ялгаварлах,  ичээн  зовоож,    гутаан
 
доромжилсон үг хэлэх, үйлдэл хийх, аливаа шашинг сурталчлах, багшийн давуу байдлаа ашиглан суралцагчид ямар нэгэн дарамт, шахалт үзүүлэхгүй байх;
2.2.9.    МУБИС-ийн багшийн нийгмийн хариуцлагыг ухамсарлан, тэдгээрийг бүрэн хүлээн зөвшөөрч дэмжих, хувь хүний эрхэм оршихуйг дээдлэн, байгууллага, хувь хүний харилцаанд шударга, зарчимч, иргэний өндөр соёлтой, үнэнч, хүнлэг байж, багшийн нэр төрийг эрхэмлэн дээдлэх;


ГУРАВ. БАГШААР АВАХ, АЖИЛЛУУЛАХ, ЧӨЛӨӨ ОЛГОХ

3.1.    Багшид тавих шаардлага

3.1.1.    МУБИС-д мэргэжлийн болон тусгай шаардлага хангасан багшийг нээлттэй сонгон шалгаруулалт зарлаж ажилд авна.
3.1.2.    МУБИС-ийн багш нь холбогдох дүрэм журам, тушаал шийдвэр, стандартыг мөрддөг, сурталчилдаг, хэрэгжүүлдэг байхын зэрэгцээ, бүтээлч шинэ санаа, санаачилга гарган хэрэгжүүлдэг, үйл ажиллагаанд бодитой ханддаг, ажил хэрэгч чанарыг эзэмшсэн байна.
3.1.3.    Боловсрол судлал, сэтгэл судлалын ухааны арга зүйг эзэмшсэн, багшаас өөр мэргэжилтэй боловч сурган хүмүүжүүлэх курсэд суралцан төгссөн, магистр болон түүнээс дээш боловсролын зэрэгтэй, гадаад хэлний зохих түвшний мэдлэг, чадвартай байна.
3.1.4.    Гадаад хэлний багшаар ажиллахад тухайн хэлний чиглэлээр олон улсын түвшний шалгалтыг амжилттай өгсөн байна.
3.1.5.    Сургалтын үйл явцыг шинжлэх ухааны үндэслэлтэй, бодитой төлөвлөдөг, үр ашигтай зохион байгуулдаг, манлайлан удирддаг, үр дүнг оновчтой тодорхойлж, тогтмол хянан сайжруулах арга замыг тодорхойлдог байна.
3.1.6.    Стандартын түвшинг хүрсэн үр дүнтэй нь олон талаас нь харьцуулдаг, цаашид сургалтын чанарыг нь сайжруулах арга замыг тодорхойлох, сургах арга барилаа дээшлүүлж ажилладаг чадвартай байна.
3.1.7.    Судлан шинжлэх арга зүй эзэмшсэн, онолын болон практик судалгааны ажлыг цогцоор явуулах арга барилд суралцсан байна.
3.1.8.    Тасралтгүй суралцаж, мэргэжлийн мэдлэг, чадвараа байнга дээшлүүлж,  сургалтад мэдээллийн технологи ашиглах чадвартай байна.

3.2.    Багшийн ажлын зохицуулалт

3.2.1.    Багшийн албан тушаалын зэрэглэл, хийж гүйцэтгэх ажил нь сургалт, эрдэм шинжилгээ, судалгаа, бүтээлч ажил гэсэн багц үйл ажиллагааны багтаамжаар тодорхойлогдоно.
3.2.2.    Багшийн албан тушаалын зэрэглэлд үндэслэсэн ажлын байрны тодорхойлолтоор ажлын ачааллыг тогтоож, багш нартай бичгээр хөдөлмөрийн гэрээ байгуулна.
3.2.3.    МУБИС-ийн ашиг сонирхолд үл нийцэх, багшийн үүрэгт ажлаа гүйцэтгэхэд саад болох аливаа нэмэлт буюу давхар ажил хийхгүй байх, хэрэв тийм ажил зайлшгүй гүйцэтгэх бол захирлын зөвшөөрлөөр шийдвэрлэнэ.
 
3.3.    Ажиллах жил ба албан тушаалын зэрэглэл тогтоох

3.3.1.    Тухайн албан тушаалын зэрэглэлд ажиллах хугацааг хөдөлмөрийн гэрээгээр зохицуулах ба гэрээний хугацаа дуусах бүр албан тушаалын зэрэглэлийн шаардлага хангаж байгаа эсэхийг энэ журмын 3.3.2-т заасны дагуу тогтоож захирлын тушаалаар баталгаажуулна.
3.3.2.    Тодорхой албан тушаалын зэрэглэлд ажиллах хугацаа дууссан, зэрэглэлээ шинэчлэн тогтоолгох хүсэлтэй багшийн өргөдлийг хүний нөөцийн менежер хүлээн авна. Зэрэглэл шинэчлэн тогтоох ажлыг захирлын тушаалаар байгуулсан комисс батлагдсан удирдамжийн дагуу жилд 2 удаа (өвөл, хавар) тухайн улирлын төгсгөлд зохион байгуулна.
3.3.3.    Албан тушаалын зэрэглэлийн үндсэн шаардлагыг хангаж байгаа  багш зэрэглэлийн хугацаа дууссан боловч хүндэтгэх шалтгааны улмаас зэрэглэл дэвших боломжгүй бол түүнийг тухайн зэрэглэлд үргэлжүүлэн ажиллуулна.
3.3.4.    Оюутны сэтгэл ханамжийн судалгаагаар 60 болон түүнээс доогуур үнэлгээ 2 удаа авсан, тухайн албан тушаалын зэрэглэлийн шаардлагыг хангаагүй, гэрээний нөхцөлийг биелүүлээгүй бол зэрэглэл бууруулах ба гэрээ цуцлах хүртэл арга хэмжээ авна. Энэ тохиолдолд мэргэжлийн магадлах комиссын дүгнэлтийг үндэслэл болгоно.
3.3.5.    Хүндэтгэх шалтгаангүйгээр багшийн зэрэглэлийн шалгаруулалтад орох, хөдөлмөрийн гэрээгээ сунгуулах тухай өргөдлөө хугацаандаа гаргаагүй багшийг үргэлжлүүлэн ажиллуулах эсэх асуудлыг шийдэхдээ бүрэлдэхүүний сургуулийн захирал, ХА-ны саналыг үндэслэнэ.
3.3.6.    Хэрэв багшаар ажиллах гэрээ цуцлах бол захирлын тушаалаар байгуулсан мэргэжлийн комиссын албан ёсны дүгнэлт, шийдвэрийг үндэс болгоно.
3.3.7.    МУБИС-ийн багшийн шаардлагыг бүрэн хангасан хүнийг албан тушаалын ямар зэрэглэлд ажилуулахыг Захирлын зөвлөл шийдвэрлэнэ.

А. “Дадлагажигч багш”-ийн зэрэглэлд ажиллуулах

3.3.8.    Дадлагажигч багшийн зэрэглэлд ажиллах багштай нэг жилийн гэрээ байгуулах ба гэрээг 2 улирал хүртэл  сунгаж болно.
3.3.9.    Дадлагажигч багш нь мэргэжлээрээ магистр болон түүнээс дээш зэрэгтэй,  багшлах эрхтэй байна.
3.3.10.    Эрдэм шинжилгээ судалгааны ажлыг хийж гүйцэтгэх хүсэл сонирхолтой болохоо нотлон харуулсан, тодорхой чиглэлээр судалгаа хийх бэлтгэлтэй байна.
3.3.11.    Албан ёсны зөвлөх багшийн зөвлөмжийн дагуу хичээлийн хөтөлбөр, стандартыг чанарын өндөр түвшинд боловсруулах  чадвар эзэмшсэн байна.
3.3.12.    МУБИС-ийн багшид тавих шаардлагыг хангахад чиглэсэн дадлагажуулах сургалт, хөтөлбөрт хамрагдаж, хангалттай үнэлгээ авсан байна.
3.3.13.    Мэргэжлээ гүнзгийрүүлэн эзэмших, судалгаа, сургалтын арга барил, гадаад хэлний мэдлэгээ дээшлүүлэх төлөвлөгөө гаргаж, ажиллах хугацаандаа ажлын тайлангаа тэнхимийн хурлаар 2-оос доошгүй удаа хэлэлцүүлж үнэлүүлсэн байх.
 
Б. “Багш”-ийн зэрэглэлд ажиллуулах

3.3.14.    Багш нь боловсролын болон эрдэм шинжилгээний байгууллагад, эсвэл МУБИС- ийн дадлагажигч багшийн зэрэглэлд 1-ээс дээш жил ажилласан, магистраас дээш зэрэгтэй байна.
3.3.15.    Тухайн албан тушаалын зэрэглэлд ажиллах багштай 3 жилийн хугацаагаар гэрээ байгуулах ба үргэлжүүлэн 2 жилийн хугацаагаар, дахин 2 жилийн хугацаагаар гэрээг тус тус сунгаж болно.
3.3.16.    Багш албан тушаалд үргэлжүүлэн ажиллах сүүлийн гэрээний хугацаанд докторын зэрэг хамгаалаагүй бол дахин 2 жилийн хугацаатай тусгай нөхцөлтэй гэрээ байгуулж болно. Гэрээг энэ журмын 3.2.2-р заалтыг баримтлан дүгнэж 3.3.4-р заалтыг үндэс болгож шийдвэрлэнэ.
3.3.17.    Тодорхой чиглэлээр судалгаа хийдэг, эрдэм шинжилгээний хурал, семинарт биечлэн илтгэл хэлэлцүүлдэг байх
3.3.18.    Сургалт, эрдэм шинжилгээний ажлыг чанартай гүйцэтгэдэг болохоо тодорхой үр дүнгээр харуулсан байна.
3.3.19.    Оюутныг удирдан багшлах ажлын дадлага, туршлага, ур чадвар, эрдэм шинжилгээний ажлын арга барилд сургадаг байх.
3.3.20.    Багшид тавих шаардлагыг хангасан, үүрэгт ажлаа бүрэн биелүүлдэг бусдыг үлгэрлэдэг байна.
3.3.21.    Тодорхой хэмжээгээр гэрээт, захиалгат шинжлэх ухаан, технологийн төсөлд хавсран гүйцэтгэгчээр ажилладаг байх.

В. “Ахлах багш”-ийн зэрэглэлд ажиллуулах

3.3.22.    Ахлах багш нь дээд боловсролын болон эрдэм шинжилгээний байгууллагад 8-аас дээш жил, МУБИС-ийн багшийн зэрэглэлд тасралтгүй 3 жил  ажилласан,  докторын зэрэгтэй байх, эсвэл мэргэжлээрээ дээд боловсролын байгууллагад 10-аас доошгүй жил ажилласан, ном бүтээл нь салбартаа хүлээн зөвшөөрөгдөж нийтийн хүртээл болсон, хөндлөнгийн хянан магадлагаа хийдэг мэргэжлийн  эрдэм шинжилгээний сэтгүүлд дотоодод 15-аас доошгүй, гадаадад 3-аас доошгүй өгүүлэл хэвлүүлсэн байх.
3.3.23.    Тухайн албан тушаалд ажиллах багштай 2 жилийн гэрээ байгуулах ба үргэлжүүлэн 3 жилийн хугацаатайгаар гэрээг сунгаж болно.
3.3.24.    Сүүлийн гэрээ хийхэд докторын зэрэг хамгаалсан байх бөгөөд хамгаалаагүй тохиолдолд 3.3.4 заалтыг баримтлан шийдвэрлэх.
3.3.25.    Тодорхой чиглэлээр судалгаа хийж эрдэм шинжилгээний төсөлд оролцож, эрдэм шинжилгээний хурал, семинарт  илтгэл хэлэлцүүлдэг байх
3.3.26.    Оюутныг удирдан багшлах ажлын дадлага, туршлага, ур чадвар, эрдэм шинжилгээний арга барилд сургадаг байх
3.3.27.    Багшид тавих шаардлагыг хангасан, үүрэгт ажлаа бүрэн биелүүлдэг, бусдыг үлгэрлэдэг байх
3.3.28.    Тухайн мэргэжил, салбарын сургалтын агуулга, арга зүйг бүрэн эзэмшсэн, сургалтад шинэ арга, технологи нэвтрүүлэн ажилладаг байх.
 
Г. “Дэд профессор”-ын зэрэглэлд ажиллуулах

3.3.29.    Дээд боловсролын байгууллагад 10-аас дээш жил, үүнээс МУБИС-д 5-аас  доошгүй жил тасралтгүй ажилласан, доктор зэрэгтэй, дэд профессор цолтой байна
3.3.30.    Тухайн албан тушаалын зэрэглэлд 3 жилийн хугацаатай гэрээ байгуулах ба цаашид энэ хугацаагаар үргэлжүүлэн сунгаж болно.
3.3.31.    Эрдэм шинжилгээ, сургалтын ажлыг шинжлэх ухааны өндөр түвшинд цогц байдлаар гүйцэтгэн удирдан зохион байгуулж, гэрээгээр хүлээсэн ажил үүргээ бүрэн хариуцах чадвартай, нэр хүндтэй судлаач багш бөгөөд мэргэжлийн тэргүүлэх чиглэлээр олон нийтэд танигдсан, нэр хүндтэй эрдэмтэн байх
3.3.32.    Багш, магистрант, докторантыг дагалдуулах болон удирдах замаар тэднийг багшлах ур чадвар, эрдэм шинжилгээний ажлын арга барилд сургадаг байх
3.3.33.    Багш нь үүрэгт ажлаа бүрэн биелүүлдэг, бусдыг үлгэрлэдэг, хамт олныг удирдан зохион байгуулагч, манлайлагч байх.

Д. “Профессор”-ын зэрэглэлд ажиллуулах

3.3.34.    Дээд боловсролын байгууллагад 15-аас дээш жил багшийн ажил  хийсэн, докторын зэрэгтэй, профессор  цолтой байна.
3.3.35.    Эхний удаа 3 жилийн хугацаатай гэрээ байгуулах ба цаашид энэ хугацаагаар сунган ажиллуулж болно.
3.3.36.    Мэргэжлийн салбартаа хүлээн зөвшөөрөгдсөн эрдэм шинжилгээний бүтээл туурвисан, судалгааны ажлын менежментийг эзэмшсэн, төсөл болон гэрээт ажил, дотоодын болон олон улсын эрдэм шинжилгээний хурал, семинарыг удирдах мэдлэг, чадвартай байх
3.3.37.    Мэргэжлийн баг хамтлаг удирдах, докторант, магистрантыг дагалдуулах, удирдах зэргээр тэднийг багшлах болон эрдэм шинжилгээний арга барилд сургадаг байх
3.3.38.    Багшид тавих шаардлагыг хангасан, үүрэгт ажлаа бүрэн биелүүлдэг, бусдыг үлгэрлэдэг, хамт олныг удирдан зохион байгуулдаг, зөвлөн туслагч, манлайлагч байх.

3.4.    Багшийн  орон тоог тогтоох, гэрээ хийх

3.4.1.    МУБИС-ийн орон тооны үндсэн багшийн зэрэглэлд тавих шаардлагыг хангасан нөхцөлд бүрэлдэхүүний сургуулийн захиралтай ажиллах гэрээ хийнэ.
3.4.2.    Гэрээгээр ажиллах багш, зөвлөх профессорын гэрээг сургалт эрхэлсэн дэд захирал баталгаажуулна.
3.4.3.    Сургалтын төлөвлөгөөгөөр биелүүлэх шаардлагатай нийт кредитийн 80-аас доошгүй хувийг орон тооны үндсэн багш гүйцэтгэхээр тооцож багшийн орон тоог тогтооно.
3.4.4.    Сургалтын хэвийн үйл ажиллагааг хангах зорилгоор гэрээгээр багш, зөвлөх профессор ажиллуулж болно
 
3.5.    Багш сонгон шалгаруулж ажиллуулах

3.5.1.    Шинэ багш авах захиалгыг тэнхим үндэслэл, цагийн ноогдолын хамт гаргаж, бүрэлдэхүүний сургуулийн захиргааны зөвлөлөөр хэлэлцэж, захирлаар баталгаажуулан Хөтөлбөрийн нэгдсэн албанд хүргэнэ.
3.5.2.    Шинэ багшийг сонгон шалгаруулах үйл ажиллагааг Хөтөлбөрийн нэгдсэн алба, сургалт, хамтын ажиллагаа эрхэлсэн дэд захирлын удирдлага дор мэргэжлийн тэнхим, профессорыг багийн санал, оролцоотойгоор зохион байгуулна.
3.5.3.    Сонгон шалгаруулалтыг МУБИС-ийн цахим хуудас болон хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээр ил тод, нээлттэй зарлана.
3.5.4.    Бакалаврын түвшний мэргэжлийн чиглэл нь заоласнаас өөр бол сонгон шалгаруулалтад бүртгэж авах эсэхийг мэргэжлийн тэнхимтэй зөвшилцөж шийдвэрлэнэ.
3.5.5.    Сонгон шалгаруулалтыг мэргэжлийн комиссын ярилцлага, гадаад хэл, компьютерын хэрэглээ, мэргэжлийн болон боловсрол судлалын шалгалт гэсэн үе шаттай зохион байгуулна. Шалгалтад тэнцсэн багшийг ажилд авах асуудлыг Захирлын зөвлөлийн хурлаар  хэлэлцэж шийдвэрлэнэ.
3.5.6.    Шалгалтын босго оноо мэргэжлийн хичээлийн хувьд 80, бусад шалгалтын хувьд 70 ба түүнээс дээш байна.
3.5.7.    Докторын зэрэгтэй хүнийг бүтээл, мэргэжлийн бэлтгэлийг харгалзан үзэж мэргэжлийн шалгалтаас чөлөөлж болно.
3.5.8.    Багшийг шинээр ажилд авах шийдвэрийг МУБИС-ийн захирлын тушаалаар баталгаажуулна.
3.5.9.    Холбогдох хууль тогтоомж, журмыг үндэс болгож, батлагдсан гэрээний загварын дагуу бүрэлдэхүүний сургуулийн захирал шинээр авч буй багштай гэрээ хийнэ.

3.6.    Багшид ажлын түр чөлөө олгох

3.6.1.    Хүндэтгэн үзэх хувийн шалтгаантай бол багшаар чөлөөний маягт бөглүүлж 5 хүртэл хоногийн чөлөөг бүрэлдэхүүний сургуулийн захирлын зөвшөөрлөөр олгоно.
3.6.2.    Төсөл, гэрээт ажил, харьяа яамны томилолт зэргээр хот, хөдөө орон нутаг, гадаадад ажиллах бол тодорхойлолт албан бичиг, урилгыг үндэслэн ажлын 10 өдөр хүртэл чөлөөг бүрэлдэхүүний сургуулийн захирал олгож болно.
3.6.3.    Ажлын 10 хоногоос дээш чөлөөг МУБИС-ийн захирлаас зөвшөөрөл авч маягт хөтлөн олгоно.
3.6.4.    Хэрэв хичээл орж байгаа багшид чөлөө олгох бол холбогдох  тэнхимийн эрхлэгчээс хичээлийн зохицуулалтыг хийж, хөтөлбөрийн албаны дарга баталгаажуулснаар дараагийн шатанд шийдвэрлэнэ.
3.6.5.    Хүндэтгэн үзэх шалтгаантай багшид цалингүй чөлөөг 1 сараас 1 жил хүртэлх хугацаагаар олгож болох ба чөлөөг захиргааны зөвлөлөөр шийдэж захирлын тушаалаар баталгаажуулна.
3.6.6.    Чөлөө хүссэн өргөдөл бичээгүй, чөлөөний маягтад зохих тэмдэглэл хийгээгүй бол ажил тасалсанд тооцно.
3.6.7.    Хөдөлмөрийн хуулийн 80-р зүйлд заасныг үндэслэн бусад төрлийн чөлөөг олгоно.
3.6.8.    3.6.1, 3.6.2 заасан чөлөөг жилд нэгээс дээш удаа олгохгүй. Хэрэв чөлөө авах зайлшгүй шаардлагатай бол үндэслэлийг Сургалт, хамтын ажиллагаа эрхэлсэн дэд захиралд танилцуулж зөвшөөрөл авна.
 
3.7.    Зөвлөх багш, гэрээт багш, зөвлөх профессор ажиллуулах А. Зөвлөх багш
3.7.1.    МУБИС-ийн багш бүр Зөвлөх багш байх ба Зөвлөх багш нь сургалтын үйл ажиллагааны хүрээнд оюутны туслагч, зөвлөгч нь байна.
3.7.2.    Нэгдүгээр ангийн оюутанд Зөвлөх багшийг мэргэжлийн тэнхим 8-р сарын 15-аас өмнө томилон бүрэлдэхүүний сургуулийн захирлын тушаалаар баталгаажуулж, тушаалын хуулбарыг Хөтөлбөрийн болон Санхүүгийн албанд хүргүүлнэ.
3.7.3.    МУБИС-ийн сургалтын хэвийн үйл ажиллагаа, оюутны ачаалал, сурах үйл явц Зөвлөх багшаас шууд хамааралтай учир зөвлөх багшийн үүргийн биелэлтийг МУБИС-ийн багшийн ажлын үзүүлэлт болон үр дүнгийн нэмэгдэл тооцоход харгалзана.
3.7.4.    Зөвлөх багш нь оюутанд сургалтын төлөвлөгөөнд тусгасан хичээлээс сонголт хийх, сургалтын явцад оюутныхаа сурах, хүмүүжих үйл явцыг хянах, зөвлөх туслах, дүгнэх үндсэн үүрэг хүлээнэ.
3.7.5.    МУБИС-ийн дүрэм журам, МУБИС-ийн захирлын зөвлөл, хөтөлбөрийн нэгдсэн албанаас гаргасан шийдвэрүүдийг танилцуулж, хариуцсан оюутан бүртэй суралцах гэрээ байгуулна.
3.7.6.    Сургалтын төлөвлөгөөнд тусгагдсан хичээлийн хөтөлбөр, стандартын агуулгыг эзэмших, оюутны мэдлэг, ур чадвар, дадалд тавигдах шаардлагууд, оюутныг үнэлэх дүгнэх журам, аргачлалыг танилцуулах ажлыг хэрэгжүүлнэ.
3.7.7.    Оюутанд улирал бүрийн хичээл сонголтыг оновчтой зөв хийхэд нь зөвлөж, хянан, оюутан бүрийг хэвийн ачаалалтай (10-20 кредит) суралцахаар хичээл сонголтыг хийлгэх, хичээлийн хуваариа хийхэд нь тусална.
3.7.8.    Зөвлөх багш өөрийн хариуцсан оюутан бүрийн хичээл сонголтын хуудсыг баталгаажуулж, бүрэлдэхүүн сургуулийн хөтөлбөрийн албатай хамтран ажиллана
3.7.9.    Зөвлөх багш оюутанд суралцах хугацааных нь туршид зөвлөгөө авч, асуудлыг хамтран шийдвэрлэнэ.

Б. Гэрээт багшаар ажиллах

3.7.10.    Мэргэжлийн багш хүрэлцэхгүй байгаа тохиолдолд магистр болон түүнээс дээш зэрэгтэй, МУБИС-ийн багшид тавих шаардлага хангасан тухайн мэргэжлийн хүнийг гэрээт багшаар ажиллуулж болно.
3.7.11.    Гэрээт багшийг зөвхөн захирлын тушаалаар баталгаажуулан, тэнхимийн эрхлэгч, профессорын багийн ахлагч нь сургалтын ажил явуулах гэрээ байгуулах бөгөөд гэрээт багшийн сургалтын ажлын кредитийг үндсэн багшийн ажлын кредит тооцох аргачлалын дагуу бодно.
3.7.12.    Гэрээт багшийн сургалтын ажлын нэг кредитийн үнэлгээг тухайн үед мөрдөж байгаа үндсэн багшийн илүү кредитийн хөлсийг баримтлан гэрээнд нарийвчлан тусгаж мөрдөнө.
3.7.13.    Багшлах боловсон хүчин нэн дутагдалтай нөхцөлд багш мэргэжилтэй, өөр байгууллагад үндсэн ажил эрхлээгүй магистр болон түүнээс дээш зэрэгтэй мэргэжлийн чиглэлийн багшийг гэрээт багшаар тухайн сургуульд ажиллуулж болно.
 
3.7.14.    Гэрээт багшийн цалинг дадлагажигч багшийн албан тушаалын дундаж цалингийн 55 хувиар тооцох ба жилд заах ноогдол нь 13 кредитээс илүүгүй байна.
3.7.15.    Гадны байгууллагаас бакалавр, магистрын төгсөлтийн ажил удирдсан, зөвлөсөн, шүүмж бичсэн, дадлага удирдсан, төгсөлтийн шалгалтын комисст ажилласан хүний хөлсийг энэ журмын 4-р зүйлийг үндэслэн кредитийн гүйцэтгэлээр нь тооцож олгоно.
3.7.16.    Магистрын зэрэг хамгаалуулах зөвлөлд гишүүнээр ажилласан гадны байгууллагын хүмүүст олгох 1 цагийн хөлсний хэмжээг Захирлын тушаалаар батална.
3.7.17.    Гадны байгууллагад ажилладаг эрдэмтэн, судлаачдыг урьж, нэг удаагийн лекц уншуулахад олгох цагийн хөлсийг дараах үнэлгээг баримтлан олгоно. Үүнд: шинжлэх ухааны доктор, академич, профессор, гавьяат багшид 25.000 төг,  доктор, дэд профессорт 15000 төгрөг, магистр болон бусад хүмүүст 10.000 төгрөг байна.

В. МУБИС-ийн зөвлөх профессор

3.7.18.    МУБИС-д ажиллаж байгаад тэтгэвэрт гарсан доктор, дэд профессороос дээш зэрэгтэй, эсвэл мэргэжлээрээ үндэсний хэмжээнд хүлээн зөвшөөрөгдсөн хүнийг мэргэжлийн тэнхим, баг, сургуулийн саналыг үндэслэн зөвлөх профессороор 1-9 сарын хугацаатай гэрээгээр ажиллуулж болно.
3.7.19.    Зөвлөх профессор багш нь хичээлийн жилд заах А цагийн ноогдол 8 кредит, В цагийн ноогдол 4 кредит байна.
3.7.20.    Цалинг тухайн багшийн ажиллаж байсан сүүлийн албан тушаалын үндсэн цалингийн 50 хувиар тогтоож олгоно.
3.7.21.    Ноогдлыг тухайн сургуулийн захирлын баталгаажуулсан гэрээгээр зохицуулах бөгөөд нэмэлтээр гүйцэтгэсэн илүү кредитийн хөлсийг зохих журмын дагуу олгохоор гэрээнд тусгаж мөрдөнө.
3.7.22.    Тэнхим, профессорын багт 2-оос илүүгүй зөвлөх профессор байна. Хэрэв 2-оос илүү зөвлөх профессор ажлууллах бол цагийн ачааллыг харгалзан тэнхим, бүрэлдэхүүний сургуулийн саналыг үндэслэн Сургалт, хамтын ажиллагаа эрхэлсэн дэд захирлын ажлын алба шийдвэрлэж, МУБИС-ийн захирлын тушаалаар баталгаажуулна.
3.7.23.    Зөвлөх профессор нь тэнхимийн эрхлэгч, профессорын багийн  ахлагч, сургуулийн захиралтай гэрээ байгуулж ажиллана.
3.7.24.    Оюутны сэтгэл ханамжийн судалгааны дүн болон тэнхим, профессорын багийн саналыг үндэслэн гэрээг сунгах эсэхийг шийдвэрлэнэ.

3.8.    Магистрант, докторантыг туслах ажилтнаар ажиллуулах тэтгэлэгт хөтөлбөр

3.8.1.    Тухайн хөтөлбөрт хамрагдсан магистрант, докторант нь    багшийн удирдлага дор
6 кредит цагийн сургалтын ажил гүйцэтгэнэ. Гүйцэтгэлийн чанар, үр дүнд  удирдагч багш хяналт тавьж ажиллана.
3.8.2.    Сургалтын ажлыг гүйцэтгэх явцад нэмэлт кредит гүйцэтгэсэн бол илүү цагийн хөлсний 50 хувиар бодож сургалтын төлбөрөөс нь хөнгөлөлт эдлүүлж болно.
3.8.3.    Хөтөлбөрт хамрагдсан магистрант, докторант нь сургалтын ажил гүйцэтгэх бол тэднийг багшийн код бүхий “туслах багш” гэсэн ангиллаар системд бүртгэж оюутны сонголтыг хийлгэнэ.
 
3.8.4.    Лекц унших, илүү цаг заахыг зөвшөөрөхгүй. Цагийн тооцоог тэнхимийн ноогдол болон багш нарын цагийн тооцоотой хамт хийж хөтөлбөрийн алба, санхүүд  хүргэж хянуулж ажиллана.

3.9.    Дадлагын зөвлөх багш, дадлагын зөвлөх профессор

3.9.1.    Бакалаврын оюутны багшлах дадлага удирдах шаардлага хангасан, багшлах ур чадвар, арга зүйн мэдлэг, чадвар, туршлагаараа сургууль, мэргэжлийн хамт олон болон олон нийтэд хүлээн зөвшөөрөгдсөн ЕБС-ийн багштай багшлах дадлага удирдуулах гэрээ хийнэ.
3.9.2.    Дадлага удирдах багштай хийх гэрээг бүрэлдэхүүний сургуулийн хөтөлбөрийн албаны дарга хийж, тухайн бүрэлдэхүүний сургуулийн захирлаар  баталгаажуулна.
3.9.3.    Дадлага удирдах явцад хэрэгжүүлсэн ажлын үр дүнг бүрэлдэхүүний сургуулийн хөтөлбөрийн дэд хороогоор хэлэлцэж үргэлжүүлэн удирдуулах эсэхийг шийднэ.
3.9.4.    Дадлагын зөвлөх профессорд тавих шаардлагыг МУБИС-ийн Хөтөлбөрийн хороогоор хэлэлцүүлж баталгаажуулна.
3.9.5.    4-өөс доошгүй жил дадлагын удирдагчаар ажиллаж, оюутнууд нь дадлагын тайлангаа амжилттай хамгаалж буй багшид тэнхим, хөтөлбөрийн хорооны санал дүгнэлтийг үндэслэн “Дадлагын зөвлөх профессор”-ын үнэмлэхийг МУБИС-ийн захирлын тушаалаар баталгаажуулан олгоно.
3.9.6.    Багшлах дадлага удирдсан ЕБС-ийн дадлагын зөвлөх багш, зөвлөх профессорын ажлын хөлсийг энэхүү журмын 4.18, 4.19 –д тусгасан аргачлалын дагуу бодож олгоно.


ДӨРӨВ. БАГШИЙН АЖЛЫН КРЕДИТ ТООЦОХ ТУХАЙ

4.1.    Багшийн ажлын кредитийн ноогдол

4.1.1.    Профессор, багш нарын ажлын кредит нь сургалтын, эрдэм шинжилгээ, бүтээлч ажлын, сургууль, олон нийтийн үйлчилгээний гэсэн гурван хэсгээс бүрдэх бөгөөд профессор, багшийн албан тушаалаас үл хамаарч хичээлийн жилд нийтдээ бакалаврын болон магистрантур, докторантурын өдөр, орой, эчнээ сургалт, төгсөлтийн ажил удирдах, зөвлөх, шүүмжлэх, дадлага удирдах, эрдэм шинжилгээ, бүтээлч ажил гүйцэтгэх зэргийг ачаалалд оруулж тооцсон 23 кредит байна.
4.1.2.    Профессор, багш нарын заавал биелүүлэх сургалтын ажлын кредит, эрдэм шинжилгээ, бүтээлч ажлын кредитийн ноогдлын хэмжээг ажлын байрны тодорхойлолтыг үндэслэн, тухайн багшийн албан тушаалын ангиллаас хамааруулан  дараах байдлаар тогтооно. Үүнд:
 

 

Албан тушаал

Сургалтын заавал биелүүлэх ноогдол кредит /А хэсэг/

Эрдэм шинжилгээ, судлагааны ажлын кредит /B хэсэг/

Бүтээлч ажлын кредит /C хэсэг/

Төв, лабораторийн1 эрхлэгч, профессорын багийн ахлагч,

9

 

8

 

6

Профессор

11

8

4

Дэд профессор

13

6

4

Ахлах багш

15

4

4

Багш

16

3

4

Дадлагажигч багш

18 /13+5/

1

5

Туслах багш

/ассистантшип/

6

-

-


4.1.3.    Мэргэжлийн тэнхим, гадаад хэлний төвийн эрхлэгчийн ноогдол ачааллыг  ажиллаж буй албан тушаалын зэрэглэлд харгалзах сургалтын заавал биелүүлэх ноогдол ачааллаас багшийн тооноос хамааруулан 4-5 кредитийг хорогдуулж тус тус тооцно. Тухайн зэрэглэлийн эрдэм шинжилгээ, бүтээлч ажлын ноогдлыг 100 хувь гүйцэтгэнэ.

Багшийн тоо    15 хүртэл    16-аас дээш
Хорогдуулах кредит    4 кр    5 кр

4.1.4.    Багш нар нь өөрийн ажиллаж байгаа албан тушаалд харгалзах сургалтын заавал биелүүлэх кредитийг гүйцэтгэх үүрэгтэй бөгөөд эрдэм шинжилгээ, судалгаа, бүтээлч ажлын нийтийн үйлчилгээний кредит гүйцэд биелээгүй тохиолдолд, сургалтын ажлын кредитээр нөхөн биелүүлж болно.
4.1.5.    Тэнхим, төвийн эрхлэгч, профессорын багийн ахлагч нь багш нарын өөрсдийн хийсэн кредитийн гүйцэтгэлийн тооцоог хянах бөгөөд бүрэлдэхүүний сургуулийн хөтөлбөрийн албаны дарга хянан баталгаажуулна.
4.1.6.    Профессорын багийн ахлагч, сургалт-судалгааны төв, лабораторын эрхлэгч нь өөрийн удирдсан судалгаа шинжилгээний болон бусад гэрээт ажил, төсөл хөтөлбөрөөс сургууль хөгжүүлэхэд оруулсан цэвэр ашиг нь N – мян.төгрөгт хүрэхгүй тохиолдолд дараах хэмжээний сургалтын нэмэлт кредитийг биелүүлнэ.

КрН= (N- АС)/ ҮТ
Энд:
АС    -  Сургуулийн хөгжилд оруулсан цэвэр ашгийн хэмжээ [мян.төг]
ҮТ    - Тухайн албан тушаалын жилийн цалингийн 23 кредитэд харгалзах нэг кредитийн   үнэлгээ [мян.төг]
    Профессорын багийн ахлагч, лабораторын эрхлэгч    N=0.5 • ҮТ
    Төвийн эрхлэгч    N=1.5• ҮТ

4.1.7.    Дадлагажигч  багш  нь эхний жилдээ    дагалдаж  буй профессор багшийн    2-оос доошгүй  кредитийн  хичээлд ажиглалт хийх,    зөвлөгөө  авах  ба  энэ  нь хичээл

1 Улсын хэмжээнд магадлан итгэмжлэгдсэн лаборатори байна
 
заасан    цагт    тооцогдохгүй.    Дадлагажигч    багшийн    ноогдлоос    давсан    илүү кредитийн хөлс олгохгүй.
4.1.8.    Эрдэм шинжилгээ, бүтээлч ажлын кредит нь бүрэн биелэгдсэн профессор, багш нарын сургалтын заавал биелүүлэх ноогдлоос давуулан заасан кредит нь тухайн профессор багшийн сургалтын заавал биелүүлэх үндсэн кредитээс хэтрэхгүй байна.
4.1.9.    Цалинтай бүтээлийн чөлөө авсан багш нарын гүйцэтгэсэн илүү кредитийг үндсэн ноогдлоос нь тооцно.


4.2.    Багшийн сургалтаар гүйцэтгэсэн кредитийг тооцох аргачлал А. Бакалаврын сургалтаар багшийн гүйцэтгэсэн кредитийг тооцох
4.2.1.    Багшид ноогдох тухайн улирал, жилийн сургалтын ажлын ачааллыг тооцохдоо танхимд заасан хичээлийн нийт кредит, мөн оюутантай ажилласан цагт ноогдох нэмэлт кредитийг тус бүр тооцож төлөвлөнө.
4.2.2.    Бакалаврын түвшний сургалтад багшийн кредит нь багц хөдөлмөрийг илэрхийлнэ. Үүнд: лекц, лаборатори, семинар, дадлагын хичээл, бие даалт, явцын сорил, шалгалт, сургалтын төлөвлөгөөнд тусгагдаагүй бичил судалгаа, төсөл болон хичээлийн цахим хэрэглэгдэхүүний сангийн бүрдүүлэлт зэрэг байна.

I.    Багшийн сургалтаар гүйцэтгэсэн үндсэн кредит тооцох аргачлал

4.2.3.    Бакалаврын сургалтын үндсэн кредитийг багшийн заасан бодит гүйцэтгэлээр тооцно. Үүнд:
•    лекц - лекцийн бүлгийн тоог харгалзсан  бодит гүйцэтгэлийн кредитээр
•    семинар - семинарын бүлгийн тоог харгалзсан  бодит гүйцэтгэлийн кредитээр
•    лаборатори-лабораторийн    бүлгийн    тоог    харгалзсан    бодит    гүйцэтгэлийн кредитээр
•    дадлагын- дадлагын бүлгийн тоог харгалзсан  бодит гүйцэтгэлийн кредитээр

4.2.4.    Сургалтын ажлаар гүйцэтгэсэн үндсэн кредитийн ноогдолоос давсан кредитийг илүү кредит гэж үзнэ. Тухайн улиралд багшид ноогдох нийт үндсэн кредитийг дараах илэрхийллээр бодно.

 Энд:

-    Үндсэн гүйцэтгэлээр багшид тооцох кредит
-    Тухайн хичээлийн лекцээс багшид тооцох кредит–ийг тооцож гаргахдаа дараах итгэлцүүр хэрэглэнэ.

Оюутны тоо    80 хүртэл    80 болон түүнээс дээш
Итгэлцүүр    1.0    1.1
 
-    Тухайн хичээлийн семинараас багшид тооцох кредит
-    Тухайн хичээлийн лаборатори хичээлээс багшид тооцох кредит Тухайн хичээлийн практикийн хичээлээс багшид тооцох кредит
-    Тухайн улиралд багшийн заасан хичээлийн тоо
0.8    - Лаборатори, практикийн хичээл заасан багшийн цагт тооцох итгэлцүүр
4.2.5.    Лаборатори хичээлийн оюутны тоо 26 болон түүнээс дээш тохиолдолд семинарын хичээлтэй дүйцүүлэн тооцно.
4.2.6.    Багшийн сургалтын ажлын ноогдол ачааллыг үндсэн кредитээр тооцож төлөвлөнө.


II.    Багшийн сургалтаар гүйцэтгэсэн нэмэлт кредит тооцох аргачлал

4.2.7.    Тухайн улиралд багшид ноогдох үндсэн кредитээс гадна оюутантай ажилласан цагт ноогдох нэмэлт кредитийг тооцох бөгөөд нийт нэмэлт кредитийг дараах байдлаар бодно.
4.2.8.    Нэмэлт кредит нь оюутны тооноос хамаарна. Иймээс оюутны тоог хичээлийн жилийн тухайн улирлын 5-р долоо хоногт сонголт баталгаажуулсан захирлын тушаалд орсон оюутны тоо, нэрсийн жагсаалттай тулгаж тооцох ба W авсан оюутныг мөн тооноос хасаж тооцно.
4.2.9.    2014 оны хичээлийн жилээс мөрдөж буй сургалтын төлөвлөгөөнд заасан 1 кредиттэй хичээлийн хувьд 1, 2 кредиттэй хичээлийн хувьд 2, 3 кредиттэй хичээлийн хувьд 3 ажил бие даан гүйцэтгэсэн байна. Эдгээр ажилд зөвлөн туслах болон эчнээ даалгаврыг шалгахад кредитийг дараах байдлаар тооцно.

Хичээлийн кредит    1 кр    2 кр    3 кр ≤
Багшид тооцох кредит
/оюутан бүрт/    0.012 кр    0.016 кр    0.02 кр

4.2.10.    2014-өөс өмнөх сургалтын төлөвлөгөөний хичээлийн хувьд оюутан бүрт 0.01 кредитээр багшид тооцно.
4.2.11.    Багш сургалтын ноогдол кредиттэй тэнцэх хэмжээний илүү кредит, тэнхимийн эрхлэгч сургалтын ноогдол кредитийн 50 хувьтай тэнцэх илүү кредит гүйцэтгэж болно. Багш дутагдалтай бол тэнхимийн эрхлэгч өөрийн сургалтын ноогдол кредиттэй тэнцэх хэмжээний илүү кредит гүйцэтгэхийг зөвшөөрнө.
4.2.12.    Багшийн сургалтаар гүйцэтгэх кредит нь ноогдол хэмжээнд хүрэхгүй бол Хөтөлбөрийн нэгдсэн албаны зөвшөөрлөөр тухайн багшийн нэмэлт кредитээс 30 хүртэл хувь шилжүүлэн тооцож болно. Ижил кодтой хичээл зааж буй тэнхимийн бусад багшийн кредитийн гүйцэтгэл ноогдлоос давж буй тохиолдолд нэмэлт кредитээс үндсэн кредитэд шилжүүлэн тооцохгүй.
4.2.13.    Оюутны үйлдвэрлэлийн ба хээрийн дадлага удирдахад нэг оюутнаас багшид ноогдох кредитийг дараах томьёогоор тооцно.

Энд:
КрХ - Тухайн дадлагад харгалзах сургалтын төлөвлөгөөнд заасан кредит
 
4.2.14.    Үйлдвэрлэлийн болон хээрийн дадлагыг үндсэн багш удирдах бөгөөд тэнхимийн эрхлэгч, профессорын багийн ахлагчид дадлагын онцлогийг харгалзан кредитийг удирдагч багш болон удирдагчдад хуваан олгохоор шийдвэрлэнэ.
4.2.15.    Дагалдан суралцах, туршин заах болон багшлах дадлагыг ЕБС-ийн багш 4 хүртэл, МУБИС-ийн багш 8 хүртэл оюутан удирдана.
4.2.16.    Дадлагын гэрээ хийсэн ЕБС-ийн захирал, сургалтын менежер нарт ажлын хөлсийг дадлагын нийт хугацаанд оюутан тус бүрт  0.03 кредитээр тооцож, хуваан олгоно.
4.2.17.    Дадлагын хөлсийг олгохдоо оюутны сэтгэл ханамжийн үнэлгээ болон удирдсан багшийн саналыг үндэслэн тэнхим, профессорын багийн ахлагч тооцож гаргана.
4.2.18.    Оюутны дадлагыг МУБИС-ийн багш, ЕБС-ийн зөвлөх профессорын аль нэг удирдах ба хөлсийг дараах байдлаар тооцож олгоно. Үүнд:
а. Танилцах дадлага
Кр     0.07  S   0.8  S   0.012
дад1    n    n
Энд: Kрдад1 – Танилцах дадлагад тооцох кредит
Sn  – Удирдсан оюутны тоо

б. Судлах I, судлах II дадлага

Кр         0.04  S    Кр дад2,3        n     дад
Энд: Kрдад 2,3  – Судлах I, II дадлагад тооцох кредит
Sn  – Удирдсан оюутны тоо
Kрдад  – Дадлагад ногдох кредит

в. Дагалдан суралцах, туршин заах дадлага
Кр          0.4  S дад4,5        n
Энд: Kрдад4,5  – Дагалдан суралцах, туршин заах дадлагад тооцох кредит
Sn – Удирдсан оюутны тоо

г. Багшлах дадлага
Kрдад 6=0.2  Sn
Энд: Kрдад 6 – Багшлах дадлагад тооцох кредит Sn – Удирдсан оюутны тоо

4.2.19.    Дадлага удирдсан удирдсан ЕБС-ийн дадлагын зөвлөх багшид дараах байдлаар тооцож олгоно.
а. Танилцах, Судлах I, II дадлага

Kрдад1,2,3=0.14  Sn  Kрдад

Энд:    Kрдад1,2,3  – Танилцах, Судлах I, II дадлагад тооцох кредит
Sn – Удирдсан оюутны тоо
Kрдад – дадлагад ногдох кредит

б. Дагалдан суралцах, туршин заах, багшлах дадлага

Kрдад4,5,6=0.3  Sn
 
Энд:    Kрдад4,5,6 – Дагалдан суралцах, туршин заах, багшлах дадлагад тооцох кредит
Sn – Удирдсан оюутны тоо

4.2.20.    Дадлагын тайлан хамгаалуулах комиссийн гишүүдийн хөлсийг тооцохдоо бие даан гүйцэтгэх ажлыг шалган зөвлөсөнтэй адилаар тооцож, гишүүдийн тоонд хувааж олгоно.
4.2.21.    Сургалтын төлөвлөгөөнд тусгасан оюутны бичил судалгаа, төсөлт ажил удирдаж хамгаалуулах зэргээр 4-5 оюутантай ажилласан тохиолдолд кредитийг дараах томьёогоор тооцно /2014 оноос өмнөх төлөвлөгөөн дэх ангийн ажлыг энэ аргачлалаар тооцно/.

Энд:
-    Оюутны тоо
4.2.22.    Сургалтын төлөвлөгөөнд бакалаврын төгсөлтийн ажил болон бэлтгэл хичээлд харгалзах кредит 2-оос доошгүй байна.
А. Бакалаврын төгсөлтийн ажлын удирдагч багшид ноогдох кредитийг дараах томьёогоор тооцно.
 
Энд:
КрВ- Сургалтын төлөвлөгөөнд заасан кредит

Б. Бакалаврын төгсөлтийн бэлтгэл хичээлийн кредитийг энэхүү журмын 4.2.4 заалтыг үндэслэн тооцож, нэмэлт кредитийн хөлсөөр бодож олгоно.

4.2.23.    Нэгдсэн /ахицын/ үнэлгээ болон төгсөлтийн шалгалтын комисс /5 хүний бүрэлдэхүүнтэй/ -т ажилласан багш бүрт дүгнэгдсэн оюутан тус  бүрээр 0.01  кредит тооцно.
4.2.24.    Бакалаврын ба магистрын төгсөлтийн ажилд удирдагч багшаас гадна албан ёсны зөвлөх нэг багшийг 8 хүртэл оюутанд бүрэлдэхүүний сургуулийн захирлын тушаалаар томилон ажиллуулж болно. Зөвлөх багшид төгсөлтийн ажил хамгаалсан оюутан бүрээс бакалаврын ажилд 0.08, магистрын ажилд 0.16 кредит тус тус тооцно. Багш нар нь улиралд бакалаврын төгсөлтийн ажил ба магистрын төгсөлтийн 8 хүртэл ажил удирдаж болно.
4.2.25.    Бакалаврын төгсөлтийн ажил хамгаалуулах төгсөлтийн комиссын гишүүний ажлын хөлсийг хамгаалсан оюутан тус бүрт 0.02 кредит, магистрын төгсөлтийн ажил хамгаалуулах зөвлөлийн гишүүний ажлын хөлсийг магистрант тус бүрт 0.03 кредит байхаар тооцож олгоно.
4.2.26.    Төгсөлтийн салбар комиссын нарийн бичгийн дарга нарт оюутан бүрт 0.01 кредит нэмж, төгсөх оюутны дүн тулгалт хийсэн багшид оюутан бүрт 0.01 кредит тус тус тооцно. Төгсөлтин ажлын урьдчилсан хамгаалалтад тусгайлан кредит тооцохгүй.
4.2.27.    Бакалаврын төгсөлтийн ажлын шүүмжид 0.08, магистрын төгсөлтийн ажлын шүүмжид 0.1 кредит тус тус тооцно.
4.2.28.    Гадаад оюутны хэлний бэлтгэл хичээлийн кредитийн гүйцэтгэлийг бакалаврын оюутны нэг адил тооцно. Заасан багшийн ажлын хөлсийг 1.5 итгэлцүүрээр бодно.
4.2.29.    МУБИС-ийн нэрийн өмнөөс олон улс, улс, бүс, хотын болон оюутны аварга шалгаруулах  тэмцээнүүдэд  баг,  тамирчид  бэлтгэн  оролцуулсан  буюу     өөрийн
 
биеэр оролцон шагналт байрт шалгарсан тохиолдолд удирдсан багш- дасгалжуулагчдад 2 хүртэл нэмэлт кредитийг тооцно. Дээрх заалтаар тооцогдох кредит нь багшийн сургалтын ажлын заавал биелүүлэх ноогдлын 30 хүртэл хувиас хэтрэхгүй байна. Бэлтгэл сургуулилтын оюутны тоог жич тогтооно.
4.2.30.    Нэмэлт кредит болон ноогдлоос давсан 1 кредитийн хөлс нь 170,000 төгрөг байна.
4.2.31.    Нэг хичээлийг хэд хэдэн багш багцлан заасан тохиолдолд багшид ноогдох нийт кредитийг дээр заасан томьёо, аргачлалаар бодож, нийлбэр кредитийг багш нарт хуваах асуудлыг багш нарын оролцоо, оюутны тоо зэргийг харгалзан тухайн тэнхимийн эрхлэгч, профессорын багийн ахлагч шийдвэрлэнэ.
4.2.32.    Багшийн сургалтын ажлын гүйцэтгэлийг тооцох болон сургалтыг зохион байгуулахад “МУБИС-ийн Сургалтын журам”-ын 4.5.27-ын зохих заалтуудыг баримтална.

Б. Магистр, докторын сургалтаар багшийн гүйцэтгэсэн кредитийг тооцох

4.2.33.    Багшийн сургалтын ажлаар гүйцэтгэх ноогдлын 50 хүртэлх хувь нь магистр, докторын сургалтаар гүйцэтгэсэн кредит байж болно.
4.2.34.    Магистррын сургалтаар гүйцэтгэсэн кредитийг бакалаврын хичээлийн  адил бодож, магистрын түвшинд 1.2, докторын түвшинд 1.4 гэсэн итгэлцүүрээр нэмэгдүүлэн тооцно.
4.2.35.    Магистрант, докторантын тооноос хамааруулан гүйцэтгэлийг тооцоход дараах итгэлцүүр хэрэглэнэ.

Оюутны тоо    4-10 хүртэл    10-аас дээш
Итгэлцүүр    0.8    1.0

4.2.36.    Магистрант, докторантын тоо 1-3 бол хичээлийг чөлөөт хувиараар ганцаарчилсан хэлбэрээр зохион байгуулах ба хичээлийн 1 кредит тутамд оюутан тус бүрээр 0.3 кредитийг багшид тооцно.
4.2.37.    Магистрын төгсөлтийн ажлыг удирдаж буй багшийн кредитийг дараах байдлаар тооцно. Үүнд:

 Энд:

Төгсөлтийн ажлыг удирдахал олгох кредит
-    Сургалтын төлөвлөгөөн дэх төгсөлтийн ажлын кредит
 

4.2.38.    Докторантын эрдмийн зэрэг горилсон бүтээлийг удирдах, хамгаалуулахтай холбоотой кредитийг дараах байдлаар тооцож, нэг кредитийн хөлсийг энэхүү журмын 4.2.4 заалтын дагуу тооцно. Үүнд:
•    зэрэг горилсон бүтээлийг удирдсан ажил бүрт 2.0 кредит
•    бүтээлд албан ёсны шүүмж тус бүрт 0.3 кредит
•    зөвлөх комиссын гишүүн тус бүрт 0.3 кредит
•    урьдчилсан хамгаалалтад албан ёсоор уригдаж оролцсон хүн бүрт 0.15 кредит
•    мэргэжлийн нэгдсэн шалгалт авсан комиссын гишүүдэд 0.2 кредит
•    хамгаалуулах зөвлөлийн дарга, нарийн бичгийн даргад 0.5 кредит
 
•    хамгаалуулах зөвлөлийн гишүүн тус бүрт 0.3 кредитийг сургалтын ажлын нэмэлт кредитийн үнэлгээгээр тооцох

4.2.39.    Докторантур, магистрантур болон бакалаврын түвшний сургалтад зайн хэлбэрээр суралцаж буй, нэг хичээлээр 80 хүртэлх оюутанд хичээл заасан багшийн  кредитийг сургалтын заавал биелүүлэх кредитээс тусад нь тооцож, үнэлгээний дагуу хөлсийг олгоно. Өдрийн сургалтыг дээрх аргачлалуудаар бодож, гарсан үр дүнг зайн сургалтын итгэлцүүр Кз/с=1.2- оор үржүүлэн, багшид ноогдох кредитийг тооцно. Зайн сургалтын энэхүү итгэлцүүр нь бакалаврын түвшний сургалтад Кз/с = 1.2, магистрантур, докторантурын сургалтад Кз/с = 1.3 байна.
4.2.40.    Бакалаврын болон магистрантур, докторантурын сургалтын төлөвлөгөөний ерөнхий суурь болон суурь багцад заасан хичээлүүдийг (хэлний мэргэжлээс  бусад) сургалтын ажлын зайлшгүй шаардлагаар гадаадын аль нэг хэл дээр бүрэн заасан тохиолдолд дээрх аргачлалуудаар бодож, багшид ноогдох кредитийг 50 хүртэл хувиар нэмэгдүүлэн тооцно. Сургалтыг гадаад хэл дээр явуулах үндэслэлийг тухайн сургуулийн Эрдмийн зөвлөлөөр хэлэлцэж баталсан байна.
4.2.41.    Зун, өвлийн улиралд хичээл заасан багшийн кредитийн тооцоог нэмэлт кредит болгон бодож олгоно. Хэрэв үндсэн ноогдолд кредит дутвал багшийн үндсэн ачаалалд  тооцож болно.
4.2.42.    Бүрэлдэхүүний сургуулийн захирлын туслах, хөтөлбөрийн албаны мэргэжилтэн, оюутанд үйлчлэх ажилтан, лабораторын туслах ажилтан нарт хичээл заахыг зөвшөөрөхгүй.

4.3.    Багшийн эрдэм шинжилгээ, судалгааны ажлын гүйцэтгэлийг тооцох

4.3.1.    Багшийн эрдэм шинжилгээний бүтээл, бүтээлч ажлын 48 цагийг 1 кредит гэж үзэх ба тэдгээрийг тооцохдоо МУБИС-ийн захирлын зөвлөлөөр баталсан нэгдсэн шаардлагыг мөрдөнө.
4.3.2.    Эрдэм шинжилгээний хамтын бүтээлд ноогдох кредит цагийг зохиогчийн тооноос хамааруулан 2 хүн хамтарсан бол хүн тус бүрт 0.7, 3-4 хүн бол хүн тус бүрт 0.5, 4- өөс дээш бол хүн бүрт 0.3  гэсэн итгэлцүүрээр тооцно.
4.3.3.    Тухайн салбарын сэтгүүлийн дундаж индексийг Томсон–Ройтерсийн үнэлгээнд үндэслэнэ. Мөн мэргэжлийн түвшинд хянагддаг /peer-review/ болон хянагддаггүй сэтгүүлийн гаргасан жагсаалтыг үндэслэнэ.
4.3.4.    Монголд зохион байгуулагдсан олон улсын хурлын гадаад төлөөлөгчдийн тоо 5- аас дээш тохиолдолд олон улсын хурал гэж тооцно.
4.3.5.    Хуралд оролцож буй байгууллагын тоо 3-аас дээш бол улсын хэмжээний хурал гэж үзнэ.
4.3.6.    Монограф (нэг сэдэвт бүтээл), Дотоод, гадаадад хамгаалсан доктор (Ph.D)-ын диссертац, Шинжлэх ухааны доктор (Sc.D)-ын диссертац зэрэг бүтээлд оногдох кредитээс тухайн жилд илүү гарах бол дараагийн жилийн В цагийн ачаалалд шилжүүлэн тооцож болно.
4.3.7.    Хэрэв зохиогч их, дээд сургуульд зориулсан сурах бичгээ судалгаа шинжилгээний бүтээлд тооцуулах бол мэргэжлийн комиссоор экспертиз хийлгэх хүсэлтийг ЭША- нд гаргаж, нэг сэдэвт бүтээлд харгалзах кредитийн хэмжээгээр комиссийн санал дүгнэлтийг үндэслэн тооцно.
 

Ажлын агуулга

Үзүүлэлт

/тоо/

Кредит

/хүртэл/

I.   Хэвлүүлсэн өгүүлэл

 

 

1

Мэргэжлийн түвшинд хянагддаггүй сэтгүүл

1

0.7

2

Мэргэжлийн түвшинд хянагддаг сэтгүүл

1

1.5

3

Их сургуулийн эрдэм шинжилгээний бичиг

1

1.7

4

Улсын хэмжээний хурлын эмхэтгэлд хэвлүүлсэн өгүүлэл

1

1.8

5

Олон улсын хурлын эмхэтгэлд өгүүллийн хураангуй

1

1.2

6

Олон улсын хурлын эмхэтгэлд хэвлүүлсэн өгүүлэл

1

2.0

7

IEEE индекстэй сэтгүүл

1

4.0

8

Томсон-Ройтерсийн индекстэй(IF-JCR) сэтгүүл

1

6.0

II.  Эрдэм шинжилгээний хуралд илтгэл хэлэлцүүлж, хэвлүүлсэн

/Эрдэм шинжилгээний хурал зохион байгуулсан бол харгалзах кредитийг 1.7 итгэлцүүр хэрэглэж тооцно/

9

Улсын хэмжээний ЭШХ-ын үзүүлэн илтгэл (Poster)

1

0.5

10

Олон улсын хэмжээний ЭШХ-ын үзүүлэн илтгэл (Poster)

1

0.7

11

Бүрэлдэхүүний болон бусад дээд сургуулийн ЭШХ

1

0.6

12

Их сургуулийн ЭШХ-д хэлэлцүүлсэн илтгэл

1

1.0

13

Улсын болон салбарын хэмжээний ЭШХ

1

1.2

14

Дотоодод зохион байгуулсан олон улсын ЭШХ

1

1.5

15

Гадаадад зохион байгуулсан олон улсын ЭШХ

1

2.0

III. Эрдэм шинжилгээний бүтээл хэвлүүлэх

16

Олон улсад ишлэл татсан бүтээл

1

1.0

17

Гадаадад хамгаалсан магистрын дипломын ажил

1

3.0

18

Монограф (нэг сэдэвт бүтээл)

1

5.0

19

Гадаад хэл дээр бичсэн монограф

1

7.0

20

Дотоодод хамгаалсан доктор (Ph.D)-ын диссертац

1

7.0

21

Гадаадад хамгаалсан доктор (Ph.D)-ын диссертац

1

8.0

22

Шинжлэх ухааны доктор (Sc.D)-ын диссертац

1

9.0

IV. Хэрэгжүүлсэн төсөл, хөтөлбөр (Баг удирдсан бол 1.5 итгэлцүүрээр тооцно)

 

 

23

Аж ахуйн гэрээт ажил

1

0.8

24

МУБИС-ийн дотоод төсөл

1

1.0

25

БШУЯ-ны захиалгат төсөл

1

1.3

26

ЕБС-ийн хөтөлбөр стандарт, үнэлгээний багт ажилласан

1

1.5

27

Улсын захиалгат төсөл

1

1.5

28

Шинжлэх ухаан технологийн сангийн төсөл

1

2.0

29

Гадаадтай хамтарсан төсөл

1

3.0

V.Эрдэм шинжилгээний хуралд илтгэл удирдсан, зохион байгуулсан, оролцсон/Магистрантын илтгэл удирдах, хурал зохион байгуулахад 1.2, докторантын хувьд 1.4 гэсэн итгэлцүүрээр тус тус тооцно/

30

Сургууль/улсад 1-3 байранд шалгарсан

1

0.5

31

Бүрэлдэхүүний сургуульд 1-3 байранд шалгарсан

1

0.3

32

Оюутны ЭШ-ний хурал удирдан зохион байгуулсан

1

0.2

33

Оюутан удирдаж хэлэлцүүлсэн илтгэл бүрт /шалгараагүй/

1

0.2

4.4.    Багшийн гүйцэтгэсэн бүтээлч ажлын кредитийг тооцох А. Бүтээлч ажлууд
4.4.1.    Сургуулийн эрдмийн зөвлөлөөр зөвшөөрөгдсөн сурах бичиг, орчуулгын бүтээл, гарын авлага зэрэг болон оюуны өмчийн бүтээл нь олон зохиогчтой тохиолдолд зохиогчдын оролцоо тодорхой бол харгалзах хэвлэлийн хуудсаар нь зохиогчдын оролцоо тодорхойгүй бол кредитийг оролцогчдод тэнцүү хувааж, оногдох кредитийг тооцно.
4.4.2.    МУБИС-ийн сургалтын үйл ажиллагаанд хэрэглэгддэг сургалтын материал, ном, хэвлэлээс бусад сурах бичиг, гарын авлага бичиж хэвлүүлсэн бол 0.6 гэсэн итгэлцүүрээр тооцно.
4.4.3.    Сургалтын материал, сурах бичиг, гарын авлага, орчуулгын бүтээлд тавих “МУБИС-ийн шаардлага”-ыг хангасан, холбогдох тэнхим, алба, нэгжээс сургалтад хэрэглэх зөвшөөрөл авсан эсэх байдлыг харгалзан тооцно.

Ажлын агуулга

Үзүүлэлт

/Тоо/

Кр

/хүртэл/

I.    Сургалтын материал, ном, хэвлэл

 

 

1

Сурах бичиг

1

3.0

2

Гарын авлага

1

1.5

3

Е-ном сурах бичиг, гарын авлага

1

1.5

4

Орчуулгын бүтээл /ном, сурах бичиг, гарын авлага/

1

1.2

5

Үзэсгэлэнд тавигдсан бүтээл

1

1.0

6

Шинээр байгуулсан танхим, кабинет

1

1.0

7

Шинээр боловсруулж батлуулсан стандарт, хөтөлбөр

1

2.0

8

Шинэчлэн батлуулсан хичээлийн хөтөлбөр

1

1.5

9

Үзүүлэн таниулах материалын иж бүрдэл

1

0.6

10

Мэргэжлийн нэр хүндтэй сэтгүүлээс орчуулсан өгүүлэл

1

0.5

II.   Оюуны өмчийн бүтээл

11

Шинэ бүтээл

1

2.5

12

Патент

1

1.8

13

Ашигтай загвар

1

1.5

14

Зохиогчийн эрх

1

1.0

15

Бүтээгдэхүүний загвар

1

0.5

16

Барааны тэмдэг

1

0.4

Б. Сургууль, нийгэмд үзүүлэх үйлчилгээ

4.4.4.    Ажлын үр дүнг баримтаар баталгаажуулж, батлагдсан удирдамжийн дагуу дүгнэж харгалзах кредитийг тооцно.
 

Ажлын агуулга

Үзүүлэлт

Кр

/хүртэл/

IАжлын хэсэгт ажилласан  /Ахлагч бол харгалзах кредитийг 1.7 итгэлцүүр хэрэглэнэ тооцно/

1

Хөтөлбөрийн магадлан итгэмжлэлийн комисст ажилласан

1

1.0

2

МУБИС-ийн захирлын тушаалаар ажлын хэсэгт ажилласан

1

0.3

3

Бүрэлдэхүүний сургуулийн захирлын тушаалаар ажлын хэсэгт ажилласан

1

0.2

4

Яам, агентлагийн  ажлын хэсэгт гишүүн

1

0.4

5

МУБИС-ийн удирдах зөвлөл, эрдмийн зөвлөлийн гишүүн

1

0.6

6

МУБИС-ийн хөтөлбөрийн хороо, дэд хорооны гишүүн

1

0.5

7

Хөтөлбөрийн салбар хорооны гишүүн

1

0.3

8

Ёсзүйн хорооны гишүүн

1

0.4

9

Редакцийн зөвлөлийн гишүүнээр ажилласан

1

0.5

II   Сургалт, арга зүй

10

Үзүүлэх хичээл /нээлттэй хичээл/ заасан

1

0.6

11

Үзүүлэх хичээл /нээлттэй хичээл/ ажиглаж зөвлөгөө өгсөн

1

0.2

12

Спортын мастер, дэд мастер, шүүгч шинээр бэлтгэсэн

1

0.8

13

Сургагч багшаар ажилласан

1

1.0

III Уралдаан, тэмцээн, олимпиад, үзэсгэлэнд өөрөө болон оюутан нь амжилттай оролцсон

/Удирдан зохион байгуулсан бол харгалзах 1.4, байранд шалгарсан бол 1.6 тус тус итгэлцүүрээр хэрэглэж тооцно/

14

Сургуулийн хэмжээний

1

0.6

15

Улсын хэмжээний

1

0.8

16

Олон улсын хэмжээний

1

1.0

IV Нийтийг хамарсан үйл ажиллагаанд амжилттай оролцсон

/Удирдан зохион байгуулсан бол харгалзах 1.3 итгэлцүүр хэрэглэж тооцно/

17

Соёл, урлаг, спортын үзүүлэх тоглолт

1

0.3

18

Техник, технологийн арга хэмжээ

1

0.3

V   Сургууль, тэнхимийн ажил болон зөвлөн туслах үйл ажиллагаа

19

Сургууль тэнхимээс зохион байгуулсан ажилд оролцсон

1 жил

1.0

20

Зөвлөх багшаар ажилласан

30/60

оюутан

1.0/2.0

21

Клуб удирдаж ажилласан

1

1.0

22

Дугуйлан удирдаж ажиллуулсан

1

1.0

VIМэргэжлийн мэдлэг, чадвараа дээшлүүлсэн байдал

 

 

 

23

 

Мэргэжлийн болон багш боловсролын чиглэлээр мэргэжил дээшлүүлж сертификат авсан бол

   7-14 хоног

0.5

0.5-1 сар хүртэл

1.0

1-3 сар хүртэл

1.5

1 жил хүртэл

2.0

 
4.5.    Багшийн цагийн ноогдлыг төлөвлөх, гүйцэтгэлийг хянах, дүгнэх

4.5.1.    Дараагийн хичээлийн жилд гүйцэтгэх нийт сургалтын ажлын цагийг хөтөлбөрийн алба тухайн оны 5-р сард тооцож, багш нарын сургалт, эрдэм шинжилгээний ажлын хэмжээг эрдэм шинжилгээний алба, тэнхимийн эрхлэгч, профессорын багийн ахлагчтай хамтран гаргана.
4.5.2.    Багш нарын сургалтын цагийг жигд хуваарилсан байх шаардлагатай  бөгөөд багш хүрэлцэхгүй, байхгүй нөхцөлд тухайн багшаар үндсэн ноогдолтой тэнцүү хэмжээний илүү цаг заалгах буюу цагийн багш авч ажиллуулна. Мөн хичээлийн жилийн явцад өвчтэй, өөр ажилд шилжсэн, гадаад, дотоодод томилолтоор ажилласан багшийн хичээлийг хөтөлбөрийн албатай зөвшилцөн өөр багшид шилжүүлэн, илүү цаг гүйцэтгүүлж болно.
4.5.3.    Хичээлийг мэргэжлийн тэнхим, профессорын баг хариуцах бөгөөд тэнхимийн эрхлэгч, багийн ахлагч нь багш нарынхаа өөрийн сургууль болон бусад сургуульд заах хичээлийн ноогдлыг хөтөлбөрийн албадын захиалгад үндэслэн хуваарилж зохицуулна.
4.5.4.    Тэнхим, профессорын баг нь бүрэлдэхүүний бусад сургуулийн багштай тохирон хичээл заалгах, цагийн багшаар ажиллуулахыг хориглоно. Бүрэлдэхүүний сургууль хоорондын тооцоог оюутны кредит цагт үндэслэн хийх бөгөөд тухайн хичээлийн жилийн нийт кредитийн тооцоог Хөтөлбөрийн нэгдсэн алба нэгтгэн хянаж, Санхүүгийн албанд хүргүүлнэ.
4.5.5.    Улирлын төгсгөлд багш нарын сургалтын ажлын гүйцэтгэлийг  тэнхимийн эрхлэгч, профессорын багийн ахлагч тооцож, бүрэлдэхүүний сургуулийн хөтөлбөрийн албаны дарга хянана. Эрдэм шинжилгээний болон бүтээлч ажлын гүйцэтгэлийг тэнхимийн эрхлэгч, багийн ахлагч, төслийн удирдагч хамтран үнэлнэ. Багш нарын жилийн нийт ажлын (А, В, С) гүйцэтгэлийг захирал хянаж баталгаажуулна.
4.5.6.    Багш нарын ажлын гүйцэтгэлд Чанарын баталгаажуулал, мониторингийн алба хяналт тавьж, гарсан үр дүнг МУБИС-ийн захирлын зөвлөлөөр хэлэлцүүлэн дүгнэлт гаргуулж, шаардлагатай арга хэмжээг авч ажиллана.
4.5.7.    Багш нь А,В,С хэсгийн тус бүрийн нормыг биелүүлнэ. А-д илүү кредитийн хөлс олгоно. А хэсгээс В-д шилжүүлэн тооцож болно. В хэсгээс А-д цаг шилжүүлэн илүү цаг гаргахыг зөвшөөрөхгүй ба В, С-ийн илүү кредитэд хөлс олгохгүй. А,В,С- ийн аль нэг нь 2-оос дээш удаа дутуу гүйцэтгэсэн тохиолдолд багшийг тухайн албан тушаалын зэрэглэлд тавих шаардлагыг хангаж чадахгүй байна гэж үзэх ба журмын холбогдох заалтын үндэслэн шийдвэрлэнэ.
4.5.8.    Хичээлийн жилийн эцэст багш нарын ажлын гүйцэтгэлийг дүгнэж, бүрэн биелсэн нөхцөлд ээлжийн амралт олгоно. Багшийн ажлын В, С хэсгийн аль нэгийг дутуу биелүүлсэн тохиолдолд дутсан кредитийг дараагийн жилд нэг удаа нөхөх боломж олгоно. Нөхөж чадаагүй тохиолдолд цалинг буцаан төлүүлэх буюу ээлжийн амралтын олговороос суутгана.
4.5.9.    Гүйцэтгэл дутсан нэг кредитийн үнэлгээг тухайн албан тушаалын үндсэн цалингийн жилийн ноогдлыг 23-т хувааж тогтооно. Сургууль нь багш нарынхаа жилийн цагийн гүйцэтгэлийг урьдчилан тооцож, боломжтой гэж үзвэл 1-р улирлын эцэст гүйцэтгэсэн илүү цагийн хөлсний тодорхой хэсгийг олгож болно.
4.5.10.    Багш нарын бусад сургуульд хичээл заасан кредитийг сургууль хоорондын харилцан   үйлчилгээний   тооцоогоор   хийх   тул   цагийн   багшийн       журмаар
 
ажиллуулахыг    хориглох    ба    тухайн    багш    үндсэн    сургуульдаа    ноогдлоо биелүүлсэн нөхцөлд ч илүү кредит олгох асуудлыг сургууль шийдвэрлэнэ.
4.5.11.    Бүрэлдэхүүний сургуулийн захирал хичээлийн жилд 6 хүртэл кредитийн хичээл зааж болно. Гүйцэтгэлийг нэмэлт кредитээр тооцож олгоно.

ТАВ. БАГШИЙН ХӨГЖЛИЙГ ДЭМЖИХ, АЖЛЫГ ҮНЭЛЭХ, УРАМШУУЛАХ ТУХАЙ

5.1.    Багшийн мэргэжлийн хөгжлийн талаар А. Багшийн хөгжлийг дэмжих
5.1.1.    МУБИС-ийн эрхэм зорилго, зорилтуудад нийцсэн хүний нөөцийн бодлого стратегийг хэрэгжүүлэх үйл ажиллагааны хүрээнд сургалт, эрдэм шинжилгээ, үйл ажиллагааны арга, технологи, чанарыг дээшлүүлэхэд чиглэсэн багшийн мэргэжлийн хөгжлийн хөтөлбөр гаргаж мөрдөнө.
5.1.2.    Гадаадад мэргэжил дээшлүүлэх, боловсролын болон эрдмийн зэрэг, цол ахиулах аливаа сургалтад гэрээгээр хамруулна.
5.1.3.    Гэрээний хугацааг сунгах шаардлагатай тохиолдолд тухайн гэрээг дуусахаас  өмнө МУБИС-ийн захиргаанд албан ёсоор мэдэгдэх бөгөөд нотлох баримтыг үндэслэн МУБИС-ийн захирлын зөвшөөрлөөр гэрээг сунгана.
5.1.4.    МУБИС хүний нөөцийн судалгаанд үндэслэн багшийн хөгжлийн бодлого, төлөвлөгөөг хэрэгжүүлнэ. МУБИС нь багшийн хөгжлийн бодлого, төлөвлөгөөнд тусгагдсан сургалтын зардлыг хөнгөлөх, тэтгэлэг олгох зэрэг арга хэмжээг авч хэрэгжүүлнэ.
5.1.5.    МУБИС-ийн захирлын зөвшөөрлөөр мэргэжил дээшлүүлэх сургалтад хамрагдсан багшийн суралцсан цагийг ажилласан цагт нь оруулж, цалинг бүрэн олгоно.
5.1.6.    МУБИС-ийн тэтгэлэг, зардлаар сургалтад хамрагдах явцад тухайн багш, ажилтан нь хүндэтгэн үзэх шалтгаангүйгээр сургалтыг орхих, өөр ажилд шилжих тохиолдолд холбогдох зардлыг гэрээний үндсэн дээр шийдвэрлэнэ.

Б. Бүтээл туурвих үйл ажиллагааг дэмжих

5.1.7.    МУБИС-ийн үндсэн орон тооны багшийн эрдэм шинжилгээ, судалгааны ажлыг бүрэн дуусгаж тайлагнах, сургалт, үйлдвэрлэлд нэвтрүүлэх, эрдмийн зэрэг хамгаалахад бүтээлийн цалинтай чөлөө олгож болно.
5.1.8.    Жилийн сургалтын ачааллаа бүрэн гүйцэтгэсэн багшид бүтээл туурвих ажлын төлөвлөгөө болон тэнхимийн эрхлэгчийн саналыг үндэслэн 5 жилд нэг удаа 2 сар хүртэлх хугацаагаар чөлөө олгож болно.
5.1.9.    Эрдмийн зэрэг хамгаалах чөлөөг 2 сар хүртэл хугацаагаар олгох ба үүнийг цаашид сунгах эсэх асуудлыг захирлын зөвлөлийн хурлаар хэлэлцэж шийдвэрлэнэ. Хурлаас чөлөө олгох шийдвэр гарсан тохиодолд тухайн багш бүрэлдэхүүний сургуулийн захиралтай гэрээ хийнэ.
5.1.10.    Эрдмийн зэрэг хамгаалах ажлын үр дүн тодорхой гарч байгаа боловч тогтоосон хугацаанд дуусгаж амжихааргүй бол цалинтай чөлөөг 1 сараар нэмж олгож болно. Үүнээс илүү хугацаа шаардлагатай бол дахин 2 хүртэл сарын цалингүй чөлөө өгч болно.
5.1.11.    Бүтээлийн чөлөөтэй багш өөрийн болон өөр сургуульд цагаар хичээл заахгүй.
5.1.12.    Бүтээлийн чөлөөг дуусгавар болгохдоо гэрээг дүгнэсэн маягт бөглөж өмнөх  ажлын байран дээрээ үргэлжүүлэн ажиллах эрхтэй болно.
5.1.13.    Гадаадад мэргэжил дээшлүүлэх, суралцах, эмчлүүлэх зэрэг шалтгаанаар удаан хугацаагаар   чөлөө   авах   бол   холбогдох   нотолгоог   гаргаж,   харъяа   тэнхим,
 
профессорын    баг,    сургуулиар    уламжлан    захирлын    зөвлөлийн    хурлаар шийдвэрлүүлнэ.

В. Дадлагажигч багшийг дэмжих

5.1.14.    МУБИС-д шинээр томилогдон ажилд орж, гэрээ байгуулсан багш, ажилтныг дадлагажуулах ажлыг тэнхимийн эрхлэгч зохион байгуулж, удирдана. Ингэхдээ туршлагатай удирдагч багшийг томилж, хувийн төлөвлөгөөг батлан гүйцэтгэлд нь хяналт тавина.
5.1.15.    Удирдагч багш нь багшийн дадлагажих хөтөлбөр, жил, улирлын хувийн төлөвлөгөөний биелэлтэд шууд хяналт тавьж, удирдан чиглүүлэх бөгөөд нэг жил 2-оос илүүгүй дадлагажигч удирдаж болно.
5.1.16.    Дадлагажигч багш удирдагч багшийн ноогдол хичээлээс тодорхой төлөвлөгөө, удирдамжийн дагуу 2 хүртэл кредитийг зааж гүйцэтгэнэ.
5.1.17.    Дадлагажуулах хөтөлбөрийг тэнхимийн эрхлэгч, удирдагч багш, дадлагжигч нар хамтран гаргаж бүрэлдэхүүн сургуулийн захирлаар батлуулж, 3-6 сар болон нэг жилээр үр дүнг үнэлэн тайлангийн хавтас үүсгэнэ.
5.1.18.    “Багш”-ийн зэрэглэлд дэвшихэд төлөвлөгөөний биелэлт, удирдагчийн болон тэнхимийн эрхлэгчийн тодорхойлолт, сэтгэл ханамжийн дүн, ирц, сургуулийн ажлын оролцоо зэргийг зэрэглэл ахиулах ажлын хэсэг болон захирлын зөвлөлд танилцуулна.

5.2.    Багшийн ажлыг үнэлж дүгнэх зарчим

5.2.1.    Багшийн ажлын үнэлгээг ажлын байр, албан тушаалын зэрэглэлд ажиллах гэрээний хугацаанд хийнэ. Энэ нь МУБИС-ийн нийт багшийн зайлшгүй  гүйцэтгэвэл зохих үүрэгт ажлыг үнэлж тэдний чансааг тогтооход чиглэгдэнэ.
5.2.2.    Багшийн ажлын үнэлгээ нь багшийн албан тушаалын зэрэглэл тогтоох, хөдөлмөрийн гэрээг сунгах, цалин нэмэх, шагнал урамшуулалд дэвшүүлэх, зэрэгт гол үндэслэл болно.
5.2.3.    Багшийн ажлыг бүрэлдэхүүний сургууль, мэргэжлийн тэнхим, профессорын баг үнэлнэ. Энэ нь хөдөлмөрийн гэрээ болон ажлын төлөвлөгөөний биелэлтийг  үнэлэх үнэлгээ байна. Үнэлгээний үр дүн нь багшийг ажиллуулах, хөгжүүлэх, цаашид хөдөлмөрийн гэрээ байгуулах, цалинжуулах үндэслэл болно.
5.2.4.    Үнэлгээ нь үнэн зөв, шударга, хараат бус, бодитой, хийсэн ажлыг тоо, чанарын хувьд нарийн ялгаж үнэлэхүйц, найдвартай, ил тод, зардал чирэгдэл багатай байхад чиглэгдэнэ.
5.2.5.    Багш нь өөрийн хийж гүйцэтгэсэн үндсэн ажлыг үнэн зөв үнэлүүлэх үүднээс дэлгэрэнгүй тайлан бичиж, нотлох баримтуудыг хавсаргасан байна. Багшийн ажлыг холбогдох албан тушаалтнууд үнэлэхдээ тайланд хавсаргасан материалд үндэслэнэ.
5.2.6.    МУБИС-ийн Чанарын баталгаажуулал, мониторингийн албанаас хоёр жилд нэг удаа тухайн багшийн ахиц, дэвшил болон багшид тавих шаардлагыг  хангаж байгаа эсэхийг оюутан, багш, ажилтан, удирдах ажилтан, бусад сонирхлын бүлгийн оролцоотойгоор  үнэлж  дүгнэлт гаргана.
5.2.7.    Багшийн заасан хичээлээр оюутнаас сэтгэл ханамжийн судалгааг улирал бүр авна.  Энэхүү  үнэлгээг  хөтөлбөрийн  нэгдсэн  албанаас  боловсруулсан   агуулга
 
бүхий цахим маягтын дагуу онлайнаар зохион байгуулна. Асуулгын үр дүнг тухайн багшид шалгалтын дүн гарсны дараа танилцуулна.
5.2.8.    Багш тэнхимийн хамт олны өмнө ажлын тайлангаа тавих ба багшийн ажилд хамт олны өгсөн үнэлгээг протоколоор гаргаж тайлангийн материалд хавсаргана.
5.2.9.    Боловсрол, мэргэжлийн болон гадаад хэл эзэмшсэн байдал, ажлын туршлага зэргийг багтаасан товч намтар /СV/, бүтээлийн жагсаалт, ажлын төлөвлөгөө, зорилгоо тодорхойлон бичсэн онлайн бүртгэлийг хийсэн байна. Энд ажлын төлөвлөгөө болон ажлын тайланг онлайн асуулгын дагуу бэлтгэж удирдлагын мэдээллийн  санд тайлангийн хугацаанд оруулсан байна.
5.2.10.    Жил бүрийн ажлын үнэлгээ өгөх албан тушаалтнууд (√) өөрийн хариуцсан чиглэл бүрээр 100 хүртэл хувиар дүгнэнэ.
5.2.11.    Гүйцэтгэлийн үнэлгээний хувийг дараах аргачлалаар чанарын оноонд шилжүүлэн тооцно.

Үнэлгээ

Үнэлгээний хувь

Чанарын оноо

1

Маш сайн

81-100%

4

2

Сайн

61-80%

3

3

Дунд

41-60%

2

4

Хангалтгүй

40%-өөс доош

1


5.2.12.    Үзүүлэлт бүрийн арифметик дунджийг тооцно. Багц бүрт харгалзах  үзүүлэлтүүдийн үнэлгээний арифметик дунджийг гаргана. Багц тус  бүрийн чанарын оноог харгалзах хувийн жингээр  жигнэсэн дундаж үнэлгээг тооцно.
5.2.13.    Чансааны оноог багшийн албан тушаалын харгалзах зэрэглэлийн нормыг үндэслэн жигнэж тооцно.
5.2.14.    Дадлагажих хугацаанд багш ,ажилтан нь хангалттай үнэлгээ авч чадаагүй бол бүрэлдэхүүний сургуулийн захиргааны болон захирлын зөвлөлөөс багшаар ажиллах гэрээг цуцална.

5.3.    Багшийн ажлыг үнэлэх аргачлал

5.3.1.    Багшийн ажлыг жилийн туршид тасралтгүй үнэлэх үйл ажиллагааг шат дараалалтай явуулна.
5.3.2.    Багш, тэнхимийн эрхлэгч хийх гол ажлын агуулгын багтаасан төлөвлөгөөг жил бүрийн 10 сарын 1-ний дотор  гаргаж баталгаажуулна.
5.3.3.    Багш хийж гүйцэтгэсэн ажлынхаа эхний хагас жилийн тайланг 1 сарын эхний 15 – ны дотор, жилийн тайланг 6 сарын 15-ны дотор загварын дагуу бичиж зохих хавсралтуудын хамт багцлан тэнхимийн эрхлэгчид хүлээлгэж өгнө.
5.3.4.    Тэнхимийн хамт олон  багш нарын ажлыг үнэлж дүгнэх хурлыг жил бүрийн 1  сарын 20, 6 сарын 20-ны дотор тус тус зохион байгуулж багш нэг бүрийн тайланг сонсон нэгдсэн үнэлгээ гаргана.
5.3.5.    Холбогдох албан тушаалтнууд багшийн ажлын тайлантай танилцаж /хүснэгтийн √ тэмдэглэгээний дагуу/ нэгдсэн үнэлгээ хийж  тэнхимийн  эрхлэгчид  хүлээлгэж өгнө.
5.3.6.    Тэнхимийн эрхлэгч багшийн тайланг нарийвчлан судалж тодорхойлолт гаргана
/А4 хэмжээтэй 1 хуудас/. Тэнхимийн эрхлэгч багшийн үндсэн үүргийн төрөл бүрт өөрсдийн   үнэлгээ өгөх ба   оюутан, хамт олон, бусад албан тушаалтан   үнэлгээг
 
нэгтгэн багшийн чансааны оноог бодож гаргана. Багшийн ажлын үнэлгээний асуудлаар багштай ярилцсан байна.
5.3.7.    МУБИС-ийн захиргаа, Эрдэм шинжилгээний болон Хөтөлбөрийн нэгдсэн алба хамтран нийт багшийн чансааны дүнг жил бүрийн 9 дүгээр сарын 10-ны дотор нэгтгэн гаргана. Чансааны дүнг харгалзан багшийн албан тушаалын зэрэглэл ахиулах, хөдөлмөрийн гэрээ сунгах, цуцлах, ололттой ба цаашид анхаарвал зохих асуудлуудын талаар нэгдсэн дүгнэлт гаргаж захирлын зөвлөлөөр хэлэлцүүлж шийдвэр гаргуулна.
5.3.8.    Үнэлгээний эцсийн дүнд үндэслэн багш бүр өөрийн давуу болон цаашид анхаарвал зохих сул талдаа дүгнэлт хийж дараагийн үнэлгээ хүртэлх хугацаанд хийх  ажлын төлөвлөгөөндөө  тусгасан байх шаардлагатай.

5.4.    МУБИС-ийн багшийн шагнал, урамшуулал

5.4.1.    МУБИС-ийн багш, сургалтын ажилтны хөдөлмөр зүтгэл, ажлын үр дүнг үнэлэн, шагнаж урамшуулна.
5.4.2.    Эрхэлж буй ажил, хөдөлмөрийн гэрээгээр хүлээсэн үүргээ идэвх санаачилгатай, бүтээлчээр биелүүлж, онцгой амжилт гаргасан багш, сургалтын ажилтныг онцлон шагналд тодорхойлно.
5.4.3.    Шагнуулах ажилтан нь багшийн албан тушаалд ажилладаг бол зэрэглэлд харгалзах нормыг ангилал бүрээр бүрэн, эсвэл давуулан биелүүлсэн болзлыг хангасан байвал зохино.
5.4.4.    Шагналын төрөл, шагналд дэвшүүлэх асуудал, тухайн шагналыг дагалдах мөнгөн шагналын хэмжээ зэргийг МУБИС-ийн дотоод журмаар зохицуулна.
5.4.5.    МУБИС-иас  дараах шагнал олгоно. Үүнд:
•    МУБИС-ийн захирлын нэрэмжит шагнал
•    МУБИС-ийн “Оны шилдэг багш”  зэрэг орно.

А. МУБИС-ийн захирлын нэрэмжит шагнал олгох

5.4.6.    “МУБИС-ийн Захирлын нэрэмжит шагнал”-ыг Монголын багш нарын өдрийг тохиолдуулан олгоно.
5.4.7.    “МУБИС-ийн Захирлын нэрэмжит шагнал”-аар шагнуулахаар нэр дэвшигчийг холбогдох алба, тэнхим, хороо, зөвлөлийн хурлаар хэлэлцэж, хурлын тэмдэглэл, харьяалах удирдах ажилтны тодорхойлолтын хамт Монголын Багш нарын өдрийг тэмдэглэхээс 14 хоногийн өмнө Захирлын дотоод ажлын албанд ирүүлнэ. Тодорхойлолтод тухайн багш, ажилтныг шагналд нэр дэвшүүлж буй үндэслэлийг нотлох баримтуудын  хамт ирүүлнэ.
5.4.8.    Шагналд нэр дэвшигчдийг Захирлын Зөвлөлийн хурлаар хэлэлцэн шийдвэрлэж, захирлын тушаалаар батална.
5.4.9.    Багш, ажилтны манлайлал, мэргэжлийн болон эрхэлж буй ажлынх нь чанар, амжилт, МУБИС-ийн нэрийн өмнөөс оролцож тэргүүлсэн шилдэг үзүүлэлт, урлаг, спортын онцгой амжилт үзүүлсэн  дараах тохиолдолд шагнаж урамшуулна.
Үүнд:
•    Олон   улсын   болон   улсын   хэмжээний эрдэм  шинжилгээний    бага  хурал, уралдаан, тэмцээн, олимпиадад оролцож,  тэргүүн байрт шалгарсан
•    Мэргэжлийн болон салбарын уралдаан, тэмцээн, олимпиадад удирдсан баг, оюутан нь тэргүүн байрын амжилт үзүүлсэн 
•    Урлаг спортын салбарт өөрөө болон баг, оюутан нь шалгарч тэргүүлсэн
5.4.10.    МУБИС-ийн Захирлын нэрэмжит шагнал”-аар хичээлийн жилд 9 хүртэлх багш, ажилтныг шалгаруулан, өргөмжлөл, мөнгөн шагнал олгоно. Мөнгөн шагналын хэмжээг зохих төсөвт багтаан, тухай бүр захирлын тушаалаар батална.
5.4.11.    Шагналын өргөмжлөлийг хэвлэх, бэлтгэх зардалд тухайн шагналын мөнгөн урамшууллын дүнгийн 10 хувиас үл хэтрэх зардлыг зохих төсвөөс нэмж зарцуулна.

Б. МУБИС-ийн “Оны шилдэг багш” шалгаруулах

5.4.12.    МУБИС-ийн багш, эрдэмтдийн оюуны хөдөлмөрийн үнэлгээг дээшлүүлэх, сургалт судалгааны ажлын шилдэг арга, туршлагыг нийтэд сурталчлах, дэлгэрүүлэх зорилгоор оны шилдэг багшийг шалгаруулна.
5.4.13.    Оны шилдэг багш, шилдэг судлаач багш, шилдэг залуу багш гэсэн ангилалаар шалгаруулна.
5.4.14.    МУБИС-д 5-аас доошгүй жил тасралтгүй ажиллаж, сургалт, эрдэм шинжилгээний ажил хийж байгаа орон тооны багшийг шалгаруулалтад нэр дэвшүүлнэ. Шилдэг залуу багшид МУБИС-д 1-ээс доошгүй жил багшилсан, 35 хүртэл насны багш орно.
5.4.15.    Оны шилдэг багшид нэр дэвшигчийн гүйцэтгэсэн ажлыг дараах үндсэн үзүүлэлтээр шалгаруулна. Үүнд:
•    Оюутны хүртээл болсон сурах бичиг, гарын авлага, лекц болон дадлага хичээлийн цахим хэрэглэгдэхүүн, үзүүлэн, оюутны мэдлэг, чадвар, хандлагыг дүгнэх үнэлгээний багц материал зэрэг сургалтын материалыг заадаг хичээл тус бүрээр бэлтгэсэн байдал
•    Багшийн хичээл заах арга зүй, үр өгөөжийн талаар оюутны сэтгэл ханамжийн судалгааны дүн
•    Сургалтын    технологийг    шинэчлэх,    оюутны    бие    даасан    ажиллагааг идэвхижүүлэх, удирдах талаар санаачилж хийсэн ажлын үр дүн
•    Шинээр   зааж   буй    хичээлийн   хөтөлбөр,   стандарт  боловсруулахад оролцсон байдал
•    Магистрантур, докторантурын сургалтад оролцсон, тэдний судалгааны ажлыг удирдсан байдал
•    Өөрийн удирдаж байгаа судалгааны сэдэв, захиалгат болон гэрээт эрдэм шинжилгээний ажил, тэдгээрийн  үр дүн
•    Хэвлэн нийтлүүлсэн эрдэм шинжилгээ, судалгааны ажлын үр дүн
•    Олон улсын болон үндэсний хэмжээний эрдэм шинжилгээний хуралд хэлэлцүүлсэн илтгэл
•    Үйлдвэрлэл, практикт нэвтрүүлсэн эрдэм шинжилгээний ажлын үр дүн
5.4.16.    “Шилдэг судлаач багш”-ид нэр дэвшигчийн ажлыг дараах үзүүлэлтээр шалгаруулна. Үүнд:
А. Эрдэм шинжилгээний бүтээл
•    Гадаадад хэвлэгдсэн нэг сэдэвт бүтээл
•    Олон улсын мэргэжлийн сэтгүүлд хэвлүүлсэн өгүүлэл
•    Шинжлэх ухааны докторын диссертаци
•    Докторын диссертаци
•    Олон улсын эрдэм шинжилгээний хурлын эмхэтгэлд хэвлүүлсэн өгүүлэл
•    Олон улсын эрдэм шинжилгээний хуралд тавьсан илтгэл 
•    Дотоодын эрдэм шинжилгээний хуралд тавьсан илтгэл
•    Дотоодын эрдэм шинжилгээний сэтгүүлд хэвлүүлсэн өгүүлэл Б. Эрдэм шинжилгээний удирдлага, зохион байгуулалтын ажил
•    Олон улсын эрдэм шинжилгээний  хурал зохион байгуулах
•    Дотоодын эрдэм шинжилгээний хурал зохион байгуулах
•    Олон улсын болон дотоодын судалгааны төсөл, багт ажиллах
•    Эрдэм шинжилгээний гэрээт болон захиалгат ажил В. Сургалт, арга зүйн ажил
•    Оюутны хүртээл болсон сурах бичиг, гарын авлага, лекц болон дадлага хичээлийн цахим хэрэглэгдэхүүн, үзүүлэн, оюутны мэдлэг, чадвар, хандлагыг дүгнэх үнэлгээний багц материал зэрэг сургалтын материалыг заадаг хичээл тус бүрээр бэлтгэсэн байдал
•    Сургалтын    технологийг    шинэчлэх,    оюутны    бие    даасан    ажиллагааг идэвхижүүлэх, удирдах талаар санаачилж хийсэн ажил, түүний үр дүн
•    Шинээр   зааж   буй    хичээлийн   хөтөлбөр,   стандарт  боловсруулахад оролцсон байдал
5.4.17.    “Шилдэг залуу багш”-ид нэр дэвшигчийн гүйцэтгэсэн ажлыг дараах үндсэн үзүүлэлтээр шалгаруулна. Үүнд:
•    Сургалт, судалгааны ажлын гол үзүүлэлт, хүрсэн үр дүн
•    Мэргэжил, гадаад хэл, мэдээлэл технологийн мэдлэгээ дээшлүүлэх талаар санаачлан хийж буй ажил, олсон амжилт
•    Эрдэм шинжилгээний ажлын тодорхой чиглэл сонгон ажиллаж үр дүнд хүрч байгаа байдал
•    Олон нийтэд болон оюутны дунд мэргэжлээ сурталчлах, оюутныг дагалдуулан сургах, тэдний бие даасан үйл ажиллагааг дэмжих талаар санаачлан хийсэн ажил, түүний үр дүн
5.4.18.    Бүрдүүлэх материал, шалгаруулалт
а.  Мэргэжлийн тэнхим ангилал тус бүрт багшийн нэр дэвшүүлж болно.
б. Тэнхимээс дараах материалыг Захирлын дотоод ажлын алба, хөтөлбөрийн нэгдсэн албанд ирүүлнэ. Үүнд:
•    Тэнхимийн хурлын шийдвэр, протокол
•    Бүрэлдэхүүний сургуулийн захирлын тодорхойлолт
•    Тухайн хичээлийн жилийн бүтээлийн жагсаалт
•    Бүтээлийн үзэсгэлэнд тавих биет материал (ном, сурах бичиг, гарын  авлага, хичээлийн үзүүлэн г.м)
в. Захирлын тушаалаар томилогдсон комисс эцсийн шатны шалгаруулалтыг хийнэ. г. Шилдэг багш шалгаруулах үйл ажиллагааг бодит материал, үзүүлэлтэд тулгуурлан
ил тод явуулах ба бүтээлийн үзэсгэлэн гаргаж, багш нараас санал асуулга авч болно.
5.4.19.    Шилдэг багш шалгаруулах арга хэмжээг жил бүр Монголын багш нарын өдрийг угтан зохион байгуулна.
5.4.20.  Шалгаруулалтын эхний шатанд шилдэг багшийг мэргэжлийн тэнхим бүр шалгаруулж нэр дэвшүүлэх бөгөөд хоёр дах шатны шалгаруулалтыг Монголын багш нарын өдрийн өмнөх долоо хоногт зохион байгуулна.
 

ЗУРГАА. ЖУРМЫН ХЭРЭГЖИЛТ, ҮНЭЛГЭЭ

6.1.   Энэхүү журмыг мөрдөж эхэлсэн эхний хичээлийн жилд нэг удаа, цаашид хоёр жил тутамд 1 удаа МУБИС-ийн захирлын баталсан удирдамжийн дагуу Чанарын баталгаажуулал, мониторингийн албанаас үнэлгээ хийж, тайланг захирлын зөвлөлд танилцуулна.
6.2.    Үнэлгээ дүгнэлтэд тулгуурлан сайжруулах арга хэмжээ авна.