БАГШИЙН АЖИЛЛАХ ЖУРАМ


                                                       

Захирлын 2015 оны 09 дүгээр сарын

09-ны өдрийн A/172 тоот тушаалын хавсралт

БАГШИЙН АЖИЛЛАХ ЖУРАМ

НЭГ. НИЙТЛЭГ ҮНДЭСЛЭЛ

1.1.  Энэхүү журмын зорилго нь МУБИС-ийн багшийн эрх, үүрэг, багш шинээр авах, ажиллуулах, чөлөө олгох, ажилласан жил, орон тоо, албан тушаалын зэрэглэл тогтоох, гэрээ хийх, багшийн сургалт, эрдэм шинжилгээний ажил, түүнд тавих шаардлага,  багшийн ажлыг үнэлэх, урамшуулахтай холбоотой харилцааг зохицуулахад оршино. 

1.2.  Монгол улсын үндсэн хууль, Боловсролын тухай хууль, Дээд боловсролын тухай хууль, Хөдөлмөрийн тухай хууль болон эдгээрт нийцүүлэн гаргасан бусад хууль тогтоомж, эрх зүйн хэм хэмжээнд нийцсэн байна. 

1.3.  МУБИС-ийн тэнхимийн, төвийн эрхлэгч профессорын багийн ахлагч, профессор, дэд профессор, ахлах багш, багш, дадлагажигч багшийн зэрэглэлтэй багшийг “МУБИС-ийн багш” /*цаашид багш гэнэ/ гэх бөгөөд багш нь үйл ажиллагаандаа энэхүү журмыг мөрдөж ажиллана. МУБИС-ийн багш өдөр тутмын үйл ажиллагаандаа дараах зарчмыг баримтлана. 

Үүнд: 

1.3.1.    Боловсролын стандарт, үйлчилгээг боловсронгуй болгох, үр өгөөжийг дээшлүүлэх, боловсролын үнэлэмжийг нэмэгдүүлэх, сургалтын орчинг сайжруулах үйл ажиллагаанд бүтээлч, идэвхтэй оролцох

1.3.2.    Эрдмийн эрх чөлөөг хамгаалан хүндэтгэх, судалгаа шинжилгээний ажлыг эрхэмлэх, шинжлэх ухааны хөгжил дэвшилд хувь нэмэр оруулах

1.3.3.    Мэдлэг, чадвараа иргэн, нийгэм, улс орны тогтвортой хөгжлийн төлөө зориулах, нийгэмд манлайлах, үлгэр дуурайлал үзүүлэх, багшийн нэр хүндийг өндөрт өргөх

1.3.4.    Хамт олонтой тэгш харилцах, хүндэтгэлтэй хандах, итгэл хүлээсэн, хүнлэг байх, санал өгөх, шийдвэрээ үндэслэлтэй гаргах, асуудалд ил тод, нээлттэй хандах

1.3.5.    Суралцагчийн язгуур эрх ашгийг дээдлэх,  тэдний сурч боловсрох тэгш боломжийг хангах, танин мэдэх  эрмэлзлэлийг дэмжих, хүндэтгэлтэй, адил тэгш хандах, суралцагч хоорондын харилцааг эрхэмлэх.

ХОЁР. БАГШИЙН ЭРХ, ҮҮРЭГ

2.1.1.    Багш нь Боловсролын тухай хууль, Дээд боловсролын тухай хууль, сургуулийн дүрэм болон эрх зүйн бусад актад заасан эрх эдэлж, үүрэг хүлээнэ. 

2.1.2.    Судалгаа шинжилгээний ажлын үр дүнг нээлттэй, чөлөөтэй тайлагнах, эрдмийн эрх чөлөөтэй байх 

2.1.3.    Сургуулийн үйл ажиллагаатай холбоотой аливаа асуудалд үнэлгээ, дүгнэлт өгөх, санал, шүүмжлэл гаргах, үзэл бодлоо чөлөөтэй илэрхийлэх 

2.1.4.    Мэргэжил дээшлүүлэх, сургалт, семинарт хамрагдах, холбогдох журамд заасан хөнгөлөлт эдлэх, тэтгэлэг, дэмжлэг авах 

2.1.5.    Бүтээлийн чөлөө авах, бүтээлээ үнэлүүлэх, шагнал урамшуулал хүртэх 

2.1.6.    МУБИС-ийн сургуулийн бодлого, шийдвэр, дүрэм, журам, гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлж, биелэлтийг цаг хугацаанд нь дүгнүүлж байх

2.1.7.    Мэдлэг, чадвараа дээшлүүлэн заах арга барилаа байнга сайжруулснаар  сургалтын арга, технологийн шинэчлэлтэд хувь нэмэр оруулж, хичээлийн агуулгыг орчин үеийн боловсролын болон шинжлэх ухааны хөгжлийн чиг хандлага, шаардлагатай нийцүүлэн шинэчилж байх;

2.1.8.    Хичээлийн цагийг үр өгөөжтэй ашиглах, суралцагчтай ажиллах, зөвлөгөө өгөх хуваарийг баримтлах, даалгаврыг цаг тухайд нь шалгаж, үр дүнг өөрт нь мэдээлж, бие даан суралцах арга барил, чадвар эзэмшүүлэх, бүтээлч, шүүмжлэлт, логик сэтгэлгээг хөгжүүлдэг байх;

2.1.9.    Суралцагчийн  бие даан гүйцэтгэх ажлыг   хөтөлбөрийн түвшин, хичээлийн шаардлагад  нийцүүлэн боловсруулах, тухайн ажлын чиглэл, агуулга,  мэдээллийн эх сурвалжийг оновчтой тодорхойлох  зэргээр хичээл, сургалттай холбоотой мэдээ, мэдээлэл олж авах боломж бүрдүүлэх;

2.1.10. Суралцагчийн мэдлэг, чадварыг шалгах хэлбэр, шалгалтын агуулгын хүрээ, үнэлэх шалгуурыг ил тод, тодорхой байлгах, тэднийг шалгах, дүгнэх, үнэлэх, тодорхойлох, зөвлөж туслахдаа тэгш, шударга, бодитой хандах; 

2.1.11. Боловсролын бодлогыг хэрэгжүүлэх, хөгжүүлэхэд идэвх санаачлагатай, бүтээлч, хариуцлагатай оролцох; багш, ажилтны ажил, байдлын үнэлгээ, суралцагчдын сурлагын дүн, санал асуулгын үр дүнд нөлөөлөх аливаа сөрөг үйлдэл хийхгүй байх;

2.1.12. Хичээл таслах, хичээлээс хоцрох, эрт тараах, хичээлийн цагаар танхимыг орхих; дүнг бодитой бус, хуурамчаар тавих; зохих журмаар батлагдсан хичээлийн хөтөлбөр, бусдын судалгааны чиглэлийг үндэслэлгүй үгүйсгэж, тэдгээрт итгэх суралцагчийн итгэлийг хөсөрдүүлэх; тэдэнд бие даан сурах хэрэглэгдэхүүн, хичээлийн гарын авлага, ном сурах бичиг хүчээр тулгах,  суралцагчийн сурлагад ахиц гарахад саад болох зэрэг үйлдэл хийхгүй  байх;

2.1.13. Бусад багш, судлаачийн эрдмийн эрх чөлөөг хүндэтгэх, тэдгээрийг  хувь хүнийх нь хувьд хүндэтгэхийн зэрэгцээ бүтээлд нь ёс зүйтэй, бодитой хандах, эрдэм шинжилгээний ажлыг багаар буюу хамтарч гүйцэтгэх тохиолдолд багийн гишүүдийн үүрэг, оролцоо, ажлын гүйцэтгэл, үр дүнг харгалзан төсвийг зөв, шударга хуваарилж, зарцуулдаг байх

2.2.     Сургалтад баримтлах багшийн ёс зүйн хэм хэмжээ

2.2.1.    Багш бүр ёс зүйн дараах хэм хэмжээг чанд баримтлах бөгөөд зөрчсөн тохиолдолд энэ журам, эрх зүйн бусад хэм хэмжээг баримтлан хариуцлага хүлээх; 

2.2.2.    Мэргэжлээрээ тэргүүлэгч байж, ажиллах, суралцах үүргээ хариуцлагатай гүйцэтгэхийн зэрэгцээ нийгэм, хамт олон, оюутанд чин сэтгэлээр хандан,  шударга бус аливаа явдалтай эвлэрдэггүй  байх;

2.2.3.    Эрдэм мэдлэгийг эрхэмлэж, бусад эрх ашиг, сонирхлоос ямагт дээгүүрт тавих; 

2.2.4.    Хувийн явцуу болон хүмүүсийн хоорондын зохисгүй харьцаанаас ангид ажиллаж, албаны болон хувийн харилцааг зааглах, мөн  мэдээллийг гуйвуулах, нуун дарагдуулах, худал мэдээлэхгүй байх; 

2.2.5.    Архидан согтуурахтай тэмцэх хуулийн 7-р заалтыг ёсчлон мөрдөнө.

2.2.6.    Мэргэжлийн эсвэл хуулийн зайлшгүй шаардлага гарснаас бусад тохиолдолд мэргэжлийн үйл ажиллагааны явцад олж авсан бусдын хувийн нууцтай холбоотой мэдээллийг задруулахгүй байх; 

2.2.7.    Өөрийн үзэл бодол, байр суурийг зөвтгөхийн төлөө бусдын үзэл бодол, байр суурийг мушгин гуйвуулж, гутаан доромжлохгүй байх;

2.2.8.    Хувийн ашиг сонирхолд нийцүүлэн суралцагчийн хөдөлмөрийг ашиглах, суралцагчийг яс, үндэс, шашин шүтлэгээр ялгаварлах, ичээн зовоож, гутаан доромжилсон үг хэлэх, үйлдэл хийх, аливаа шашинг сурталчлах, багшийн давуу байдлаа ашиглан суралцагчид ямар нэгэн дарамт, шахалт үзүүлэхгүй байх; 

2.2.9.    МУБИС-ийн багшийн нийгмийн хариуцлагыг ухамсарлан, тэдгээрийг бүрэн хүлээн зөвшөөрч дэмжих, хувь хүний эрхэм оршихуйг дээдлэн, байгууллага, хувь хүний харилцаанд шударга, зарчимч, иргэний өндөр соёлтой, үнэнч, хүнлэг байж, багшийн нэр төрийг эрхэмлэн дээдлэх; 

ГУРАВ. БАГШААР АВАХ, АЖИЛЛУУЛАХ, ЧӨЛӨӨ ОЛГОХ

3.1.     Багшид тавих шаардлага

3.1.1.    МУБИС-д мэргэжлийн болон тусгай шаардлага хангасан  багшийг нээлттэй сонгон шалгаруулалт зарлаж ажилд авна. 

3.1.2.    МУБИС-ийн багш нь холбогдох дүрэм журам, тушаал шийдвэр, стандартыг мөрддөг, сурталчилдаг, хэрэгжүүлдэг байхын зэрэгцээ, бүтээлч шинэ санаа, санаачилга гарган хэрэгжүүлдэг, үйл ажиллагаанд бодитой ханддаг, ажил хэрэгч чанарыг эзэмшсэн байна. 

3.1.3.    Боловсрол судлал, сэтгэл судлалын ухааны арга зүйг эзэмшсэн, багшаас өөр  мэргэжилтэй боловч сурган хүмүүжүүлэх курсэд суралцан төгссөн, магистр болон түүнээс дээш боловсролын зэрэгтэй, гадаад хэлний зохих түвшний мэдлэг, чадвартай байна. 

3.1.4.    Гадаад хэлний багшаар ажиллахад тухайн хэлний чиглэлээр олон улсын түвшний шалгалтыг амжилттай өгсөн байна.

3.1.5.    Сургалтын үйл явцыг шинжлэх ухааны үндэслэлтэй, бодитой төлөвлөдөг, үр ашигтай зохион байгуулдаг, манлайлан удирддаг, үр дүнг оновчтой тодорхойлж, тогтмол хянан сайжруулах арга замыг тодорхойлдог байна.  

3.1.6.    Стандартын түвшинг хүрсэн үр дүнтэй нь олон талаас нь харьцуулдаг, цаашид сургалтын чанарыг нь сайжруулах арга замыг тодорхойлох, сургах арга барилаа дээшлүүлж ажилладаг чадвартай байна.  

3.1.7.    Судлан шинжлэх арга зүй эзэмшсэн, онолын болон практик судалгааны ажлыг цогцоор явуулах арга барилд суралцсан байна. 

3.1.8.    Тасралтгүй суралцаж, мэргэжлийн мэдлэг, чадвараа байнга дээшлүүлж, сургалтад мэдээллийн технологи ашиглах чадвартай байна. 

3.2.     Багшийн ажлын зохицуулалт

3.2.1.    Багшийн албан тушаалын зэрэглэл, хийж гүйцэтгэх ажил нь сургалт, эрдэм шинжилгээ, судалгаа, бүтээлч ажил гэсэн багц үйл ажиллагааны багтаамжаар  тодорхойлогдоно. 

3.2.2.    Багшийн албан тушаалын зэрэглэлд үндэслэсэн ажлын байрны тодорхойлолтоор  ажлын ачааллыг тогтоож, багш нартай бичгээр хөдөлмөрийн гэрээ байгуулна.

3.2.3.    МУБИС-ийн ашиг сонирхолд үл нийцэх, багшийн үүрэгт ажлаа гүйцэтгэхэд саад болох аливаа нэмэлт буюу давхар ажил хийхгүй байх, хэрэв тийм ажил зайлшгүй гүйцэтгэх бол захирлын зөвшөөрлөөр шийдвэрлэнэ.   

3.3.     Ажиллах жил ба албан тушаалын зэрэглэл тогтоох

3.3.1.    Тухайн албан тушаалын зэрэглэлд ажиллах хугацааг хөдөлмөрийн гэрээгээр зохицуулах ба гэрээний хугацаа дуусах бүр албан тушаалын зэрэглэлийн шаардлага хангаж байгаа эсэхийг энэ журмын 3.3.2-т заасны дагуу тогтоож захирлын тушаалаар баталгаажуулна.

3.3.2.    Тодорхой албан тушаалын зэрэглэлд ажиллах хугацаа дууссан, зэрэглэлээ  шинэчлэн тогтоолгох хүсэлтэй багшийн өргөдлийг хүний нөөцийн менежер хүлээн авна. Зэрэглэл шинэчлэн тогтоох ажлыг  захирлын тушаалаар байгуулсан комисс батлагдсан удирдамжийн дагуу жилд 2 удаа (өвөл, хавар) тухайн улирлын төгсгөлд зохион байгуулна.

3.3.3.    Албан тушаалын зэрэглэлийн үндсэн шаардлагыг хангаж байгаа багш зэрэглэлийн хугацаа дууссан боловч хүндэтгэх шалтгааны улмаас зэрэглэл  дэвших боломжгүй бол түүнийг тухайн зэрэглэлд үргэлжүүлэн ажиллуулна.

3.3.4.    Оюутны сэтгэл ханамжийн судалгаагаар 60 болон түүнээс доогуур үнэлгээ 2 удаа авсан, тухайн албан тушаалын зэрэглэлийн шаардлагыг хангаагүй, гэрээний нөхцөлийг биелүүлээгүй бол зэрэглэл бууруулах ба гэрээ цуцлах хүртэл арга хэмжээ авна. Энэ тохиолдолд мэргэжлийн магадлах комиссын дүгнэлтийг үндэслэл болгоно.

3.3.5.    Хүндэтгэх шалтгаангүйгээр багшийн зэрэглэлийн шалгаруулалтад орох, хөдөлмөрийн гэрээгээ сунгуулах тухай өргөдлөө хугацаандаа гаргаагүй  багшийг үргэлжлүүлэн ажиллуулах эсэх асуудлыг шийдэхдээ бүрэлдэхүүний сургуулийн захирал, ХА-ны саналыг үндэслэнэ.

3.3.6.    Хэрэв багшаар ажиллах гэрээ цуцлах бол захирлын тушаалаар байгуулсан мэргэжлийн комиссын албан ёсны дүгнэлт, шийдвэрийг үндэс болгоно.

3.3.7.    МУБИС-ийн багшийн шаардлагыг бүрэн хангасан хүнийг албан тушаалын ямар зэрэглэлд ажилуулахыг Захирлын зөвлөл шийдвэрлэнэ. 

А. “Дадлагажигч багш”-ийн зэрэглэлд ажиллуулах

3.3.8.    Дадлагажигч багшийн зэрэглэлд ажиллах багштай нэг жилийн гэрээ байгуулах ба гэрээг 2 улирал хүртэл  сунгаж болно.

3.3.9.    Дадлагажигч багш нь мэргэжлээрээ магистр болон түүнээс дээш зэрэгтэй, багшлах эрхтэй байна.

3.3.10. Эрдэм шинжилгээ судалгааны ажлыг хийж гүйцэтгэх хүсэл сонирхолтой болохоо нотлон харуулсан, тодорхой чиглэлээр судалгаа хийх бэлтгэлтэй байна.

3.3.11. Албан ёсны зөвлөх багшийн зөвлөмжийн дагуу хичээлийн хөтөлбөр, стандартыг  чанарын өндөр түвшинд боловсруулах  чадвар эзэмшсэн байна.

3.3.12. МУБИС-ийн багшид тавих шаардлагыг хангахад чиглэсэн дадлагажуулах сургалт, хөтөлбөрт хамрагдаж, хангалттай үнэлгээ авсан байна.

3.3.13. Мэргэжлээ гүнзгийрүүлэн эзэмших, судалгаа, сургалтын арга барил, гадаад хэлний мэдлэгээ дээшлүүлэх төлөвлөгөө гаргаж, ажиллах хугацаандаа ажлын тайлангаа тэнхимийн хурлаар 2-оос доошгүй удаа хэлэлцүүлж үнэлүүлсэн байх.

Б. “Багш”-ийн зэрэглэлд ажиллуулах

3.3.14. Багш нь боловсролын болон эрдэм шинжилгээний байгууллагад, эсвэл МУБИС-ийн дадлагажигч багшийн зэрэглэлд 1-ээс дээш жил ажилласан, магистраас дээш зэрэгтэй байна. 

3.3.15. Тухайн албан тушаалын зэрэглэлд ажиллах багштай 3 жилийн хугацаагаар гэрээ байгуулах ба үргэлжүүлэн 2 жилийн хугацаагаар, дахин 2 жилийн хугацаагаар  гэрээг тус тус сунгаж болно.

3.3.16. Багш албан тушаалд үргэлжүүлэн ажиллах сүүлийн гэрээний хугацаанд докторын зэрэг хамгаалаагүй бол дахин 2 жилийн хугацаатай тусгай нөхцөлтэй гэрээ байгуулж болно. Гэрээг энэ журмын 3.2.2-р заалтыг баримтлан дүгнэж 3.3.4-р заалтыг үндэс болгож шийдвэрлэнэ.

3.3.17. Тодорхой чиглэлээр судалгаа хийдэг, эрдэм шинжилгээний хурал, семинарт биечлэн илтгэл хэлэлцүүлдэг байх

3.3.18. Сургалт, эрдэм шинжилгээний ажлыг чанартай гүйцэтгэдэг болохоо тодорхой үр дүнгээр харуулсан байна.

3.3.19. Оюутныг удирдан багшлах ажлын дадлага, туршлага, ур чадвар, эрдэм шинжилгээний ажлын арга барилд сургадаг байх.

3.3.20. Багшид тавих шаардлагыг хангасан, үүрэгт ажлаа бүрэн биелүүлдэг бусдыг үлгэрлэдэг байна.

3.3.21. Тодорхой хэмжээгээр гэрээт, захиалгат шинжлэх ухаан, технологийн төсөлд хавсран гүйцэтгэгчээр ажилладаг байх.

В. “Ахлах багш”-ийн зэрэглэлд ажиллуулах

3.3.22. Ахлах багш нь дээд боловсролын болон эрдэм шинжилгээний байгууллагад 8-аас дээш жил, МУБИС-ийн багшийн зэрэглэлд тасралтгүй 3 жил ажилласан,  докторын зэрэгтэй байх, эсвэл мэргэжлээрээ дээд боловсролын байгууллагад     10-аас доошгүй жил ажилласан, ном бүтээл нь салбартаа хүлээн зөвшөөрөгдөж нийтийн хүртээл болсон, хөндлөнгийн хянан магадлагаа хийдэг мэргэжлийн эрдэм шинжилгээний сэтгүүлд дотоодод 15-аас доошгүй, гадаадад 3-аас доошгүй өгүүлэл хэвлүүлсэн байх.

3.3.23. Тухайн албан тушаалд ажиллах багштай 2 жилийн  гэрээ байгуулах ба үргэлжүүлэн 3 жилийн хугацаатайгаар гэрээг сунгаж болно.

3.3.24. Сүүлийн гэрээ хийхэд докторын зэрэг хамгаалсан байх бөгөөд хамгаалаагүй тохиолдолд 3.3.4 заалтыг баримтлан шийдвэрлэх.

3.3.25. Тодорхой чиглэлээр судалгаа хийж эрдэм шинжилгээний төсөлд оролцож,  эрдэм шинжилгээний хурал, семинарт  илтгэл хэлэлцүүлдэг  байх

3.3.26. Оюутныг удирдан багшлах ажлын дадлага, туршлага, ур чадвар, эрдэм шинжилгээний арга барилд сургадаг байх

3.3.27. Багшид тавих шаардлагыг хангасан, үүрэгт ажлаа бүрэн биелүүлдэг, бусдыг үлгэрлэдэг байх

3.3.28. Тухайн мэргэжил, салбарын сургалтын агуулга, арга зүйг бүрэн эзэмшсэн, сургалтад шинэ арга, технологи нэвтрүүлэн ажилладаг байх. 

Г. “Дэд профессор”-ын зэрэглэлд ажиллуулах

3.3.29. Дээд боловсролын байгууллагад 10-аас дээш жил, үүнээс МУБИС-д 5-аас доошгүй жил тасралтгүй ажилласан, доктор зэрэгтэй, дэд профессор цолтой байна

3.3.30. Тухайн албан тушаалын зэрэглэлд 3 жилийн хугацаатай гэрээ байгуулах ба цаашид энэ хугацаагаар үргэлжүүлэн сунгаж болно.

3.3.31. Эрдэм шинжилгээ, сургалтын ажлыг шинжлэх ухааны өндөр түвшинд цогц байдлаар гүйцэтгэн удирдан зохион байгуулж, гэрээгээр хүлээсэн ажил үүргээ бүрэн хариуцах чадвартай, нэр хүндтэй судлаач багш бөгөөд мэргэжлийн тэргүүлэх чиглэлээр олон нийтэд танигдсан, нэр хүндтэй эрдэмтэн байх  

3.3.32. Багш, магистрант, докторантыг дагалдуулах болон удирдах замаар тэднийг багшлах ур чадвар, эрдэм шинжилгээний ажлын арга барилд сургадаг байх

3.3.33. Багш нь үүрэгт ажлаа бүрэн биелүүлдэг, бусдыг үлгэрлэдэг, хамт олныг удирдан зохион байгуулагч, манлайлагч байх.

Д. “Профессор”-ын зэрэглэлд ажиллуулах

3.3.34. Дээд боловсролын байгууллагад 15-аас дээш жил багшийн ажил хийсэн, докторын зэрэгтэй, профессор  цолтой байна.

3.3.35. Эхний удаа 3 жилийн хугацаатай гэрээ байгуулах ба цаашид энэ хугацаагаар  сунган ажиллуулж болно.

3.3.36. Мэргэжлийн салбартаа хүлээн зөвшөөрөгдсөн эрдэм шинжилгээний бүтээл туурвисан, судалгааны ажлын менежментийг эзэмшсэн, төсөл болон гэрээт ажил, дотоодын болон олон улсын эрдэм шинжилгээний хурал, семинарыг удирдах мэдлэг, чадвартай байх

3.3.37. Мэргэжлийн баг хамтлаг удирдах, докторант, магистрантыг дагалдуулах,  удирдах зэргээр тэднийг багшлах болон эрдэм шинжилгээний арга барилд сургадаг байх

3.3.38. Багшид тавих шаардлагыг хангасан, үүрэгт ажлаа бүрэн биелүүлдэг, бусдыг үлгэрлэдэг, хамт олныг удирдан зохион байгуулдаг, зөвлөн туслагч, манлайлагч байх.

3.4.     Багшийн  орон тоог тогтоох, гэрээ хийх

3.4.1.    МУБИС-ийн орон тооны үндсэн багшийн зэрэглэлд тавих шаардлагыг хангасан нөхцөлд бүрэлдэхүүний сургуулийн захиралтай ажиллах гэрээ хийнэ.

3.4.2.    Гэрээгээр ажиллах багш, зөвлөх профессорын гэрээг сургалт эрхэлсэн дэд захирал баталгаажуулна.

3.4.3.    Сургалтын төлөвлөгөөгөөр биелүүлэх шаардлагатай нийт кредитийн 80-аас доошгүй хувийг орон тооны үндсэн багш гүйцэтгэхээр тооцож багшийн орон тоог тогтооно.

3.4.4.    Сургалтын хэвийн үйл ажиллагааг хангах зорилгоор гэрээгээр багш, зөвлөх профессор ажиллуулж болно

3.5.     Багш сонгон шалгаруулж ажиллуулах

3.5.1.    Шинэ багш авах захиалгыг тэнхим үндэслэл, цагийн ноогдолын хамт гаргаж, бүрэлдэхүүний сургуулийн захиргааны зөвлөлөөр хэлэлцэж, захирлаар баталгаажуулан Хөтөлбөрийн нэгдсэн албанд хүргэнэ. 

3.5.2.    Шинэ багшийг сонгон шалгаруулах үйл ажиллагааг Хөтөлбөрийн нэгдсэн алба, сургалт, хамтын ажиллагаа эрхэлсэн дэд захирлын удирдлага дор мэргэжлийн тэнхим, профессорыг багийн санал, оролцоотойгоор зохион байгуулна.

3.5.3.    Сонгон шалгаруулалтыг МУБИС-ийн цахим хуудас болон  хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээр ил тод, нээлттэй зарлана. 

3.5.4.    Бакалаврын түвшний мэргэжлийн чиглэл нь заоласнаас өөр бол сонгон шалгаруулалтад бүртгэж авах эсэхийг мэргэжлийн тэнхимтэй зөвшилцөж шийдвэрлэнэ.

3.5.5.    Сонгон шалгаруулалтыг мэргэжлийн комиссын ярилцлага, гадаад хэл, компьютерын хэрэглээ, мэргэжлийн  болон боловсрол судлалын шалгалт гэсэн үе шаттай зохион байгуулна. Шалгалтад тэнцсэн багшийг ажилд авах асуудлыг  Захирлын зөвлөлийн хурлаар  хэлэлцэж шийдвэрлэнэ. 

3.5.6.    Шалгалтын босго оноо мэргэжлийн хичээлийн хувьд 80, бусад шалгалтын хувьд 70 ба түүнээс дээш  байна.

3.5.7.    Докторын зэрэгтэй хүнийг бүтээл, мэргэжлийн бэлтгэлийг харгалзан үзэж мэргэжлийн шалгалтаас чөлөөлж  болно.

3.5.8.    Багшийг шинээр ажилд авах шийдвэрийг МУБИС-ийн захирлын тушаалаар баталгаажуулна. 

3.5.9.    Холбогдох хууль тогтоомж, журмыг үндэс болгож, батлагдсан гэрээний загварын дагуу бүрэлдэхүүний сургуулийн захирал шинээр авч буй багштай гэрээ хийнэ.

3.6.     Багшид ажлын түр чөлөө олгох

3.6.1.    Хүндэтгэн үзэх хувийн шалтгаантай бол багшаар  чөлөөний маягт бөглүүлж 5  хүртэл хоногийн чөлөөг бүрэлдэхүүний сургуулийн захирлын зөвшөөрлөөр  олгоно.

3.6.2.    Төсөл, гэрээт ажил, харьяа яамны томилолт  зэргээр хот, хөдөө орон нутаг, гадаадад  ажиллах бол тодорхойлолт албан бичиг, урилгыг үндэслэн ажлын 10 өдөр хүртэл чөлөөг бүрэлдэхүүний сургуулийн захирал олгож болно.

3.6.3.    Ажлын 10 хоногоос дээш чөлөөг МУБИС-ийн захирлаас зөвшөөрөл авч маягт хөтлөн олгоно.

3.6.4.    Хэрэв хичээл орж байгаа багшид чөлөө олгох бол холбогдох тэнхимийн эрхлэгчээс хичээлийн зохицуулалтыг хийж, хөтөлбөрийн албаны дарга баталгаажуулснаар дараагийн шатанд шийдвэрлэнэ.   

3.6.5.    Хүндэтгэн үзэх шалтгаантай багшид цалингүй чөлөөг 1 сараас 1 жил хүртэлх хугацаагаар олгож болох ба чөлөөг захиргааны зөвлөлөөр шийдэж захирлын тушаалаар баталгаажуулна. 

3.6.6.    Чөлөө хүссэн өргөдөл бичээгүй, чөлөөний маягтад зохих тэмдэглэл хийгээгүй бол ажил тасалсанд тооцно.

3.6.7.    Хөдөлмөрийн хуулийн 80-р зүйлд заасныг үндэслэн бусад төрлийн чөлөөг олгоно. 

3.6.8.    3.6.1, 3.6.2 заасан чөлөөг жилд нэгээс дээш удаа олгохгүй. Хэрэв чөлөө авах зайлшгүй шаардлагатай бол үндэслэлийг Сургалт, хамтын ажиллагаа эрхэлсэн дэд захиралд танилцуулж зөвшөөрөл авна.

3.7.     Зөвлөх багш, гэрээт багш, зөвлөх профессор ажиллуулах

А. Зөвлөх багш

3.7.1.    МУБИС-ийн багш бүр Зөвлөх багш байх ба Зөвлөх багш нь сургалтын үйл ажиллагааны хүрээнд оюутны туслагч, зөвлөгч нь байна.

3.7.2.    Нэгдүгээр ангийн оюутанд Зөвлөх багшийг мэргэжлийн тэнхим 8-р сарын 15-аас өмнө томилон бүрэлдэхүүний сургуулийн захирлын тушаалаар баталгаажуулж, тушаалын хуулбарыг Хөтөлбөрийн болон Санхүүгийн албанд хүргүүлнэ.

3.7.3.    МУБИС-ийн сургалтын хэвийн үйл ажиллагаа, оюутны ачаалал, сурах үйл явц Зөвлөх багшаас шууд хамааралтай учир зөвлөх багшийн үүргийн биелэлтийг МУБИС-ийн багшийн ажлын үзүүлэлт болон үр дүнгийн нэмэгдэл тооцоход харгалзана.

3.7.4.    Зөвлөх багш нь оюутанд сургалтын төлөвлөгөөнд тусгасан хичээлээс сонголт хийх, сургалтын явцад оюутныхаа сурах, хүмүүжих үйл явцыг хянах, зөвлөх туслах, дүгнэх үндсэн үүрэг хүлээнэ.

3.7.5.    МУБИС-ийн дүрэм журам,  МУБИС-ийн захирлын зөвлөл, хөтөлбөрийн нэгдсэн албанаас гаргасан шийдвэрүүдийг танилцуулж, хариуцсан оюутан бүртэй суралцах гэрээ байгуулна. 

3.7.6.    Сургалтын төлөвлөгөөнд тусгагдсан хичээлийн хөтөлбөр, стандартын агуулгыг эзэмших, оюутны мэдлэг, ур чадвар, дадалд тавигдах шаардлагууд, оюутныг үнэлэх дүгнэх журам, аргачлалыг танилцуулах ажлыг  хэрэгжүүлнэ.

3.7.7.    Оюутанд улирал бүрийн хичээл сонголтыг оновчтой зөв хийхэд нь зөвлөж, хянан, оюутан бүрийг хэвийн ачаалалтай (10-20 кредит) суралцахаар хичээл сонголтыг хийлгэх, хичээлийн хуваариа хийхэд нь тусална. 

3.7.8.    Зөвлөх багш өөрийн хариуцсан оюутан бүрийн хичээл сонголтын хуудсыг баталгаажуулж, бүрэлдэхүүн сургуулийн хөтөлбөрийн албатай хамтран ажиллана

3.7.9.    Зөвлөх багш оюутанд суралцах хугацааных нь туршид зөвлөгөө авч, асуудлыг хамтран шийдвэрлэнэ.

Б. Гэрээт багшаар ажиллах

3.7.10. Мэргэжлийн багш хүрэлцэхгүй байгаа тохиолдолд магистр болон түүнээс дээш  зэрэгтэй, МУБИС-ийн багшид тавих шаардлага хангасан тухайн мэргэжлийн хүнийг гэрээт багшаар ажиллуулж болно.

3.7.11. Гэрээт багшийг зөвхөн захирлын тушаалаар баталгаажуулан, тэнхимийн эрхлэгч, профессорын багийн ахлагч нь сургалтын ажил явуулах гэрээ байгуулах бөгөөд гэрээт багшийн сургалтын ажлын кредитийг үндсэн багшийн ажлын кредит тооцох аргачлалын дагуу бодно.

3.7.12. Гэрээт багшийн сургалтын ажлын нэг кредитийн үнэлгээг тухайн үед мөрдөж байгаа үндсэн багшийн илүү кредитийн хөлсийг баримтлан гэрээнд нарийвчлан тусгаж мөрдөнө.

3.7.13. Багшлах боловсон хүчин нэн дутагдалтай нөхцөлд багш мэргэжилтэй, өөр байгууллагад үндсэн ажил эрхлээгүй магистр болон түүнээс дээш зэрэгтэй мэргэжлийн чиглэлийн багшийг гэрээт багшаар тухайн сургуульд ажиллуулж болно. 

3.7.14. Гэрээт багшийн цалинг дадлагажигч багшийн албан тушаалын дундаж цалингийн 55 хувиар тооцох ба жилд заах ноогдол нь 13 кредитээс илүүгүй байна.  

3.7.15. Гадны байгууллагаас бакалавр, магистрын төгсөлтийн ажил удирдсан, зөвлөсөн, шүүмж бичсэн, дадлага удирдсан, төгсөлтийн шалгалтын комисст ажилласан хүний хөлсийг энэ журмын 4-р зүйлийг үндэслэн кредитийн гүйцэтгэлээр нь тооцож олгоно. 

3.7.16. Магистрын зэрэг хамгаалуулах зөвлөлд гишүүнээр ажилласан гадны байгууллагын хүмүүст олгох 1 цагийн хөлсний хэмжээг Захирлын тушаалаар батална.

3.7.17. Гадны байгууллагад ажилладаг эрдэмтэн, судлаачдыг урьж, нэг удаагийн лекц           уншуулахад олгох цагийн хөлсийг дараах үнэлгээг баримтлан олгоно.  Үүнд: шинжлэх ухааны доктор, академич, профессор, гавьяат багшид 25.000 төг, доктор, дэд профессорт 15000 төгрөг, магистр болон бусад хүмүүст 10.000 төгрөг байна.

В. МУБИС-ийн зөвлөх профессор

3.7.18. МУБИС-д ажиллаж байгаад тэтгэвэрт гарсан доктор, дэд профессороос дээш зэрэгтэй, эсвэл мэргэжлээрээ үндэсний хэмжээнд хүлээн зөвшөөрөгдсөн хүнийг мэргэжлийн тэнхим, баг, сургуулийн саналыг үндэслэн зөвлөх профессороор 1-9 сарын хугацаатай гэрээгээр ажиллуулж болно. 

3.7.19. Зөвлөх профессор багш нь хичээлийн жилд заах А цагийн ноогдол 8 кредит, В цагийн ноогдол 4 кредит байна.

3.7.20. Цалинг тухайн багшийн ажиллаж байсан сүүлийн албан тушаалын үндсэн цалингийн 50 хувиар тогтоож олгоно. 

3.7.21. Ноогдлыг тухайн сургуулийн захирлын баталгаажуулсан гэрээгээр зохицуулах бөгөөд нэмэлтээр гүйцэтгэсэн илүү кредитийн хөлсийг зохих журмын дагуу  олгохоор гэрээнд тусгаж мөрдөнө.

3.7.22. Тэнхим, профессорын багт 2-оос илүүгүй зөвлөх профессор байна. Хэрэв 2-оос илүү зөвлөх профессор ажлууллах бол цагийн ачааллыг харгалзан тэнхим, бүрэлдэхүүний сургуулийн саналыг үндэслэн Сургалт, хамтын ажиллагаа эрхэлсэн дэд захирлын ажлын алба шийдвэрлэж, МУБИС-ийн захирлын тушаалаар баталгаажуулна. 

3.7.23. Зөвлөх профессор нь тэнхимийн эрхлэгч, профессорын багийн ахлагч, сургуулийн захиралтай гэрээ байгуулж ажиллана.

3.7.24. Оюутны сэтгэл ханамжийн судалгааны дүн болон тэнхим, профессорын багийн саналыг үндэслэн гэрээг сунгах эсэхийг шийдвэрлэнэ.

3.8.     Магистрант, докторантыг туслах ажилтнаар ажиллуулах тэтгэлэгт хөтөлбөр 

3.8.1.    Тухайн хөтөлбөрт хамрагдсан магистрант, докторант нь   багшийн удирдлага дор   6 кредит цагийн сургалтын ажил гүйцэтгэнэ. Гүйцэтгэлийн чанар, үр дүнд удирдагч багш хяналт тавьж ажиллана. 

3.8.2.    Сургалтын ажлыг  гүйцэтгэх явцад  нэмэлт кредит гүйцэтгэсэн бол илүү цагийн  хөлсний 50 хувиар бодож сургалтын төлбөрөөс нь хөнгөлөлт эдлүүлж болно.

3.8.3.    Хөтөлбөрт хамрагдсан магистрант, докторант нь сургалтын ажил гүйцэтгэх бол тэднийг багшийн код бүхий “туслах багш” гэсэн ангиллаар системд бүртгэж оюутны сонголтыг хийлгэнэ. 

3.8.4.    Лекц унших, илүү цаг заахыг зөвшөөрөхгүй. Цагийн тооцоог тэнхимийн ноогдол болон багш нарын цагийн тооцоотой хамт хийж хөтөлбөрийн алба, санхүүд хүргэж хянуулж  ажиллана.

3.9.     Дадлагын зөвлөх багш, дадлагын зөвлөх профессор

3.9.1.    Бакалаврын оюутны багшлах дадлага удирдах шаардлага хангасан, багшлах ур чадвар, арга зүйн мэдлэг, чадвар, туршлагаараа сургууль, мэргэжлийн хамт олон болон олон нийтэд хүлээн зөвшөөрөгдсөн ЕБС-ийн багштай багшлах дадлага удирдуулах гэрээ хийнэ.

3.9.2.    Дадлага удирдах багштай хийх гэрээг бүрэлдэхүүний сургуулийн хөтөлбөрийн албаны дарга хийж, тухайн бүрэлдэхүүний сургуулийн захирлаар баталгаажуулна.

3.9.3.    Дадлага удирдах явцад хэрэгжүүлсэн ажлын үр дүнг бүрэлдэхүүний сургуулийн хөтөлбөрийн дэд хороогоор хэлэлцэж үргэлжүүлэн удирдуулах эсэхийг шийднэ.

3.9.4.    Дадлагын зөвлөх профессорд тавих шаардлагыг МУБИС-ийн Хөтөлбөрийн хороогоор хэлэлцүүлж баталгаажуулна. 

3.9.5.    4-өөс доошгүй жил дадлагын удирдагчаар ажиллаж, оюутнууд нь дадлагын тайлангаа амжилттай хамгаалж  буй багшид тэнхим, хөтөлбөрийн хорооны санал дүгнэлтийг үндэслэн “Дадлагын зөвлөх профессор”-ын үнэмлэхийг  МУБИС-ийн  захирлын тушаалаар баталгаажуулан олгоно.

3.9.6.    Багшлах дадлага удирдсан ЕБС-ийн дадлагын зөвлөх багш, зөвлөх профессорын  ажлын хөлсийг энэхүү журмын  4.18, 4.19 –д тусгасан аргачлалын дагуу бодож олгоно.

"БАГШИЙН АЖИЛЛАХ ЖУРАМ" -ыг бүрэн эхээр нь үзэх