МОНГОЛ УЛСЫН БОЛОВСРОЛЫН ИХ СУРГУУЛИЙН СУРГАЛТЫН ЖУРАМ


Нэг. Нийтлэг үндэслэл

1.1    Монгол Улсын Боловсролын болон Дээд боловсролын тухай хууль, тэдгээрт нийцүүлэн Боловсролын асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны төв байгууллагаас гаргасан дүрэм, журам, БШУЯ-ны магистр, докторын сургалт эрхлэхэд баримтлах нийтлэг журам, МУБИС-ийн дүрмийг үндэслэн МУБИС-д бакалаврын зэрэг олгох сургалт1-ын болон МУБИС-ийн төгсөлтийн дараах сургалтын үйл ажиллагаа, удирдлага зохион байгуулалт, профессор багш, ажилтан, оюутны мэргэжлийн мэдлэг, ур чадварт тавих шаардлага, хэрэгжилтийг зохицуулахад энэхүү журмын зорилго оршино. Сургалтад оролцогч талууд энэхүү журмыг биелүүлэх үүрэгтэй.
1.2    МУБИС-ийн бакалаврын болон төгсөлтийн дараах сургалтын журмыг  (цаашид “журам” гэнэ) МУБИС-ийн Эрдмийн зөвлөлөөр хэлэлцэж, захирлын тушаалаар баталж мөрдөнө.
1.3    Бакалаврын боловсролын зорилго нь бүрэн дунд боловсролтой иргэндболовсролын салбарт ажиллахад шаардагдах тодорхой шинжлэх ухааны суурь мэдлэг эзэмшүүлэх, цаашид өөрийгөө хөгжүүлэх онол, аргазүйн мэдлэг, чадвар, соёл төлөвшсөн багш, боловсролын байгууллагын мэргэжилтэн бэлтгэхэд оршино.
1.4    Төгсөлтийн дараах сургалтын зорилго нь сургалт, эрдэм шинжилгээ, үйлдвэрлэл, боловсролын инновацийн хүрээнд мэргэжлийн өндөр боловсрол эзэмшсэн, судалгаа шинжилгээний ажил гүйцэтгэх, өөрийгөө нээж хөгжүүлэхэд шаардагдах мэдлэг, чадвар, дадал, ёс зүйг эзэмшсэн магистр, докторын зэрэгтэй мэргэжилтэн, судлаач бэлтгэхэд оршино.
1.5    Сургалтын хүрээндуг журмаар зохицуулагдахгүй асуудал гарвал МУБИС-ийн Захирлын зөвлөлөөр хэлэлцэж шийдвэр гаргана.

Хоёр.Журмын нэр томьёо

2.1.    Кредит(Credit) нь боловсролын агуулгын багтаамжийг жиших нэгж бөгөөд оюутны суралцах ачаалал, багшийн сургалтын ажлын хэмжээ, сургалтын төлбөрийг тогтоох үндсэн хэмжүүр, дээд боловсролын зэрэг олгох сургалтад тавих стандартын шаардлага, сургалтын үйл ажиллагааны төлөвлөлт, санхүүжилт, зохион байгуулалтын харилцааг зохицуулах үндэслэл болно. Нэг кредит цагийн хэмжээг сонголтхийх онлайн хичээлийн 1 долоо хоног, танхимын сургалтын 15 долоо хоног буюу нийт 16 долоо хоногтой 1 улиралд лекц16 цаг, эсвэл семинар, лаборатори, практикийн 32 цаг, тэдгээрт харгалзах бие даан гүйцэтгэх ажлын32хүртэл цагийнбагцаар тогтооно.
2.2.    Хичээлийн кредит цаг нь хичээлийн агуулгыг илэрхийлэх бүхэл тоо байх бөгөөд хэмжээ нь долоо хоногт тухайн хичээлийг судлах цаг, хэлбэрээс хамаарна. Оюутны сурах үйл ажиллагаанд нэг долоо хоногт зарцуулах  дараах багц бүрийг нэг кредит цаг гэж тодорхойлно. Үүнд:
1Цахим болон бусад их, дээд сургуультай хамтарсан сургалтыг тусгай журмаар зохицуулна.
 
•    16 цагийн лекц+бие даан гүйцэтгэх ажлын 32 цаг
•    32 цагийн семинар + долоо хоног бүр бие даан гүйцэтгэх ажлын 1- 2 цаг
•    32 цагийн лаборатори + долоо хоног бүр бие даан гүйцэтгэх  ажлын  1-2 цаг
•    32 цагийн практик + долоо хоног бүр бие даан гүйцэтгэх ажлын 1-2 цаг
Жишээлбэл, долоо хоног бүр 1 кредит цагт 2 цаг, 2 кредит цагт 3 цаг, 3-4 кредит цагт 5 цагийн бие даан гүйцэтгэх ажлын цагийг тус тус төлөвлөн хэрэгжүүлнэ. Кредит цагийн задаргааг дараах байдлаар томьёолно.Үүнд: 3 кредит нь 2:2:0:0(5) байна. Үүнийг долоо хоног бүр лекц 2 цаг,семинар 2 цаг,лаборатори,практик тус бүр 0 цаг,бие даан гүйцэтгэх ажил 5 цаг байна гэж ойлгоно.
Дадлага, бакалаврын төгсөлтийн судалгааны ажил зэрэг сургалтын бусад хэлбэрээр оюутны сурах үйл ажиллагаанд зарцуулж буй 32 цагийг нэг кредиттэй дүйцүүлж тооцно.

2.3.    Хичээлийн цаг 50 минут байх ба хоёр цагийн хичээлийг дунд нь завсарлагагүйгээр90 минутад багтаан явуулж болно.
2.4.    Сургалтын төлөвлөгөө нь дээд боловсролын сургалтын зохион байгуулалт, агуулгын багтаамж, судлах хичээлийн жагсаалт, тэдгээрийг кредит цагаар илэрхийлсэн багтаамж, дараалал тодорхойлолт, дадлагын төрлийгтусгасан баримт бичиг мөн.
2.5.    Хичээлийн хөтөлбөр нь сургалтын төлөвлөгөөнд тусгасан хичээл бүрээр оюутны эзэмшвэл зохих онол, практикийн мэдлэг, чадвар, дадал, хандлагын агуулга, үнэлгээ, тухайн хичээлийн багтаамж, ашиглавал зохих ном, сурах бичгийн жагсаалт бүхий сургалтын үйл ажиллагааны удирдамж баримт бичиг мөн.
2.6.    Хичээлийн стандарт нь тухайн хичэлийн зорилго, хүрэх үр дүн, агуулгын хүрээ, түвшин, ашиглах сурах бичиг, бусад хэрэглэгдэхүүн, бие даах ажлын агуулга, хэлбэр, тоо хэмжээ, хичээлийн явцын ерөнхий төлөвлөлт, оюутны мэдлэг, чадварыг үнэлэх үнэлгээ зэргийг тодорхой тусгасан баримт бичиг мөн.
2.7.    Хичээлийн индекс. МУБИС-д бакалавр, магистрантур, докторантурын  түвшинд заах бүх хичээл нэгдсэн кодтой байна. Код нь сургуулийн эхний үсэг(англиар), цэг,тухайн судлагдахууны ерөнхий нэрийн эхний 2 үсэг (англиар), 3 оронтой тоо зэргээс бүрдэнэ. 3 оронтой тооны эхний орон уг хичээлийн түвшнийг, дараагийн хоёр орон тухайн хичээлийн дугаар (хичээл хоорондын уялдаа холбоо, эрэмбэ дарааллыг харгалзан тогтооно)-ыг заана. Үүнд:
•    001-099 дугаартай бол өмнөх түвшний хичээл(Бакалаврын үндсэн кредит цагт тооцохгүй)
•    100-199 дугаартай бол багш боловсролын ерөнхий суурь хичээл
•    200-299 дугаартай бол багш боловсролын хичээл
•    300-399 дугаартай бол мэргэжлийн ба багцын суурь хичээл 
•    400-499 дугаартай бол мэргэжлийн чиглэлийн хичээл
•    501-599 дугаартай бол магистрантурын суурь хичээл
•    601-699 дугаартай бол магистрантурын  мэргэших хичээл
•    701-799 дугаартай бол докторантурын  суурь хичээл
•    801-899 дугаартай бол докторантурын  мэргэшин  судлах хичээл

2.8.    Заавал үзэх хичээл (Compulsory)- Тухайн хөтөлбөрийн хувьд зайлшгүй судлах шаардлагатай хичээл.
2.9.    Сонгон судлах хичээл(Elective)-Сургалтын төлөвлөгөөнийбүлэг бүрээр авбал зохих кредит цагийг гүйцээх зорилгоор оюутан сонгон судлах тодорхой кредит цаг бүхий хичээл.
2.10.    Залгамж хичээл(Prerequisite)- Тодорхой хичээлийг судлахаас өмнө судалсан байвал зохих хичээл.
2.11.    Зэрэгцүүлэн судлах хичээл(Co-requisite)- Тухайн хичээлтэй зэрэгцүүлэн судлаххичээл.
2.12.    Ерөнхий суурь хичээл (General Education)-Шинжлэх ухааны үндэс, олон ургальч үзэл баримтлалын учир шалтгааныг таньж мэдэхийн зэрэгцээ төрөлх болон гадаад хэлээр зөв ярих, бичих, харилцах, үр дүнтэй хамтарч ажиллах,харилцан суралцах, тоон болон тоон бус мэдээллийг боловсруулах чадвар эзэмших зорилго агуулсан дээд боловсролын түвшний заавал болон сонгон суралцах хичээлүүд.
2.13.    Багш боловсролын хичээл(Teacher Education Core)- Оюутанд багш боловсролын мэдлэгийг олгох, тухайн талбарт асуудал шийдвэрлэх, бүтээлчээр сэтгэх мэдлэг, чадвар эзэмшүүлэх багш мэргэжлийн  суурь хичээл.
2.14.    Үндсэн мэргэжил (Major)- Оюутны суралцах үндсэн чиглэл буюу тухайн шинжлэх ухааны мэдлэг, чадвар, дадлыг эзэмших хөтөлбөр.
2.15.    Хавсарга мэргэжил (Minor)- Тодорхой болзол хангасан оюутан суралцажбайгаа үндсэн чиглэлийнхээ мэргэжлийн хичээлээс цуглуулах кредитийг заасан хэмжээгээр нэмж судлан тухайн чиглэлд хоёр дахь мэргэжил эзэмшиххөтөлбөр.
2.16.    Давхармэргэжил -Оюутан суралцаж буй чиглэлээс өөр чиглэлээр эзэмших хоёр дахьмэргэжил.
2.17.    Оюутны тухайн хичээлээр эзэмшсэн мэдлэг, чадвар, хандлагын  үнэлгээ. Сургалтын төлөвлөгөөн дэх хичээлийн агуулгыг оюутан хэрхэн судалж эзэмшсэнийг харуулах нэгдсэн үзүүлэлт. Үнэлгээ нь хэмжилтийн хувьд“хувьчилсан оноо”, “үсгэн дүн”, “тоон дүн” гэсэн хэлбэртэй байна.
2.18.    Хувьчилсан оноо. Тухайн хичээлээр оюутны хийж гүйцэтгэх ёстой болон бие даан суралцах үйл ажиллагааны биелэлт, эзэмшвэл зохих мэдлэг, чадварын түвшнийг 100% гэж үзэж, гүйцэтгэлийг нь түүнтэй харьцуулж үнэлсэн тоо. Хувьчилсан оноонь бүхэл тоогоор илэрхийлэгдэнэ.
2.19.    Үсгэн дүн нь оюутны мэдлэг, чадварын түвшнийг илэрхийлэх (A+,A, A-), (B+,B, B-), (C+,C, C-), (D+,D, D-), F үсгээр тэмдэглэх үнэлгээ юм. Эдгээр дүнд тоогоор илтгэсэн (4.3, 4.0, 3.7), (3.3, 3.0, 2.7), (2.3, 2.0, 1.7), (1.3, 1.0, 0.7), 0 гэсэн дүнг харгалзуулна.
 
2.20.    Явцын үнэлгээ.Оюутан тухайн хичээлээрэзэмшиж буй мэдлэг, чадварынүзүүлэлт,  түүний ахиц, дэвшлийг үнэлсэнбагшийн үнэлгээ.
2.21.    Улирлын ба хичээлийн үнэлгээ. Тухайн хичээлээр хүлээгдэж буй үр дүнг оюутан хэрхэн хангасныг үнэлэх багшийн үнэлгээ.
2.22.    Нэгдсэн шалгалт ба ахицын үнэлгээ. Тухайн түвшний хөтөлбөрөөр суралцсанаар оюутны эзэмших стандарт түвшин, ахиц дэвшил, хөгжлийг үнэлэх үзүүлэлт.
2.23.    Голч оноо.Хичээл бүрээр оюутны авсан оноог кредит цагаар нь үржүүлж, тэдгээрийн нийлбэрийг кредитийн нийлбэрт хуваасан (арифметикийн жигнэсэн дундаж) үзүүлэлт.
2.24.    Голч дүн. Оюутны эзэмшсэн мэдлэг, чадварын тоон болон чанарын үнэлгээний нэгдэл бөгөөд голч онооны адил аргачлалаар бодно.
2.25.    Дадлага. Оюутны танхимын сургалтаар эзэмшсэн онолын мэдлэг, чадварыг практик үйл ажиллагаатай холбон, бататган гүнзгийрүүлэх зорилгоор боловсролын байгууллага, сургууль, хээрийн нөхцөлд тусгайлан зохион байгуулах сургалтын хэлбэр. Дадлага нь  сургалтын  төлөвлөгөөнөөс хамааран танилцах, туршин заах, багшлах, хээрийн, үйлдвэрлэлийн гэх зэрэг хэлбэртэй байна.
2.26.    Хөтөлбөрийн нэгдсэн алба. МУБИС-ийн Бакалаврын болон төгсөлтийн дараах сургалтын бодлого, төлөвлөлтийг зохицуулах, хөтөлбөр хэрэгжүүлэх ажлын зохион байгуулалтыг нэгдсэн удирдлагаар хангах, бүртгэл мэдээлэл, хөгжлийн асуудал эрхэлсэн төв алба.
2.27.    Хөтөлбөрийн алба.МУБИС-ийн бакалаврын болон төгсөлтийн дараах сургалтын бодлогыг бүрэлдэхүүний сургуулийн түвшинд хэрэгжүүлэх, сургалтын өдөр тутмын үйл ажиллагааг зохион байгуулах алба.
2.28.    Оюутанд үйлчлэх алба. Оюутны элсэлт, бие даан суралцах үйл ажиллагааг дэмжих, бүх төрлийн тэтгэлэг, хөдөлмөр зуучлал, ур чадвар эзэмших дадлагаажил, сургалтын хүрээний аялал, оюутны хөгжил, төлөвшлийг дэмжих зэрэг үйл ажиллагааг удирдан зохион байгуулах алба.

Гурав. Сургалтын удирдлага, зохион байгуулалт

3.1.    Бакалаврын болон төгсөлтийн дараах сургалтын үйл ажиллагааг  хөтөлбөрийн нэгдсэн алба болон хөтөлбөрийн алба зохион байгуулж, удирдлагаар хангана.
3.2.    Оюутны бие даан суралцах үйл ажиллагааг зохион байгуулах, боломж нөхцөлийг бүрдүүлэх, үйлчлэх, оюутны хөгжил төлөвшлийн асуудлыг  оюутанд үйлчлэх алба хариуцна.
3.3.    Хөтөлбөрийн нэгдсэн алба, оюутанд үйлчлэх алба, хөтөлбөрийн албаны дарга, мэргэжилтэн МУБИС-ийн сургалт, хамтын ажиллагаа эрхэлсэн дэд захирлын удирдлагад ажиллаж, ажлын байрны тодорхойлолтод заасан чиг үүргийг хэрэгжүүлнэ.
3.4.    Хөтөлбөрийн нэгдсэн алба, оюутанд үйлчлэх алба, хөтөлбөрийн албаны даргыгМУБИС-ийн захирал 3 жилийн хугацаатай томилно. Хугацаа дуусахад Захирлын  зөвлөлд ажлын тайлан тавьж үнэлүүлэх ба энэ үнэлгээ нь  түүнийг
 
дахин томилох, эсвэл чөлөөлөх үндэслэл болно. Тайланд өгсөн үнэлгээг харгалзан нэг удаа улируулан ажиллуулж болно.

А. Хөтөлбөрийн нэгдсэн албаны үндсэн чиг үүрэг

3.5.    Хөтөлбөрийн алба нь Боловсролын тухай хууль, Дээд боловсролын тухай хууль, холбогдох бусад хууль тогтоомж, МУБИС-ийн дүрэм, журмыг үйл ажиллагаандаа мөрдөнө.
3.6.    Хөтөлбөрийн нэгдсэн алба нь боловсролын асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны төв байгууллага болон сургуулийн удирдлагаас сургалтын үйл ажиллагааны талаар гаргасан шийдвэрийн хэрэгжилтийг хангах үндсэн нэгж байна.
3.7.    МУБИС-ийн Хөтөлбөрийн нэгдсэн алба нь бакалаврын болон төгсөлтийн дараах сургалтын хөтөлбөрийгбүтцийн үндсэн нэгжид түшиглэн боловсруулах,  баталгаажуулах үйл ажиллагааг зохион байгуулна.
3.8.    Батлагдсан сургалтын хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэх ажлыг нэгдсэн удирдлагаар хангаж, чанарт нь хяналт тавьж ажиллана.
3.9.    Багшийн бүртгэл мэдээлэл, орон тоо, багш бэлтгэх, сонгон шалгаруулах, багшийг хөгжүүлэх бодлого боловсруулан хэрэгжүүлнэ.
3.10.    Оюутан элсүүлэх, кредит цагийн биелэлт, чанарт хяналт тавих, оюутны төгсөлт, сургалтын туслах ажилтныг ажиллуулах болон оюутан солилцооны хөтөлбөр хэрэгжүүлнэ.
3.11.    Магистрант, докторантыг бакалаврын оюутандхичээл заалгах, тэдний судалгааны ажлыг зөвлөж удирдах, төсөл, гэрээт ажилд  оролцуулах зэрэг үйл ажиллагааг удирдлагаар ханган ажиллана.
3.12.    Сургалтын удирдлага, мэдээллийн систем, статистик мэдээ баримтыг гаргаж, үр дүнг холбогдох газарт хүргэхээс гадна сургалтын бодлого, дүрэм, журмын хэрэгжилт, зохион байгуулалтад үнэлгээ, дүгнэлт өгнө.
3.13.    Хөтөлбөрийн нэгдсэн алба нь шуурхай удирдлагыг хэрэгжүүлэх зорилгоор өөрийн дэргэд бүрэлдэхүүний сургуулийн хөтөлбөрийн албаны дарга, холбогдох мэргэжилтнээс бүрдсэн зөвлөлтэй байна.  Зөвлөл нь сургалтын  үйл ажиллагаанд оролцогч талуудын харилцааг зохицуулж, мэдээлэл солилцон, зөвлөлдөж, цаг үеийн асуудлыг хэлэлцэнэ.
3.14.    Хөтөлбөрийн албаны зөвлөлийн хурлаас гарсан саналыг  Захирлын зөвлөлөөр хэлэлцүүлж, шийдвэрлүүлнэ.
Б. Оюутанд үйлчлэхалбаны үндсэн чиг үүрэг

3.15.    Сургалтын үйл ажиллагаа, эзэмшсэн мэдлэг, чадварынх нь талаар оюутны сэтгэл ханамжийн байдалд үнэлгээ хийж, дүгнэлт гаргана.
3.16.    Суралцагчийн бие даасан төрөл бүрийн үйл ажиллагааг зохион байгуулах ажлыг удирдлагаар хангаж, хяналт тавина.
3.17.    Оюутны хөгжил төлөвшил, бүх төрлийн тэтгэлэг, хөдөлмөр эрхлэхтэйхолбоо бүхийажлыг зохион байгуулна. 
3.18.    Оюутны бүртгэл, тэтгэлгийн тооцоо, хуваарилалт, зарцуулалт болон оюутны судалгааг дэмжих санхүүжилт, тэтгэлгийн сан бий болгох зэрэг үйл ажиллагааг санаачилж, шийдвэрлүүлнэ.
3.19.    Оюутны сурах үйл ажиллагааг дэмжсэн таатай орчин бүрдүүлэх, мэдээлэл хүргэх, оюутанд холбогдолтой мэдээллийн сан бүрдүүлэх зэрэг  ажлыг  зохион байгуулж,  хяналт тавина.
3.20.    Оюутандсурах арга барил эзэмшихэд чиглэсэн үйл ажиллагааг мэргэжлийн тэнхимтэй хамтран зохион байгуулж, тэдэнд анги танхим, орчин үеийн сургалтын техник хэрэгслээр үйлчилнэ.
3.21.    Оюутанд үйлчлэх ажилтан нь хөтөлбөрийн албаны хамтын удирдлагаар ажиллах ба ойролцоогоор 600 оюутан, 4-өөс доошгүй анги, танхим хариуцаж, Оюутанд үйлчлэх албаны чиг үүргийг голлон хэрэгжүүлнэ.
В. Хөтөлбөрийн албаны үндсэн чиг үүрэг

3.22.    Сургалтын хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэх ажлыг зохион байгуулна.
3.23.    Багш нарын сургалтын цагийн ачааллыг тооцох, тогтоох, үнэлэх ажлыг  зохион байгуулж, ажлын гүйцэтгэлд хяналт тавина.
3.24.    Сургалтын төлөвлөгөө, хичээлийн хөтөлбөрийн хэрэгжилтэд сургалтын анги танхим, оюутны хичээл сонголт болон түүнтэй холбоотой бүртгэл, тооцоо,  дүн нэгтгэл, зэрэг мэдээ баримтыг бүрдүүлэн ажиллана.
3.25.    Оюутны тухайн улирлын хичээл сонгохтой холбогдон үүссэн аливаа асуудлыг шийдэж, тухайн улиралд мөрдөх хичээлийн хуваарийн тохиргоо хийх, өөрчлөлт оруулах асуудлыг хөтөлбөрийн нэгдсэн албатай зөвшилцөж  эцэслэн шийдвэрлэнэ.
3.26.    Бүрэлдэхүүний сургуулийн хөтөлбөрийн алба нь 600 оюутан тутамд нэг мэргэжилтний орон тоотой байна.
3.27.    Хөтөлбөрийн албаны мэргэжилтэн хичээл зохицуулалт, оюутны дүн бүртгэл, цуглуулсан кредитийн тооцоо, хичээл сонголтын баталгаажуулалт, сургууль хоорондын тооцоо, тухайн сургуулийн оюутны статистик мэдээ болон ажлын байрны тодорхойлолтод заасан ажлыг хариуцан хэрэгжүүлнэ.
3.28.    Бүрэлдэхүүний сургуулийн хөтөлбөрийн албаны дарга нь бүрэлдэхүүний сургуулийн оюутанд үйлчлэх ажилтнуудын үндсэн үйл ажиллагаа болох оюутны суралцахуйн үйл ажиллагааг дэмжих орчин бүрдүүлэх, анги танхимаар үйлчлэх, оюутны тэтгэлэгтэй холбоотой мэдээ баримтыг бүрдүүлэх, тооцоо хийх, оюутны мэдээллийн сан бүрдүүлэх ажлыг хариуцан удирдлагаар хангаж ажиллана.
 

НЭГДҮГЭЭР ХЭСЭГ: БАКАЛАВРЫН ЗЭРЭГ ОЛГОХ СУРГАЛТЫН ҮЙЛ АЖИЛЛАГАА
Дөрөв. Бакалаврын зэрэг олгох сургалтын үйл ажиллагаа

4.1.    Элсэлт

4.1.1.    Элсэлтийн ерөнхий шалгалтыг амжилттай өгч, элсэх эрх авсан, тухайн хичээлийн жилийн эхний улирлын сургалтын болон бусад шаардлагатай хураамж төлсөн хүнийг МУБИС-ийн өдрийн ангид элсүүлнэ.
4.1.2.    Бакалаврын зэрэгтэй иргэнийг МУБИС-ийн элсэлтийн шаардлага хангаж элссэнбол кредитийн зөрүү тооцож тохирох түвшинд ньсуралцуулж болно.
4.1.3.    Элсэгчдийн өгвөл зохих шалгалтын төрөл, босго оноог суралцах  мэргэжлийн чиглэл, хэлбэрээс хамааруулан тогтоох бөгөөд үүнийг жил бүрийн элсэлтийн журамд тусгаж 2 дугаар сарын 1-ний дотор нийтэд зарлана.
4.1.4.    Бакалаврын зэрэгтэй иргэнийг зарим мэргэжлээр эчнээ болон хөрвөх сургалтын хэлбэрээр элсүүлж болно.
4.1.5.    Эчнээ, хөрвөх сургалтын элсэлтийг хөтөлбөрийн онцлогоос хамаарч жилд 1- 3 удаабүрэлдэхүүний сургууль зохион байгуулна.
4.1.6.    Хөрвөх сургалтад элсэх хүсэлтэй иргэн ЕБС-д судалдаг тогтмол агуулгын чиглэлээр бакалаврын зэрэгтэй байна.
4.1.7.    МУБИС-ийн бүрэлдэхүүний сургуульд оюутнаар элсүүлэх шийдвэрийг захирлын тушаалаар баталгаажуулна. Энэ тушаал гарсны дараа МУБИС- ийн мэдээллийн системийг ашиглах эрхийг элссэн суралцагчид цахим шуудангаар илгээж, оюутны үнэмлэх олгоно.
4.1.8.    Гадаад оронд ерөнхий боловсрол эзэмшсэн Монгол Улсын иргэн МУБИС-д элсэхийг хүсвэлтухайн мэргэжлийн чиглэлээр өгвөл зохих ерөнхий шалгалттай дүйцэх шалгалт өгсөн тухай тодорхойлолтыг Боловсролын асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны төвбайгууллагаас авсан байна.
4.1.9.    Гадаадын иргэнийг МУБИС-д элсүүлэх, оюутан солилцооны болон зуны хөтөлбөртсуралцуулах асуудлыг тусдаа журмаар зохицуулна.
4.1.10.    Оюутан авьяас, сонирхолдоо нийцсэн мэргэжил, сургуулиа сонгох зэрэг тодорхой шалтгааны улмаас дотоод, гадаадын их дээд сургууль болон тус их сургуулийн аль нэг үндсэн мэргэжлийн хөтөлбөрөөс нөгөөд шилжин суралцаж болно. Шилжилтийн асуудлыг энэхүү журмын 4.12 дугаар заалтаар зохицуулна. Өөр сургуулиас оюутан шилжин суралцахад тавих гол шалгуур нь сургууль хоорондынкредит харилцан зөвшөөрөх нөхцөл байна.

4.2.    Суралцах, чөлөө авах

4.2.1.    Оюутан тухайн улиралд судлах хичээлээ сонгож, улирлын сургалтын төлбөр болон шаардлагатай бусад хураамж төлснөөр үргэлжлүүлэн суралцах эрхтэй болно. Хичээлийн сонголтыгбүрэлдэхүүний сургуулийн захирлын тушаалаарулирлын эхний 21 хоногийн доторбаталгаажуулан мөрдөнө.
 
4.2.2.    1 өдрийн чөлөөг тухайн хичээл зааж буй багш нар, 2-3 өдрийн чөлөөг тэнхимийн эрхлэгч, 4-30 хоногийн чөлөөг хөтөлбөрийн албаны даргахүсэлтийг үндэслэн олгоно.
4.2.3.    30 өдрөөс дээш хугацаагаар хичээлд сууж чадахгүйд хүрвэл хөтөлбөрийн албаны даргын шийдвэрээр улирлын чөлөө олгож тухайн сургуулийн захирлын тушаалаар баталгаажуулна. Чөлөөг сунгах, дахин олгох хүсэлтийг бичгээр гаргасныг үндэслэн үргэлжлүүлэн олгож болох ба чөлөөний нийт хугацаа 4улирлаас хэтрэхгүй байна.
4.2.4.    Улирлын чөлөөг зөвхөн тухайн улирлын эхнээс тооцох ба 5 дугаар долоо хоногоос хойш чөлөө хүссэн тохиолдолд тухайнулирлын төлбөрийг буцааж олгохгүй.Дараа улирлын төлбөрийг төлсөн бол  түүнийгбуцаан  олгож болно.
4.2.5.    Улирлын чөлөөний хугацаа дуусаад, эсвэл дуусалгүй үргэлжлүүлэн суралцах тохиолдолд улирлын эхнээс эхлэх ба энэ журмын 4.2.1-д заасны дагуу хичээлдээ бүртгүүлж үргэлжлүүлэн суралцана.
4.2.6.    Чөлөөний хугацаа дуусаж, үргэлжлүүлэн суралцах оюутан бүрэлдэхүүний сургуулийн хөтөлбөрийн алба, харьяалагдах тэнхим, профессорын баг, зөвлөх багшаас суралцах хувийн төлөвлөгөө зохиох, хичээлд бүртгүүлэх, бусад асуудлаар зөвлөгөө авах шаардлагатай.
4.2.7.    Цуглуулсанкредит цагийн хэмжээ буюутухайн оюутны суралцаж буй улирлын гүйцэтгэлээр оюутанд санал болгосон төлөвлөгөөний бодит улирлыг2тодорхойлно.

4.3.    Хичээл сонгох

4.3.1.    Хичээлийн сонголт хийхэд сургалтын төлөвлөгөө, хичээлийн стандартыг үндэслэнэ.
4.3.2.    Сургалтын төлөвлөгөөг мэргэжлийн тэнхим, профессорын баг боловсруулан, бүрэлдэхүүний сургуулийн хөтөлбөрийн хороогоор хэлэлцүүлж МУБИС-иийн захирлын тушаалаар баталгаажуулна.
4.3.3.    МУБИС-ийн хэмжээгээр судлах бакалаврын ерөнхий суурь хичээлүүдийн агуулга Монгол улсын дээд боловсролын стандартын үлгэрчилсэн загварт нийцсэн байна.
4.3.4.    Хичээлийн стандартыг тухайн хичээлийг зааж буй багш бүр мөрдөх ба мэдлэг, туршлагадаа тулгуурлан, оюутны мэргэжлийн онцлог, эрэлтэд нийцүүлэн, баяжуулан хэрэгжүүлж болно.
4.3.5.    Хичээлийг хэд хэдэн багш хамтран зааж болно. Энэ тохиолдолд цагийн биелэлтийг гүйцэтгэлээр тооцно.
4.3.6.    МУБИС-ийн бүх түвшний сургалтын төлөвлөгөөн дэх хичээлийн код давхцахгүй байна.
4.3.7.    МУБИС-ийналиваа хичээлийн агуулга ньнэг улиралд багтаан судлах боломжтой байна. Агуулгын их багтаамжтайхичээлээс хоёр болон түүнээс дээш  улирал  дараалан,  эсвэл  дараалсан  бус  улиралд  судлах     хичээл

2Жишээлбэл 2 хичээлийн жил буюу 4 улирал суралцсан боловч 45 кредит цагийн агуулгыг амжилттай судалсан бол 1.5 жил буюу 2.5 улирлын агуулга судалсан гэж үзнэ.
 
байвал түүнийг агуулгын залгамж холбоо бүхий тусдаа хичээлд хувааж, тус бүрт нь нэр, код, кредит цаг онооно. Тухайн хичээл бүрээр оюутны эзэмшсэн мэдлэг, чадварыг үнэлэн дүгнэнэ.
4.3.8.    Багш3 лекцийн тэмдэглэл, семинарын бодлого, асуулт, гэрийн даалгавар, бие даан судлах материал зэрэг хэрэглэгдэхүүнээ МУБИС-ийн онлайн сургалтын цахим хуудаст байршуулан хүртээмжийг нь нэмэгдүүлнэ.
4.3.9.    Мэргэжлийн тэнхим, профессорын баг нь хариуцсан сургалтын төлөвлөгөө, тухайн улиралд судлах хичээлийн хөтөлбөр, “Удиртгал” онлайн хичээл, багшийн мэдээллийг оюутны хичээл сонголт эхлэхээс өмнө мэдээллийн системд байршуулж, бүрэлдэхүүний сургуулийн хөтөлбөрийн албаны мэргэжилтэн, оюутанд үйлчлэх ажилтан, зөвлөх багш нартай хамтран оюутнуудад шаардлагатай зөвлөгөө өгсөн байна.
4.3.10.    МУБИС-ийн шинэ элсэгч нь хичээл сонгох, цуцлах, баталгаажуулах үйл ажиллагааг зөвлөх багшийн удирдлага доор хийнэ.
4.3.11.    Хичээл сонголт хоёр үе шаттай, цахим хэлбэрээр явагдана.

A.    Сонголт-14
4.3.12.    Оюутан суралцаж буй улирлын 12, 13 дахь долоо  хоногт  багтаан дараагийн улиралд судлах хичээлээ сонгож, “Сонголт-1”-ээр баталгаажуулсан байна.
4.3.13.    4.3.12-д заасан хугацаанд хичээл сонгоогүйоюутныг үргэлжлүүлэн суралцуулах боломжгүй. Хэрэв үргэлжлүүлэн сурах зайлшгүй нөхцөл үүссэн бол бүрэлдэхүүний сургуулийн хөтөлбөрийн албанд гаргасан хүсэлтийг үндэслэн хөтөлбөрийн албаны дарга шийдвэрлэнэ. Суралцах гэрээнд заасан үйлчилгээний хураамжтөлсөнтохиолдолд уг оюутан хичээл сонгох эрхтэй болно.
4.3.14.    Хөтөлбөрийн алба сонголт-1-ийг үндэслэн дараагийн улиралд орох хичээлийн тоо, нэр, код, судлах оюутны тоо, хэрэгцээт анги танхим, цаг, шаардлагатай багшийн талаарх мэдээлэл бүхий захиалгыг холбогдох тэнхим, профессорын багт тухайн улирлын 14,15 дэх долоо хоногт багтаан хүргэнэ.
4.3.15.    Мэргэжлийн тэнхим, профессорын багийн ахлагч сонголт-1-ийн хичээл орох багшийн нэр, цагийн ачааллыг тооцон бүрэлдэхүүний сургуулийн хөтөлбөрийн албанд өвөл-зуны улирлын 1 дэх долоо хоногт багтааж өгнө.
4.3.16.    Сонголт-1-ээр захиалсан хичээл орох багш, тэдгээрийн цагийн хуваарийг хөтөлбөрийн алба улирлын хичээл эхлэхээс 3-4 долоо хоногийн өмнө сургалтын удирдлага мэдээллийн системд оруулна.

Б. Сонголт-25

 

3 Онлайнаар судлах тохиолдолд оюуны өмчийн болонцагийн тооцоо хийх асуудлыг холбогдох журмаар зохицуулна
4“Сонголт-1” нь оюутан дараагийн улиралд судлах хичээл сонгож захиалга өгөх үйл ажиллагаа.
5“Сонголт-2”нь эхний сонголтоор захиалсан хичээлүүдийг судлах багш болон орох өдөр, цаг, өрөөг сонгох суралцах хуваариа төлөвлөх үйл ажиллагаа.
 
4.3.17.    Сонголт-2–ыг хийхэд шаардлагатай хичээлийн ерөнхий хуваарийгтухайн улирал эхлэхээс 3 долоо хоногийн өмнө Хөтөлбөрийн нэгдсэн алба, бүрэлдэхүүний сургуулийн хөтөлбөрийн алба гаргаж баталгаажуулна.
4.3.18.    Оюутан сонголт-2-ыг тухайн улирлын хичээл эхлэхээс өмнөх буюу “0” дугаар долоо хоногт онлайнаар хийж дуусгасан байх бөгөөд сонголтыг зөвлөх багш болон хөтөлбөрийн албаны мэргэжилтнээр баталгаажуулсан байна.
4.3.19.    Сонголт-2–ыг хийхэд зарим хичээл заах багш, орох өдөр, цаг, өрөөг сонгох, боломжгүй болсон бол тухайн хичээлийн хүлээлгийн жагсаалтад бүртгүүлнэ.
4.3.20.    Хүлээлгийн жагсаалтад байгаа оюутны тоо 15 ба түүнээс дээш болсон бол тухайн багш болон цагт бүлэг үүсгэж сонголтыг оюутнаар баталгаажуулна.Бүлэг бүрдэхгүй бол 4.5.25 заалтыг баримтална.
4.3.21.    Өвөл, зуны улиралд судлах хичээл сонголтыг өмнөх улирлын 14дэх долоо хоногт хийнэ.
4.3.22.    Хангалтгүй үнэлгээ авсан хичээлийг дахин сонгож судлах бол сонголтыг 15дахь ба өвөл-зуны улирлын 1 дэхдолоо хоногтбагтаан хийнэ. Тухайн хичээлд 40% болон түүнээс дээш үнэлгээ авсан бол завсрын улиралд, 40%-иас доош бол үндсэн улиралд судална. Хэрэв тухайн хичээл нь 1 кр бол 1 долоо хоногт, 2 кр бол 2 долоо хоногт, 3-4 кр бол 3 долоо хоногт судална.
4.3.23.    Өвөл-зуны улирлын хичээлийн хуваарийг 15 дахь, дахин судлах хичээлийн хуваарийг улирал дууссаны дараах 1 дэхдолоо хоногт хөтөлбөрийн  нэгдсэн алба болон бүрэлдэхүүний сургуулийн хөтөлбөрийн алба бэлэн болгосон байна.

В. Сонголтын зохицуулалт

4.3.24.    Хичээл сонголт 1, 2-ыг хийхийн тулд өмнөх улиралд сонгосон кредитийн төлбөрийг бүрэн төлсөн байна.
4.3.25.    Өвөл-зуныулирлын болон дахин судлах хичээл сонгох болтухайн хичээл эхэлсэн эхний долоо хоногт багтаан кредит цагийн төлбөртөлснөөр сонгосон хичээл нь баталгаажна. Улирлын эхний долоо хоногийн  хугацаанд баталгаажаагүй сонголтыг цуцална.
4.3.26.    Оюутан сонголт-26хийх үед сонголт-1-ийг өөрчлөхгүй.Хичээл сонголтыг бүрэлдэхүүний сургуулийн захирлын тушаалыг үндэслэн улирлын эхний 4 долоо хоногийн дотор МУБИС-ийн захирлын тушаалаар баталгаажуулан мөрдөнө.
4.3.27.    4долоо хоног өнгөрөхөд сонгосон хичээлдээсуухгүй орхисон бол хичээлийн үлдэх цагт оногдохкредитийн төлбөрийг дараагийн улирлын кредитийн төлбөрт шилжүүлэн тооцно. 5 долоо хоног өнгөрсөн бол тухайн хичээлийн кредитийн төлбөрийг дараагийн улиралд шилжүүлэн тооцохгүй ба буцааж олгохгүй.

6Сонгож баталгаажуулсан хичээлийг үндэслэн хуваарь зохиож, багшийн ачаалал, цагийн ноогдол хийдэг учир төлөвлөлтийг өөрчлөхгүй гэж үзнэ.
 
4.3.28.    Хичээлийн батлагдсан хуваарьт улирлын явцад өөрчлөлт оруулахыг хориглоно.
4.3.29.    “Хүндэтгэх шалтгаан” (өөрөө өвчилсөн, өвчтөн сахисан, хорио цээрийн дэглэмд өртсөн, салхи шуурга, цас бороо зэрэг байгалийн үзэгдлийн улмаас саатсан тухай эрх зүйн үндэс бүхий магадлагаатай бол)-аар заасан хугацаанд хичээл сонголт-2-ыг хийж амжаагүй оюутан, тухайн улирлын эхний 14 хоногт багтан сонголтоо хийж болно. Бусад тохиолдолд бүртгэлийн хураамж төлж, улирлын эхний 14 хоногоос хэтрүүлэхгүй боломжит хичээлийг сонгоно. 14 хоног хэтэрсэн оюутан тухайн улиралд сонголт хийж хичээлд суух эрхгүй болно.
4.3.30.    Оюутан хичээлийн 15 долоо хоногтой улиралд дунжаар 15 кредит цагийн хичээл судлах нь зохимжтой бөгөөд судалбал зохих кредит цагийн дээд хэмжээ 21, доод хэмжээ 10 байна.Хэрэв оюутан тухайн улиралд хичээл огт сонгоогүй бол эцэг эх, санхүүжүүлэгч талд нь мэдэгдэнэ.
4.3.31.    Оюутан тухайн хичээлийг судалсны дараа дүнгээ үзэхийн өмнөсудалсан хичээлийн агуулга, чанар, багшийн заах арга, ёс зүй, харилцаа, суралцах орчны талаарх үнэлгээг  цахим хэлбэрээр өгнө.

4.4.    Хичээлийн жилийн хуанли

4.4.1.    Хичээлийн жил 3 улиралтай байх бөгөөд эхний улирал8 дугаар сарын 3  дахь 7 хоногийн Даваа гаригт эхэлнэ.
4.4.2.    Намар, хаврын буюу үндсэн 1, 2-р улирал тус бүр сонголт хийх онлайн хичээлийн 1 долоо хоног, танхимын хичээлийн 15 долоохоног буюунийт 16 долоо хоног, өвөл-зуны улирал онлайн хичээлийн 1 долоо хоног, хичээлийн 7+8=15 долоо хоног, нийт 16 долоо хоног тус тус байна.
4.4.3.    Өвөл зуны буюу 3 дахь улиралдэчнээ болон дахин судлах сургалт, дадлага, хөрвөх мэргэжил, магистрантур, докторантурын сургалтыг зохион байгуулна.
4.4.4.    Тухайн хичээлийн жилийн хуанлийгөмнөх жилийн 5 дугаар сард МУБИС-  ийн Захирлын зөвлөлийн хурлаар хэлэлцэн батална.

4.5.    Сургалтын төлөвлөгөө, суралцах хугацаа

4.5.1.    Үндсэн болон хавсрага мэргэжлийн сургалтын төлөвлөгөөний бүтэц, агуулга, шаардлагыг мэргэжлийн тэнхим, профессорын баг, багш, оюутан, төгсөгч, ажил олгогчдын санал, зөвлөмжийг харгалзан, тухайн мэргэжлийн стандартад нийцүүлэн тодорхойлох бөгөөд хөтөлбөрийн дэд болон салбар хороогоор хянаж, МУБИС-ийн Хөтөлбөрийн хороо хэлэлцэж, дүгнэлт гаргана.
4.5.2.    Сургалтын төлөвлөгөөг Хөтөлбөрийн хорооны дүгнэлтийг үндэслэн Боловсролын асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны төв байгууллагын баталсан хөтөлбөрийн нэр, индекс, тавигдах шаардлагыг удирдлага болгон МУБИС-ийн захирал баталгаажуулан холбогдох нэгж, албад, багш, оюутан бүгд дагаж мөрдөнө.
 
4.5.3.    Сургалтын төлөвлөгөөнд өөрчлөлт оруулах асуудлыг мэргэжлийн багш, тэнхим, профессорын баг, хөтөлбөрийн алба санаачлан, тухайн хөтөлбөрийн дэд хороонд тавих ба энэ саналыг дэмжсэнсалбар хорооны дүгнэлтийг үндэслэн МУБИС-ийн Хөтөлбөрийн хороо шийдвэрлэнэ.
4.5.4.    Сургалтын төлөвлөгөөнд агуулга, зарчмын шинжтэй томоохон өөрчлөлт оруулах бол 4 жилд нэг удаа, хичээлийн нэр, код, уялдаа зэрэг оюутны суралцах үйл ажиллагаанд хүндрэл учруулахгүй өөрчлөлтийг сургалтын төлөвлөгөө мөрдөж эхэлсэн эхний жилд нэг удаа, цаашид хоёр жилд нэг удаа тус тус оруулж болно.
4.5.5.    Бакалаврын зэрэг олгох сургалтын төлөвлөгөөний агуулгын багтаамж120 кредит цагаас багагүй байх бөгөөдтөлөвлөгөө нь багш боловсролын ерөнхий суурь, мэргэжлийн суурь /багцын/, мэргэжлийн хичээлүүд гэсэн үндсэн хэсгээс бүрдэнэ.
4.5.6.    Оюутан тухайн шинжлэх ухааны чиглэлээр өргөн хүрээтэй, ерөнхий мэдлэг, чадвар эзэмшүүлэх; тухайн чиглэлд хоёр дахь мэргэжлийгэзэмших; эсвэл суралцаж байгаа чиглэлээсээ өөр чиглэлээр давхар мэргэжил эзэмших зэрэг хөтөлбөрийн зорилгоос хамааруулан сургалтын төлөвлөгөөний бүтцийг уян хатан тогтооно.
4.5.7.    Мэргэжлийн тэнхим, профессорын багаас оюутанд санал болгож буй 2 дахь мэргэжлийн хичээлүүдийгзалгамж байдлаарэсвэл зэрэгцүүлэн судлах, суралцсан хугацааны голч дүнгийн босго, хэлбэр зэрэг тусгай шаардлагуудыг сургалтын төлөвлөгөөнд тодорхой тусгана
4.5.8.    Оюутны мэргэжил буюу нарийвчилсан чиглэлийг сонгох үйл ажиллагааг мэргэжлийн тэнхмийн саналыг үндэслэн бүрэлдэхүүний сургуулийн Хөтөлбөрийн алба зохион байгуулна.
4.5.9.    Мэргэжил сонгуулахад сонгож буй мэргэжлийн чиглэлийн элсэлтийн  ерөнхий шалгалтын хичээл, оноо, суралцсан хугацааны голч дүн зэргийг харгалзан оюутнуудыг дараалуулж сонгуулах зарчмыг баримтална. Бүрэлдэхүүний сургуулийн захирлын тушаалаар сонголтыг эцэслэн баталгаажуулна.
4.5.10.    Сургалтын төлөвлөгөөний ерөнхий суурь хэсэг 18 кредитийн агуулгатай, заавал болон сонгон судлах хичээлүүдээс бүрдэнэ. Ерөнхий суурийн хичээлд тухайн мэргэжлийн чиглэлд багтаж буй бол хүмүүнлэг, нийгэм, байгалийн шинжлэх ухааны бусад хичээлийг судлахаар тусгана.
4.5.11.    Багш боловсролын хичээл 39кредит байна.
4.5.12.    Мэргэжлийн болон багцын суурийн агуулгын багтаамж нь 12 кредит байна.
4.5.13.    Мэргэжлийн хичээл нь заавал болон сонгон судлах хэлбэртэй байх бөгөөд оюутанд дан мэргэжил эзэмшүүлэх бол нийт 45-49 кредит байна.
4.5.14.    Оюутанд санал болгосон төлөвлөгөөний 2 ба 3 улиралдамжилттай суралцсан оюутан мэргэжлийн чиглэлээ тодорхойлж, тухайн хөтөлбөр хариуцсан тэнхим, профессорын баг, хөтөлбөрийн албанд хандан баталгаажуулна. Зарим мэргэжлийн хувьд тухайн улиралд багц хөтөлбөрийн нарийвчилсан чиглэл сонгох үйл ажиллагааг нэгдсэн зохион байгуулалтаар явуулж болно.
 
4.5.15.    Дан болон хавсарга мэргэжил эзэмших, мөн 2 дахь мэргэжлээр суралцуулахад сургалтын төлөвлөгөөний кредитийн багтаамжийг дараах байдлаар тогтооно. Үүнд:


    Суралцах хувилбар    Кредитийн авбал    зохих доод хэмжээ    Суралцах Хугацаа  /жил    Эзэмших зэрэг
А    Дан мэргэжил

Ерөнхий суурь хичээл Багш боловсролын хичээл
Багцын    /Мэргэжлийн/суурь хичээл
Мэргэжлийн хичээл    120

18
39
15
45    


3.5-4.0    

Бакалавр
Б    Тухайн    чиглэлээр    хавсарга мэргэжил эзэмших
Ерөнхий суурь хичээл Багш боловсролын хичээл
Багцын /мэргэжлийн/ суурь хичээл Үндсэн мэргэжлийн хичээл
Хавсарга мэргэжлийн хичээл    145

18
39
15
40
30    


4.0-5.0    

Бакалавр+ Бакалавр
B    Өөр суурьтай хоёрдахь мэргэжил эзэмших/давхар/

Ерөнхий суурь хичээл болон багш боловсролын хичээлүүдээс тохирох хичээлүүдийг дүйцүүлэн тооцож, тухайн сургалтын төлөвлөгөөний  дагуу зөрүү хичээлүүдийн кредитийг судална.    

 

Дүйцүүлж гаргана    


Зөрүү хичээл судлах хугацаанаас хамаарна    

 

Бакалавр+ Бакалавр

4.5.16.    Оюутан суралцаж буй үндсэн хөтөлбөрийнхөө сургалтын төлөвлөгөөн дэх ерөнхий суурь болон багш боловсролын суурь хичээлийн 2/3-ыг судалж, багцын /мэргэжлийн/ суурь хичээлийн кредитийн 1/3-ийг амжилттай цуглуулсан, суралцсан хугацааны голч дүн 3.0-оос дээш байх нийтлэг шаардлагыг хангасан болтухайн чиглэлд2 дахь мэргэжил эзэмшиххүсэлтийг 5-р улирал эхлэхээс өмнө бүрэлдэхүүний сургуулийн хөтөлбөрийн албанд гаргаж болно.
4.5.17.    Хавсарга болон 2 дахь мэргэжлээр суралцах эрхийг бүрэлдэхүүний сургуулийн зөвшөөрлийг үндэслэн МУБИС-ийн захирлын тушаалаар баталгаажуулна. Уг тушаалд сургалтын хэлбэр (өдөр, эчнээ)-ийг тодорхой заана.
 
4.5.18.    Хөрвөх сургалт нь багш мэргэжлээр хөрвөх, мэргэжлийн чиглэлээр хөрвөх зэрэг 2 хэлбэртэй байна. Эдгээр сургалтын агуулгын багтаамжийг тухайн мэргэжлийн сургалтын төлөвлөгөөгөөр зохицуулна.
4.5.19.    Суралцах хугацааны нийт голч дүн 3.7-оос дээш оюутан бакалаврын төгсөлтийн ажил бичиж болно. Мэргэжлийн онцлог /авьяас чадвар шаардсан мэргэжлээр/-оос шалтгаалан голч дүнгийн доод  хязгаарыг тухайн сургуулийн захиргаанаас 3.3 хүртэл бууруулан тогтоож болно.
4.5.20.    Төгсөх ангийн бүх оюутан бакалаврын төгсөлтийн 2 кредит бүхий бэлтгэл хичээлд хамрагдах бөгөөд суралцах хугацаанд цуглуулсан нийт кредит дээр дээрх кредитийг нэмж тооцно. Бэлтгэл хичээлийн төлбөрийг тухайн жилийн сургалтын төлбөрийн 1 кредитийн суурь үнэлгээгээр тогтооно.
4.5.21.    Бакалаврын төгсөлтийн ажил бичсэн оюутныг төгсөлтийн бэлтгэл хичээлээс чөлөөлөх бөгөөд суралцах хугацаанд цуглуулсан нийт кредит дээр 2 кредит нэмэж дипломд бичнэ. Бакалаврын төгсөлтийн ажлын  бүтэц, судалгааны түвшин, бичиглэлийн шаардлага зэргийг МУБИС-д мөрдөх байгууллагын стандарт болон холбогдох журмаар зохицуулна.
4.5.22.    Оюутны бакалаврын зэргээр суралцах ердийн хугацаа 3.5 жил, дээд хугацаа ердийн хугацаанаас 2.5 хүртэл жилээр илүү байх ба тодорхой нөхцөлд үүнээс өөр байж болно.
4.5.23.    Оюутны чөлөөтэй байсан хугацааг суралцсан хугацаанд тооцохгүй. Кредитийн гүйцэтгэлээр суралцсан улирлыг тооцож өвөл, хавар 2 удаа төгсөлт хийнэ.
4.5.24.    Сургалтын төлөвлөгөө, хөтөлбөрийг бүрэлдэхүүний сургуулийн хөтөлбөрийн алба хичээлийн жилийн эхэнд сургалтын мэдээллийн систем, цахим хуудаст байршуулж, гарын авлага хэлбэрээр гарган, олны хүртээл болгоно.
4.5.25.    Сургалтыг зохион байгуулахад дараах хуваарлалтыг баримтлана. Үүнд:
•    Лекцийн хичээлийн бүлгийг 60-120, семинарын хичээлийн бүлгийг 30- 40, лабораторийн хичээлийн бүлгийг 20-25 (Байгалийн ухааны хичээл бол 15-20), практик хичээлийн бүлгийг 15-20 оюутантайгаар тухайн хичээл, лабораторийн онцлогийг харгалзан зохион байгуулна.
•    Бакалаврын сургалтын зарим мэргэжлийн хичээлийн онцлогийг харгалзан 20-оос доош оюутантайгаар, мэргэжлийн хичээлүүдийн практик, лабораторийн бүлгийн оюутны тоог дээр  зааснаас цөөрүүлэн хичээллүүлэхийг тухайн сургуулийн захирлын зөвлөлөөр хэлэлцэж, тушаал гарган шийдвэрлэнэ.
•    Тухайн хичээлд хамрагдах бакалаврын оюутны тоо 15-аас цөөн байх үед бүлэг үүсгэхгүй. Энэ тохиолдолд өөр бүлэгт тараах, эсвэл сонголтыг бүлгээр нь хойшлуулах зохицуулалтыг хөтөлбөрийн албанаас хийнэ. Зайны сургалтад бүлгийн тоог 10-аас цөөнгүй байна. Онлайн хичээлийг сонгох бол бүлгийн оюутны тоог харгалзахгүйгээр сургалтыг зохион байгуулна.
•    Дээрх заалтуудыг баримтлан тухайн сургуулийн анги танхимын хүрэлцээ, хичээлийн онцлог, тухайн хичээлийг сонгосон оюутны    тоо
 
зэргийг    үндэслэн    Хөтөлбөрийн    нэгдсэн    алба,    бүрэлдэхүүний сургуулийн хөтөлбөрийн албад хичээлийн хуваарь боловсруулна.

4.6.    Оюутны мэдлэг, чадвар, хандлагыг үнэлэх

4.6.1.    “Оюутны бие даан суралцах үйл ажиллагааг дэмжих, хөгжүүлэх, багшийн зөвлөн туслах, чиглүүлэх, хамтран ажиллах зарчим”-ыгүзэл баримтлал болгожоюутныг үнэлэх тогтолцоог бүрдүүлнэ.
4.6.2.    Оюутны мэдлэг, чадвар, хандлагыг үнэлэх үйл ажиллагаа нь шинжлэх ухааны үндэстэй, бодитой, шударга, ил тод байвал зохино.
4.6.3.    Ижил мэргэжлээр суралцаж буй өдөр, орой, эчнээ хөтөлбөрийн оюутны мэдлэг, чадвар, хандлагыг сургалтын нэгэн ижил төлөвлөгөө, хичээлийн хөтөлбөрийн агуулгаар дүгнэж, үнэлнэ.
4.6.4.    Сургалтын төлөвлөгөөн дэх хичээлээр оюутны эзэмшсэн мэдлэг, чадвар, хандлагыг үнэлж дүгнэх гол хэлбэр нь явцын үнэлгээ байх ба хүрсэн түвшин болон үр дүнгийн үнэлгээг хичээл заасан багш 100 хувь хийнэ.
4.6.5.    Оюутны эзэмшиж буй мэдлэг, чадвар, хандлагыг үнэлэх хэлбэрийг хичээлийн стандартад тусгасан байна. Тухайлбал, төсөл, тайлан хамгаалалт, тест, эсээ болон тэдгээртэй дүйцэх бусад хэлбэр байж болно.
4.6.6.    Хичээлийн стандартад заасан үнэлгээний арга хэлбэрийг хатуу дагаж мөрдөх бөгөөд үнэлгээний даалгавар, оюутанд тавих шаардлага нь түүний суралцаж буй мэргэжлийн чиглэлээс үл хамааран нэгэн ижил байна. Стандартын гүйцэтгэлийн  хяналтыг холбогдох нэгж хариуцан хийнэ.
4.6.7.    Хэрэв дадлагад кредит харгалзуулсан бол тайлангийн хамгаалалтыг үр дүнгийн үнэлгээ гэж үзэн хичээлийн үнэлгээний адилаар оноогоор үнэлнэ. Дадлагын тайланг дадлага дууссанаас хойш 14 хоногийн дотор хамгаалуулах ба оюутны дадлагын хичээлийг тусад нь журмаар зохицуулна.
4.6.8.    Оюутны сурлагын чанарыг улирал бүрийн, мөн нийт суралцсан хугацааны голч оноо болон голч дүнгээр тодорхойлно. Голч оноо, голч дүнг хичээл бүрээр оюутны авсан оноо/дүнг харгалзах кредитээр нь үржүүлж, тэдгээрийн нийлбэрийг кредитийн нийлбэрт хувааж (арифметикийн жигнэсэн дундаж), таслалаас хойш нэг орны нарийвчлалтай бодож гаргана.

•    n - хичээлийн тоо

•    Ki- тухайн (i) дугаар хичээлийн кредит цаг

•    Oi(Дi) - тухайн (i) дугаар хичээлийн оноо (дүн)

•    ГО(ГД) - голч оноо (голч дүн)
 
4.6.9.    Оюутан улирал бүр тухайн улирлын, мөн суралцсан нийт хугацааны голч оноо болон голч дүнтэйгээ танилцан, сурлагынхаа байдалд үнэлгээ, дүгнэлт хийж, цаашид суралцах үйл ажиллагаагаа төлөвлөнө.
4.6.10.    Оюутны голч оноо, голч дүнг улирал, хичээлийн жил, суралцсан хугацаа, мэргэжлийн хөтөлбөр, бүрэлдэхүүний сургуулийн хэмжээнд оюутныг байр эзлүүлэхэд ашиглана. Эдгээрийг оюутныг шагнах, нэрэмжит тэтгэлэгт тодорхойлох, төгсгөх, гадаадын сургуульд явуулах, магистрантурт үргэлжлүүлэн сургах зэрэгт гол үзүүлэлт болгоно.
4.6.11.    Оюутан шалгалт өгөхдөө заавал оюутны үнэмлэхтэй ирнэ.
4.6.12.    Тухайн хичээлээр оюутны улирлын туршид эзэмшсэн мэдлэг, чадвар, хандлагын үнэлгээг “Улирлын дүнгийн хуудас (Хавсралт А)”-т бичихдээ хувьчилсан оноог түүнд харгалзах үсгээр илтгэсэн дүнгийн хамт бөглөнө.Оюутны хичээлийн идэвх оролцоо, явцын шалгалт, даалгавар, бие даан гүйцэтгэсэн ажлын үнэлгээний нийт хэмжээнд эзлэх хувийг тухайн хичээлийн онцлогоос хамааруулан хичээлийн стандартад тусган хэрэгжүүлнэ.
4.6.13.    Тухайн хичээлд 61-ээс дээш оноо авсан оюутныг уг хичээлийн агуулгыг судалж, кредитээ биелүүлсэн гэж үзнэ. Харин 60-аас доош оноо авсан оюутныг “хангалтгүй” суралцсан буюу тухайн хичээлийн кредитийг биелүүлээгүй гэж үзнэ.
4.6.14.    Шүүлгийг шалгалтын адил 100 оноогоор үнэлнэ. Оюутны авсан оноо нь 61 ба түүнээс дээш бол “тооцов”, 60-аас доош бол “үл тооцов” гэж дүгнэх бөгөөд үнэлгээг харгалзан дүнгийн хуудсанд “S”, “U” гэж тэмдэглэнэ.
4.6.15.    Хувьчилсан оноо, үсгээр илтгэсэн дүн ба тоогоор илтгэсэн дүнгийн хоорондын холбоо дараах хамааралтай байна. Үүнд:
Хувьчилсан оноо    Үсгээр илтгэсэн дүн    Тоогоор илтгэсэн голч дүн
98-100    A+    4.3
94-97    A    4.0
91-93    A-    3.7
88-90    B+    3.3
84-87    B    3.0
81-83    B-    2.7
78-80    C+    2.3
74-77    C    2.0
71-73    C-    1.7
68-70    D+    1.3
64-67    D    1.0
61-63    D-    0.7
30-60    F    0
0-29    W    голч тооцохгүй

4.6.16.    Оюутныг үнэлэхдээ тоо болон үсгээр илтгэсэн дүнгээс гадна I, E, NC, CR, R, W, WF, NA, NR, S, U гэсэн нэмэлт тэмдэглэгээг хэрэглэнэ. Эдгээр тэмдэглэгээг оюутны голч дүн буурах шалтгааныг тогтоох, оюутанд голч дүнгээ хянах, дүнгээ ахиулах боломж олгох, мөн бусад сургуулийн кредитийг шилжүүлэн тооцох зэрэгт ашиглана. Үүнд:
 
•    I (Incomplete)- Хүндэтгэн үзэх шалтгаанаар явцын үнэлгээ (реферат, даалгавар, дадлагын ажил дутуу, явцын шалгалтад орж чадаагүй гэх мэт) дутуу боловч шалгалтын хугацаанд нөхөн гүйцэтгэж, шалгуулах нөхцөлтэйгээр хэрэглэнэ.
•    E (Examine incomplete by student)- Хүндэтгэн үзэх шалтгаанаар үнэлгээ хийлгээгүй тохиолдолд  багшаас хийх тэмдэглэгээ.
•    NC (No Credit)-кредитцаг тооцохгүй бөгөөд уг хичээлийг оюутан судалсан гэсэн тэмдэглэгээ. Кредит тооцуулахгүйгээр хичээл судлах зөвшөөрөл авч амжилттай судалсан тохиолдолд тавигдах тэмдэглэгээ.
•    CR (Credit gRanted)-Өөр сургуулийн кредитийг шилжүүлэн тооцох тохиолдолд хийх тэмдэглэгээ ба дипломын  хавсралтад  энэ хэвээр нь бичнэ.
•    R (Repeat)-Тухайн хичээлийг амжилттай судалсан ч тодорхой шалтгаанаар дахин судлах хүсэлт гаргасан бол үнэлгээний үсгээр илтгэсэн оюутны өмнөх дүнг R болгож, дахин судлах боломжолгоно.
•    W (Withdrеw)-Хэрэв оюутан хичээлийг цаашид судлах боломжгүй, эсвэл хангалтгүй судалсан бол дүнг тулгаж, хүлээн зөвшөөрч буй бол оюутан өөрийн саналаар уг тэмдэглэгээг хийлгэж болно. Дахин судлах хичээлийг шинээр үзэх хичээлийн адил бүртгэж тооцно.
•    WF (Withdrew Failing)-Оюутан тухайн хичээлийг хангалтгүй судалсан буюу F үнэлгээ авах нь илэрхий болсон, эсвэл хичээлийн аль нэг хэлбэр (лекц, семинар, лаборатори, практик)- ийн 1/3-д оролцоогүй  үед багш энэхүү тэмдэглэгээг хийнэ.
•    NA (grade Not yet Available)-Одоогоор дүгнэгдээгүй буюу судалж байгаа хичээлийн тэмдэглэгээ.
•    NR (No grade Reported)-Багш эцсийн үнэлгээгээ үнэлгээ тавих хугацаандбагтаан системд оруулаагүй тохиолдолд мэдээллийн системээс автоматаар тавигдах тэмдэглэгээ.
•    S (Satisfactory)-“Тооцов” тэмдэглэгээ.
•    U (Unsatisfactory)-“Үл тооцов” тэмдэглэгээ.
4.6.17.    Багш оюутны дүнг тухайн улирлын сүүлчийн хичээл орсон өдрөө багтаан удирдлага, мэдээллийн системд оруулж, хэвлэн, баталгаажуулж бүрэлдэхүүний сургуулийн хөтөлбөрийн албанд  хүлээлгэн  өгнө. Шалгалтын хуудсанд засвар хийхийг хориглоно.
4.6.18.    I, E тэмдэглэгээтэй оюутан дараагийн улирлын эхний 1 сард багтаан  дүнгээ гаргуулах бол бүрэлдэхүүний сургуулийн хөтөлбөрийн албанаас E дүнг баталгаажуулна.
4.6.19.    Нэмэлт тэмдэглэгээ тавигдсан хичээлийн кредит цагийг улирлын болон нийт голч оноо, голч дүн бодоход хэрэглэхгүй.
4.6.20.    Багш явцын үнэлгээг хэрхэн үнэлж, дүгнэхээ хичээлийн эхэнд оюутнуудад тайлбарлаж ойлгуулсан байна.
 
4.6.21.    Явцын үнэлгээ нь ирц, оролцоо, явцын сорил, бие даан гүйцэтгэх ажил, улирлын шалгалтын үнэлгээ зэргээс бүрдэх ба хэсэг бүрийг “Оюутны мэдлэг, чадвар, хандлагыг үнэлэх аргачлал” (Хавсралт А)-ыг баримтлан үнэлнэ. Оноог хэсэгчлэх аргачлал нь тухайн хичээлийн хэлбэр, онцлогоос шалтгаалан хувилбартай байж болох бөгөөд тухайн хичээлийн  стандартаар зохицуулна.
4.6.22.    Багш зааж байгаа хичээлээрээ оюутныг тасралтгүй, жигд үнэлэн дүгнэх зорилгоор явцын үнэлгээг 2-оос цөөнгүй хийсэн байна. Багш явцын үнэлгээний материалыг хөтөлбөрийн нэгдсэн албанаасцахим хэлбэрээр авч болно.
4.6.23.    Явцын үнэлгээний дэг журам (бусдаас хуулах, өөр оюутныг өөрийн нэрээр шалгалтад оруулах, зөвшөөрөгдөөгүй ном, дэвтэр ашиглах зэрэг)-ыг зөрчсөн тохиолдолд протокол хөтлөн, тухайн оюутанд F дүн тавина.
4.6.24.    Үнэлгээнь оюутны тухайн хичээлээр эзэмшсэн онолын мэдлэгээ танин мэдэхүйн болон практик үйл ажиллагаанд хэрэглэх чадварыг дүгнэхэд чиглэнэ.
4.6.25.    Үнэлгээний даалгавар нь хичээлийн агуулгыг бүрэн хамарсан, олон хувилбартай байх ба хөтөлбөр хариуцсан тэнхим хянаж баталгаажуулсан байна.Тухайн хичээлийн эцсийн үнэлгээг багш нь явцын болон үр дүнгийн үнэлгээг тооцоноюутанд мэдээлж, улирлын сүүлийн өдрөөс өмнө мэдээллийн санд байршуулсан байна.
4.6.26.    Дүн гаргах үйл ажиллагааг хотын нийтийн тээврийн унаа зогсохоос өмнө дуусгасан байвал зохино. Үр дүнгийн үнэлгээ хийх багш нарт шалгалтыг амралтын өдөр, хичээлийн бус цагаар зохион байгуулахыг зөвшөөрнө. Энэ тохиолдолд оюутнуудтай харилцан тохиролцож зарыг оюутан  бүрт хүргэсэн байна.
4.6.27.    Оюутан тусгай төлөвлөгөөгөөр хичээллэж байгаа буюу хүндэтгэн үзэх шалтгааны улмаас тухайн хичээлийн дүнгээ хуваарьт хугацаанд гаргуулах боломжгүй тохиолдолд тэр тухайгаа харьяа тэнхмийн эрхлэгчид урьдчилан мэдэгдэж, хичээл зааж буй багштай зөвшилцөн урьдчилан болон нөхөн өгч болно.
4.6.28.    4.6.27-рт заасан нөхцөлд тухайн оюутныг дараагийн улирлын эхний сард багтаан дүнгээ гаргуулах болзолтойгоор хичээлд суухыг зөвшөөрнө. Дүнгээ гаргасан, бусад шаардлагыг хангасан нөхцөлд үргэлжлүүлэн суралцуулах,дараагийн хичээл сонголтын тушаал гаргана.Бусад тохиолдолд, тухайлбал оюутан гадаад оронд ажиллах, хөтөлбөрт хамрагдах, жуулчлах бол дүн гаргах хугацааг өөрчлөхийг зөвшөөрөхгүй.
4.6.29.    Улирлын эхэнд оюутнаас гадаад хэлнийтүвшин тогтоох шалгалт авч харгалзах түвшний хичээлийг сонгуулна. Мөн гадаад хэл, мэдээллийн технологи зэрэг ерөнхий суурь хичээлүүдийн зохих түвшний мэдлэг, чадвартай оюутан хүсэлт гаргаж, тухайн хичээлийн кредитийн төлбөрийн 1/3-т тэнцэх хураамж төлж шалгалт өгөх ба тэнцсэн тохиолдолд  шалгалтын дүнгээр тухайн хичээлийг тооцуулж болно. Энэ тохиолдолд хичээл сонголт дуусахаас өмнө дүнгээ тооцуулсан байна.
 
4.6.30.    Улирлын чөлөө дуусаад ирсэн болон бусад шалтгаанаар  сургалтын хугацаа хойшлон суралцаж байгаа оюутанд сургалтын төлөвлөгөөний өөрчлөлтөөс хамааран хичээл, хөтөлбөрийн түвшин, шалгалтын зөрөө гарвал эргэж суралцах болсон шалтгаан, өмнө нь авч байсан дүнг харгалзахгүйгээр нөхөн үзэх хичээл болоншалгалтыг хөтөлбөрийн алба мэргэжлийн тэнхим, профессорын багтай хамтран тогтооно.
4.6.31.    Тухайн улирлын сургалтын төлбөрөө төлөөгүй оюутныдүнг мэдээллийн санд оруулахгүй. Дараагийн хичээлийн сонголт хийгдэхгүй. Тодорхой шалтгаанаар улирлын дүн гаргуулах зөвшөөрөл олгоогүй оюутны нэрийг дүнгийн хуудаст бичихгүй. Төлбөрөө барагдуулж дүнгээ гаргах, нөхөж сонголт хийх бол нэмэлт үйлчилгээний төлбөр төлнө. Төлбөрийн хэмжээг Захирлын зөвлөлөөр хэлэлцэн тогтоож,МУБИС-ийн захирлын тушаалаар баталгаажуулан мөрдөнө.
4.6.32.    Хичээлийн явцын болон үр дүнгийн үнэлгээнийшалгалтыг багш өөрөө зохион байгуулах бөгөөд тухайн хичээлийн агуулгыг бүрэн хамарч, оюутны мэдлэг, чадвар, хандлагыг бодитой үнэлэхэд чиглэсэн байна. Үнэлгээний хэлбэр (ам, бичиг гэх мэт), онооны хуваарилалтыг тухайн хичээлийн хөтөлбөрийн хүрээнд багш өөрөө тогтоож оюутанд хичээлийн эхэнд мэдэгдсэн байна.
4.6.33.    Шалгалт авч байх үед баримтлах дэг журам (ном, лавлах ашиглаж болох эсэх, хариултын чанартай бэлтгэсэн зүйл ашиглавал хэрхэх гэх зэрэг)-ыг шалгагч багш тогтооно.
4.6.34.    Шалгалт авах хэлбэр, даалгаврын (асуултын) тоо, түүний агуулга, бүтэц, хариулт бэлтгэх хугацаа зэргийг сургах аргазүйн үүднээс нарийн бодож боловсруулсан байна. Улирлын дүнг гаргах үйл ажиллагаанд тэнхим, профессорын баг, хөтөлбөрийн алба хяналт тавина.
4.6.35.    Улирлын явцад хичээлд байнга идэвхтэй оролцсон, тухайн хичээлийн явцын шалгалтаар амжилттай үнэлэгдсэн, үлгэр жишээч оюутанд тухайн хичээлийн улирлын шалгалтын үнэлгээг шууд тавихыг зөвшөөрнө. Уг асуудлыг оюутны хамт олонд мэдэгдэн, ил тод шийднэ. Шууд дүгнэгдэх оюутны тоо нийт шалгагдах оюутны 10%-аас хэтрэхгүй байна.
4.6.36.    Оюутан судалсан30 кредит тутамд ахицын үнэлгээ заавал хийлгэсэн байх бөгөөд ахиц дэвшлийн үнэлгээ, шинжилгээг хөтөлбөрийн нэгдсэн алба баталгаажуулан оюутны цахим хуудастбайршуулна.
4.6.37.    Нэгдсэн /ахицын/ үнэлгээг албан ёсоор хийлгэхийн тулд шалгалтын 0.3 кредитийн төлбөр төлж эрхээ нээлгэх бөгөөд энэ тохиолдолд шалгалт өгөх хуваарь, түвшин онлайн системд зарлагдсан байна.Оюутан шалгалт өгөх хуваарь, түвшингээ сонгож баталгаажуулсан байна.
4.6.38.    Нэгдсэн /ахицын/ шалгалтыг удирдамжийн дагуу зохион байгуулна. Шалгалтын даалгаврын сан бүрдүүлэх, шалгалт авах, үр дүнг нэгтгэх ажлыг МУБИС-ийн захирлын тушаалаар томилогдсон ажлын хэсэг гүйцэтгэнэ.
4.6.39.    МУБИС-ийг төгсөгч сургалтын төлөвлөгөөний бүх кредитийг судалсан боловч нэгдсэн /ахицын/үнэлгээний дундаж70 хувиас доогуур бол бакалаврын диплом олгохгүй. Нэгдсэн үнэлгээг дахин хийлгэх  тохиолдолд
 
дараагийн улиралд бүрэлдэхүүний сургуулийн хөтөлбөрийн албанд хүсэлт гаргаж зохих журмын дагуу шийдвэрлүүлнэ.

4.7.    Хөндлөнгийн шалгалт

4.7.1.    Шаардлагатай тохиолдолд бүрэлдэхүүний сургуулийн захирлын  шийдвэрээр байгуулсан комисс болон хөтөлбөрийн нэгдсэн албанаас оюутны эзэмшсэн мэдлэг, чадвараа шалгуулсан хичээлээр хөндлөнгийн шалгалт зохион байгуулж болно.
4.7.2.    Тухайн хичээлийг ижил нөхцөлд (нэг багшаар заалгаж, шалгуулсан) судалсан нэг хэсэг, бүлгийн оюутны  дүн  дараах  хамаарал хуваарилалттай байвал хэвийн гэж үзнэ. Энэхүү хуваарилалт зөрчигдвөл багш, оюутны сургах, сурах үйл ажиллагаа зөрчилтэй, оюутны мэдлэг, чадварыг үнэлэхэд бодитой, шударга хандаагүй,хичээлийн хөтөлбөрийг хянан үзэх шаардлагатай хэмээн үзэж бүрэлдэхүүний сургуулийн хөтөлбөрийн албанаас шалтгааныг тодруулна. Шаардлагатай гэж үзвэл хөндлөнгийн шалгалт авч болно.

Хувьчилсан оноо    Үсгээр илтгэсэн дүн    Хувь
98-100    A+    
2-25
94-97    A    
91-93    A-    
88-90    B+    
15-30
84-87    B    
81-83    B-    
78-80    C+    
20-40
74-77    C    
71-73    C-    
68-70    D+    
15-30
64-67    D    
61-63    D-    
31-60    F-    0-25
0-30    W    

4.7.3.    Дүнгийн талаарх гомдол болон техник алдаа гарахаас сэргийлж оюутны дүн тулгалтыг дүн гарснаас хойш 7 хоногийн хугацаанд онлайнаар явуулна. Алдаатай гарсан бол хөтөлбөрийн албанд энэ хугацаанд мэдэгдэнэ.
4.7.4.    Оюутан улирлын дүнг хүлээн авсны дараа алдаатай хэмээн үзвэл уг дүнг хянан магадлуулахаар хүсэлт гаргаж болно. Хүсэлтийг тухайн улиралдууссанаас хойш 14 хоногт багтаан өөрийн сургуулийн хөтөлбөрийн албаны даргад бичгээр гаргах ба заасан хугацаанаас хэтэрвэл гомдлыг хүлээн авахгүй.
4.7.5.    Бүрэлдэхүүний сургуулийн захирлын шийдвэрээр байгуулсан комисс гомдол гаргасан оюутны дүн, үнэлгээ хийхэд баримталсан зарчим, хэрэглэсэн аргазүй, хэрэглэгдэхүүн (бодлого, сорилын хариу зөв эсэх гэх мэт)-ийг хянан  магадалж  зохих  дүгнэлтийг  гаргана.  Хэрэв  комиссын   дүгнэлтээр
 
шалгалтын материалыг шударга бус үнэлж, дүгнэсэн байвал комиссын өгсөн үнэлгээг (оюутны өмнө нь авсан үнэлгээтэй тохирч буй эсэхийг үл харгалзан ) эцсийн үнэлгээндтооцно.
4.7.6.    Дүнгийн талаарх гомдлыг төлбөртэй шийдвэрлэнэ. Төлбөрийн хэмжээг Захирлын зөвлөлийн хурлаас тогтооно.

4.8.    Дахин судлах хичээлийн үнэлгээ

4.8.1.    Заавал судлах хичээлийн шалгалтад 60 ба түүнээсдоогуур оноо авсан оюутан, тухайн хичээлийн кредитийг биелүүлэхийн тулд дахин судлах шаардлагатай.
4.8.2.    Амжилттай үнэлгээ (60 ба түүнээс дээш) авсан оюутан тухайн хичээлээр эзэмшсэн мэдлэг, чадвар, үнэлгээгээ ахиулах зорилгоор улиралд 3 хүртэл хичээлийг дахин судалж болно.
4.8.3.    Оюутан 60-аас дээш үнэлгээ авсан хичээлээ дахин судлах тохиолдолд, өмнөх үнэлгээг хөтөлбөрийн албанаас “R” болгож сургалтын мэдээллийн санд тэмдэглэнэ.
4.8.4.    Оюутан хичээлд бүртгүүлж, тухайн хичээлийн кредитийн төлбөрийг бүтэн төлж, хичээлд тавигдсан шаардлагыг бүрэн биелүүлэх нь дахин судалсан хичээлээр оюутны хамгийн сүүлд авсан үнэлгээг албан ёсоор тооцох үндэс болно.
4.8.5.    Судалсан хичээлээр оюутны хамгийн сүүлд авсан дүн, кредитийг бакалаврын дипломын хавсралтад бичнэ.

4.9.    Сургуулиас олгох албан ба албан бус бичиг баримт

4.9.1.    МУБИС-д оюутнаар элсүүлэх тухай захирлын тушаал гарсан тохиолдолд суралцагчдад оюутны үнэмлэх олгоно. Үнэмлэхээ гээсэн, үрэгдүүлсэн, алдсан тохиолдолд нөхөн авч болно.
4.9.2.    МУБИС-ийн оюутан мөн болох тухай, мөн суралцаж байх хугацааны дүнгийн албан ёсны тодорхойлолтыг бүрэлдэхүүний сургуулийн хөтөлбөрийн алба олгоно. Дүнгийн албан бус тодорхойлолтыг оюутан мэдээллийн сангаас төлбөргүй авч болно. Суралцажбуйхугацааны дүнгийн тодорхойлолтод тухайн оюутны судалсан хичээлээр авсан нийт дүн (амжилтгүй авсан дүн мөн адил хамаарна)-г оруулна.
4.9.3.    Энэхүү журмын дагуу амжилттай сурч, дээд боловсролын бакалаврын зэргийн болзол хангасан оюутныг төгсөхөд тухайн боловсролын зэрэг, түүнийг гэрчлэх диплом, энгэрийн тэмдэг олгоно.
4.9.4.    Төгссөн тухай тодорхойлолт, дипломын хавсралт дахь дүнгийн албан ёсны магадалгааг хөтөлбөрийн нэгдсэн алба олгоно. Дипломын хавсралт дахь дүнгийн жагсаалтад оюутны суралцаж байх үедээ амжилтгүй авсан дүнг оруулахгүй.
4.9.5.    Албан ёсны бүх бичиг баримтыг олгохдоо зохих хэмжээний хураамж авна. Хураамжийн хэмжээг Захирлын зөвлөлийн хурлаас тогтооно.
 
4.9.6.    МУБИС-ийг 2000 оноос хойш төгссөн төгсөгчийн хаясан, гээсэн, устаж үгүй болсон, ашиглах боломжгүй болсон, овог нэр солих дипломыг төгсөгчийн хүсэлтээр нөхөн олгоно.
4.9.7.    Тус сургуулийн 2000 оноос өмнөх дипломыг нөхөн олгохгүй бөгөөд сургуульд элссэн, төгссөн тухай албан ёсны тамга, тэмдэг, гарын үсэг бүхий  тодорхойлолт олгоно.
4.9.8.    Нөхөн олгож буй дипломд төгссөн үеийн тушаалын огноо, хуучин дипломын дугаар тавигдах бөгөөд одоо ажиллаж байгаа захирал, холбогдох хүмүүсийн гарын үсэг, тамга, тэмдгээр баталгаажна.
4.9.9.    Нөхөн олгосон дипломд дахин олгосон тухай тэмдэглэгээг заавал хийнэ.
4.9.10.    Диплом нөхөн авахад дипломын материалын өртөг болон үйлчилгээний хураамж төлнө. Төлбөрийн хэмжээг Захирлын зөвлөлийн хурлаас тогтоон мөрдөнө.
4.9.11.    Хувь хүний хүсэлтээр тодорхойлолт, лавлагаа гаргахад үйлчилгээний хураамж авна. Хураамжийн хэмжээг Захирлын зөвлөлийн хурлаас тогтооно.

4.10.    Сургалтын төлбөр

4.10.1.    Сургалтын төлбөр нь судлах хичээлийн кредитийн төлбөр, сонгосон хичээлийн хэлбэрээс хамаарах нэмэлт өртгийг тооцсон төлбөрийн зөрүүнийнийлбэрээр тодорхойлогдоно. Сургалтын төлбөрийг оюутан хичээл сонголт хийхээс өмнө төлнө.
4.10.2.    Кредитийн төлбөр нь суурь хураамж болох сургалтын үйлчилгээтэй холбоотой зарим тогтмол болон захиргааны,түүнчлэн сургалтын үйл ажиллагааг явуулах багшийн болон хэрэглэгдэхүүний зардлаас бүрдэнэ.
4.10.3.    Кредийн төлбөр нь нийгэм, хүмүүнлэг, байгалийн ухаан, зураг, технологийн хичээлүүдэд  өөр байж болно.
4.10.4.    Оюутан сургалтын төлбөрөөс гадна төгсөлт, дотуур байр зэрэгтэй холбоотой нэмэлт төлбөр, хураамжийг тухай бүр төлнө.
4.10.5.    Зохих шалгуур хангасан оюутан байгууллага болон хувь хүнээс олгодог сургалтын төлбөрийн тэтгэлэг, зээлд хамрагдаж болно.
4.10.6.    Хичээлийн кредит цагийн төлбөр, улирлын суурь хураамжийн хэмжээг жил бүр шинэчлэн тогтоож, Удирдах зөвлөл батлах ба тухайн хичээлийн жилийн хугацаанд өөрчлөхгүй.
4.10.7.    Сургалтын үйлчилгээтэй холбоотой бүх төрлийн төлбөр, хураамжийн талаарх журмыг МУБИС-ийн Санхүү, эдийн засгийн албанаас тухайн хичээлийн жил эхлэхээс өмнө гарган мөрдүүлнэ.

4.11.    Сургуулиас чөлөөлөх, хасах

4.11.1    Чөлөөлөгдөх тухай хүсэлт гаргасан оюутныг сургуулиас бүрмөсөн чөлөөлнө. Төлбөрийн болон бусад тооцоогүйг илтгэх“Тойрох хуудас”-т үндэслэн тухайн сургуулийн захиралтушаалыг гаргана.
 
4.11.2    Улирлын хичээл эхэлснээс хойш, сургалтын төлөвлөгөөн дэх тухайн хичээлийн цагийн 4 долоо хоногийн дотор оюутан сургуулиас чөлөөлөгдөх бол кредит цагийн төлбөрийн 75 хувийг буцаан олгоно. Хичээлийн 5-аас дээш долоо хоног өнгөрсөн болтухайн улирлын  кредитийнтөлбөрийг буцаан олгохгүй.
4.11.3    Шинээр элссэн оюутан улирал хичээл эхэлснээс хойш 4 долоо хоногийн доторсургуулиас чөлөөлөгдөхийг хүссэн тохиолдолд элсэлтийн бүртгэл хийлгэсэн, оюутны код олгосон, сургалтын удирдлага мэдээллийн системд бүртгэсэн зэрэг үйлчилгээ авсан бол үйлчилгээний төлбөрт тухайн  улирлын 2 кредиттэй тэнцэх хэмжээний төлбөрийг төлнө.
4.11.4    Улирал дууссан өдрөөс хойш 14 хоногт багтаж сургуулиас гаргах хүсэлт ирүүлсэн тохиолдолд дараагийн улирлын төлбөрийг буцааж олгоно. Хэрэв 14 хоногоос хэтэрсэн бол дараа улирлын төлбөрийн 25 хувийг төлнө.
4.11.5    4.11.2, 4.11.3, 4.11.4 заалтуудад тусгасан төлбөрийг сургалт эрхэлсэн дэд захирал хөтөлбөрийн нэгдсэн алба, санхүүгийн албаны тодорхойлолт болон энэхүү журмын 4.12.10 дугаар заалтыг үндэслэн50-100 хувь хүртэл бууруулан тогтоож болно.
4.11.6    Оюутныг дараах шалтгаанаар сургуулиас хасна. Үүнд: чөлөөний хугацаа дуусаад хичээлд бүртгүүлээгүй, чөлөөг сунгахтухай хүсэлт заасан хугацаанд ирүүлээгүй , 3 улирал дараалан суралцаагүй, суралцах үлдсэн хугацаанд нийт кредитийг амжилттай цуглуулж чадахгүйнөхцөлд орсон, сургуультай байгуулсан гэрээ болон энэ журамд заасан хугацаандсургалтын төлбөрөө төлөөгүй бол хөтөлбөрийн албанаас сургуулиас хасах тухай анхааруулга өгөх ба анхааруулсан хугацаанд төлөөгүй бол, мөн эзэмшсэн мэдлэг, чадвараа үнэлүүлэхдээ хуурч мэхлэх, дүнгийн тодорхойлолтыг хуурамчаар үйлдэх зэрэг зөрчил давтагдвал, гэмт хэрэг, ёс суртахууны ноцтой зөрчил гаргасан нь хууль, хяналтын байгууллагаар тогтоогдсон зэрэг орно.
4.11.7    Оюутан сургуулиас хасагдах тохиолдолд тухайн улирлын төлбөрийг буцааж олгохгүй.

4.12.    Шилжилт хөдөлгөөнийг зохицуулах

4.12.1.    Дараах нөхцөлийн аль нэгийг хангасан оюутан МУБИС-д шилжин суралцах тухай хүсэлт гаргаж болно. Үүнд:
•    МУБИС-тай хамтын ажиллагааны болон оюутан солилцох, кредит харилцан хүлээн зөвшөөрөх тухай гэрээ байгуулсан гадаад, дотоодын их сургууль
•    Боловсролын магадлан итгэмжлэх үндэсний зөвлөлөөр байгууллага, хөтөлбөрийн магадлан итгэмжлэл хийлгэсэн дотоодын их сургууль
4.12.2.    МУБИС-д шилжин суралцах оюутан дараах болзол хангасан байна. Үүнд:
•    гадаад, дотоодын их сургуульд нэгээс доошгүй жил 2.0-аас дээш голч дүнтэй суралцсан, улиралд дунджаар 15-аас багагүй кредит цуглуулсан
•    мэргэжлийн чиглэл, элсэлтийн ерөнхий шалгалтын зөрөөгүй
 
•    шилжин суралцах шалтгаан тодорхой (үүнд,гадаадын их сургуулиас шилжин ирэх тохиолдолд эрүүл мэнд, ар гэрийн гачигдал болон байгалийн гамшиг, улс төр, эдийн засгийн онцгой, хүнд байдлын  улмаас шилжин суралцах зэргийг хамааруулна)
4.12.3.    4.12.1. 4.12.2-т зааснаас бусад тохиолдолд МУБИС-д шилжин суралцахыг зөвшөөрөхгүй.
4.12.4.    Оюутны тухайн хичээлээр цуглуулсан кредитийн хэмжээ МУБИС-ийн кредитийн хэмжээнд хүрэхгүй тохиолдолд кредит шилжүүлэхийг зөвшөөрөхгүй. Кредитийн дутууг нэмж судалж нөхөн гүйцээх боломжгүй. Илүү гарсан тохиолдолд МУБИС-аас баримталж байгаа тухайн хичээлийн кредитээр  шилжүүлэн тооцно.
4.12.5.    Хэрэв уг сургуулийн кредитийн тодорхойлолт нь МУБИС-аас өөр буюу сургалтын агуулгыг цагаар тооцдог бол МУБИС-д баримталдаг кредитийн тодорхойлолтыг үндэслэн бүхэл кредитэд шилжүүлж (0.5-ын нарийвчлалтай) бодно.
4.12.6.    Дараах болзлыг хангасан МУБИС-ийн оюутан өөр хөтөлбөрт шилжин суралцах тухай хүсэлт гаргаж болно. Үүнд:
•    нэгээс доошгүй жил 2.0-аас доошгүй  голч дүнтэй суралцсан байх
•    мэргэжлийн хөтөлбөр хоорондын элсэлтийн ерөнхий шалгалтын зөрөөгүй байх
•    суралцаж байгаа хөтөлбөртөө хөнгөлөлттэй нөхцөлөөр, эсвэл аль нэг байгууллагын гэрээний дагуу элсээгүй байх
•    сургалтын төлбөрийн өргүй байх.
4.12.7.    Оюутны өмнө судалсан хичээлийн кредитийг шилжүүлэн  тооцох  асуудлыг тухайн бүрэлдэхүүний сургуулийнхөтөлбөрийн албаны дарга, мэргэжлийн тэнхим, профессорын багийн ахлагч судлан тогтоож, шийдвэрийг бүрэлдэхүүний сургуулийн захирал баталгаажуулна.
4.12.8.    Оюутны өмнө үзсэн ерөнхий суурь болон мэргэжлийн суурь хичээлүүдийн кредит цагаас 30-аас илүүгүйг  шилжүүлэн тооцно.
4.12.9.    Шилжиж ирсэн оюутан тухайн улирлын сургалтын төлбөрөөс гадна шилжилтийн төлбөр төлнө. Суралцагч нь бүрэлдэхүүний сургууль  хооронд шилжин суралцах бол 30%, гадны сургуулиас шилжин суралцах бол 50% тэнцэх төлбөр төлнө.
4.12.10.    Шилжиж ирсэн оюутан дор дурдсан хүндэтгэх шалтгаантай бол албан ёсны баримт, нотолгоог үндэслэн сургалт эрхэлсэн дэд захирал шилжилтийн төлбөрийг 100 хувь хүртэл бууруулан тогтоож болно. Үүнд:
а. бүтэн өнчин, эсвэл хөгжлийн бэрхшээлтэй, б. ар гэр нь нэн ядуу,
в. МУБИС-д үндсэн орон тоон дээр сүүлийн 5-аас дээш жил ажиллаж байгаа багш, ажилтны ам бүлд багтдаг төрсөн хүүхэд зэргийг тооцно.
4.12.11.    Журмын 4.12.9-р заалтад дараах албан ёсны баримт нотолгоог  үндэслэнэ. Үүнд: “а,б” нөхцөлд оюутны ар гэрийн харьяалагддаг сум, хорооны захиргааны тодорхойлолт; “в” нөхцөлд МУБИС-ийн чанарын баталгаажуулалт, мониторингийн албаны тодорхойлолт.
 
4.12.12.    Шилжилтийн төлбөрийн орлогын 50%-ийг суралцах бүрэлдэхүүний сургуульд, үлдэх хэсгийг “МУБИС-ийн хөгжлийн сан”-д бэлэн бусаар тушаана.
4.12.13.    Шилжин суралцах хүсэлт гаргах оюутан дараах бичиг баримтыг бүрдүүлнэ. Үүнд:
•    шилжин суралцах шалтгаанаа тодорхой бичсэн өргөдөл
•    суралцаж байгаа сургуулийн оюутан мөн болохыг баталсан тодорхойлолт,  анх элссэн тушаалын хуулбар
•    судалсан хичээлийн нэр, кредит, шалгалтын дүнг жагсаан тодорхойлсон тухайн сургуулийн хөтөлбөрийн албаны тамга, тэмдэг, албан тушаалтны гарын үсэг бүхий албан бичиг
•    бүрэн дунд боловсрол эзэмшсэнийг батлах баримт бичиг, түүний хуулбар
•    тухайн сургуульд элсэхдээ өгсөн элсэлтийн ерөнхий шалгалтын батламж бичиг, түүний хуулбар
•    үйлчилгээний хураамж төлсөн баримт
•    МУБИС-ийн оюутан өөр хөтөлбөрт шилжих хүсэлт гаргах тохиолдолд өргөдөл (дүнгийн тодорхойлолт ба шаардлагатай бусад мэдээллийг тухайн оюутны шилжин суралцахаар хүсэлт гаргаж буй бүрэлдэхүүний сургуулийн хөтөлбөрийн алба МУБИС-ийн мэдээллийн сангаас татаж авна) зэрэг орно.
4.12.14.    Дээр заасан баримтбичиг гадаад хэлээр бол албан ёсны орчуулга хийлгэж, нотариатаар батлуулсан байна.
4.12.15.    Хэрэв өргөдөл хүлээж авах хугацаанд дээрх бичиг, баримт багтаж ирэхгүй бол тухайн оюутны хүсэлтийг дараагийн улирлын шилжих хөдөлгөөний хүрээнд шийдвэрлэнэ.
4.12.16.    Шилжин суралцах тухай өргөдлийг 4.12.13-т заасан бусад бичиг  баримтын хамт намрын улиралд хичээл эхлэхээс 1 долоо хоногийн өмнө,өвлийн улиралд хичээл дууссаны дараах 1 долоо хоногт тус тус багтан бүрэлдэхүүний сургуулийн хөтөлбөрийн албахүлээж авна.
4.12.17.    Шилжүүлэхийг зөвшөөрсөн захирлын тушаал гарсны дараа МУБИС-ийн мэдээллийн сан ашиглах эрхийг шилжиж ирсэн суралцагчид цахим шуудангаар илгээж, оюутны үнэмлэх олгоно.
4.12.18.    Мэргэжлийн хөтөлбөрийн онцлогоос хамааран нэмэлт шалгалт авах, ярилцлага хийх, шилжин суралцах түвшинг тогтоох зэргийг бүрэлдэхүүний сургуулийн дотоод журмаар зохицуулахыг зөвшөөрнө.
4.12.19.    Оюутан зөвхөн нэг удаа шилжин суралцахыг зөвшөөрнө.
4.12.20.    Орой, эчнээ ангиас өдрийн ангид шилжүүлэн суралцуулахгүй.
4.12.21.    Хүндэтгэх шалтгаантай бол өдрийн ангиас тухайн мэргэжлийн оройн ангид шилжүүлж болно. Энэ тохиолдолд өдрийн ангид суралцахдаа авч байсан тэтэглэг олгогдохгүй болохыг зөвшөөрч буй баталгааг шилжин суралцагч  бичгээр гаргасан байна.
4.12.22.    Тус их сургуулийг дээд боловсролын дипломын зэрэгтэйгээр төгссөн төгсөгч нь бакалаврын зэрэг эзэмших хүсэлт гаргавал дипломын хавсралтад бичигдсэн  хичээлийн  дүн, кредитийг тухайн  хичээлийн жилд
 
мөрдөж    буй    сургалтын    төлөвлөгөөтэй    харьцуулан    зөрүүг    гаргаж шийдвэрлэнэ.

4.13.    Оюутны дадлага

A.    Багшлах дадлагын удирдлага, зохион байгуулалт

4.13.1.    Дадлагыг сургалтын төлөвлөгөөнд заавал судлах хичээл хэлбэрээр тусгаж, МУБИС-ийн албан ёсны удирдамжийн дагуу зохион байгуулна. Тэтгэлэгтэй багшлах дадлагыг холбогдох тогтоолын дагуу тусгай удирдамжаар зохион байгуулна.
4.13.2.    МУБИС-ийн багш боловсролын хөтөлбөрөөр суралцаж байгаа оюутан сургалтын байгууллагад тодорхой хугацааны турш ЕБС, багш, суралцагчдын үйл ажиллагааны төлөв байдал, чиглэлтэй танилцах, сурагчдын сэтгэл зүйн онцлогийг судлах, багшлах үйл ажиллагааг судлах, дагалдан суралцах, туршин заах, бие даан багшлах зэргээр дадлага хийх бөгөөд энэ хугацаанд оюутан мэргэжлийн болон багш боловсролын суурь хичээлүүдээр эзэмшсэн мэдлэг, чадвараа бататгаж, зохих түвшний багшлах ур чадвар эзэмшинэ.
4.13.3.    Дадлагыг танилцах, судлах I, судлах II, дагалдан суралцах, туршин заах, багшлах зэрэг хэлбэрээр залгамж холбоотой, тасралтгүй зохион байгуулна.
4.13.4.    Багшлах дадлагыг цэцэрлэг, ерөнхий боловсролын сургууль (ЕБС)- дхийнэ. ЕБС-д холбогдох хичээл нь заагддаггүй мэргэжлээр хийх дадлагыг их, дээд сургууль, коллеж, мэргэжлийн сургалт үйлдвэрлэлийн төвд хийж болно.
4.13.5.    МУБИС-ийн мэргэжлийн тэнхим/профессорын баг нь оюутныг дадлага хийлгэх сургалтын байгууллагууд (аж ахуйн нэгж)-ыг тодорхойлж багшлах дадлагыг хамтран зохион байгуулах гэрээ байгуулан, дадлага удирдах багш, дадлагажих оюутны эрх, үүргийг тодотгон баталгаажуулна.
4.13.6.    Дадлагын оюутныг бүлгээр /баг/ зохион байгуулах ба нэг бүлэг дэх оюутны тоо 4-8 байна. Мэргэжлийн онцлогыг харгалзан 12 хүртэл оюутантай бүлэг зохион байгуулж болно. Мөн дадлага хүлээж авах байгууллагын онцлог, хүний нөөцөөс хамааран ганцаарчилсан байдлаар хийхийг зөвшөөрнө.
4.13.7.    Оюутан ганцаарчлан дадлага хийх тохиолдолд мэргэжлийн тэнхим, бүрэлдэхүүний сургуулийн хөтөлбөрийн алба, дадлагыг зохион байгуулах сургалтын байгууллага болон оюутны хооронд дөрвөн талт гэрээ байгуулна (гэрээг дадлага тус бүрээр МУБИС-иас баталсан үлгэрчилсэн загварын дагуу хийнэ).
4.13.8.    Оюутныг өөрийн байгууллага дээр дадлага хийлгэх хүсэлтэй аж ахуйн нэгж, байгууллагын хүсэлтийг мэргэжлийн тэнхим, профессорын баг хүлээн авч бүрэлдэхүүний сургуулийн хөтөлбөрийн албанд уламжлах ба тухайн алба нэг долоо хоногт багтаан шийдвэрлэнэ.
 
4.13.9.    Оюутны дадлагаар эзэмшсэн мэдлэг, чадвар, хандлагыг оноогоор(100) үнэлэх ба оюутны ирц, оролцоо, дадлагын дэвтэр хөтлөлт, дадлагын сангийн бүрдүүлэлт, тайлан хамгаалт зэрэг онооны задаргаа, тавигдах шаардлагыг дадлагын удирдамжид тусгасан байна.
4.13.10.    Оюутан нь дадлагын хугацаанд Дадлагын дэвтэр I, II - т заасан үйл ажиллагааг гүйцэтгэж, удирдамжийн дагуу тэмдэглэл хийж нягт, нямбай хөтөлнө. Удирдах багш ньүйл ажиллагааны биелэлтийг дадлагын дэвтэрт тухай бүртдүгнэн, бичилт хийнэ.
4.13.11.    Оюутан нь дадлага хийсэн боловч эцсийн тайлангаа амжилттай хамгаалж чадаагүй тохиолдолд 14 хоногийн дотор дахин хамгаалахыг зөвшөөрнө. Хэрэв албан ёсоор дадлага хийхээр захиалга өгч сонголт хийсэн боловч дадлагын хөтөлбөр, дэвтэрт заасан ажлуудыг гүйцэтгээгүй бол дадлагын кредитийн үнийг дахин төлж нөхөн гүйцэтгэнэ.
4.13.12.    Оюутан хүндэтгэх шалтгааны улмаас цөөн хоногоор дадлагад гарч чадаагүй бол тухайн дадлагын үлдсэн хугацаанд нөхөн хийхийг зөвшөөрнө. Дадлага хийсэн хугацаа нийт хугацааны 2/3-оос бага байвал дадлагын үлдсэн хугацаанд нөхөн хийх боломжгүй гэж үзэж дадлага хийгээгүйд тооцно.
4.13.13.    Дадлага удирдсан багш /МУБИС-ийн багш, ЕБС-ийн зөвлөх профессор нар/ дадлага хийсэн оюутны үнэлгээг гарын үсэг зуран баталгаажуулж, бүрэлдэхүүний сургуулийн хөтөлбөрийн албанд хүлээлгэж өгнө. Мөн оюутны үнэлгээг тухайн улирал дуусах сүүлийн өдрийн дотор сургалтын мэдээллийн санд оруулна.
4.13.14.    Дадлага удирдсан багш нарын ажлыг “МУБИС-ийн багшийн ажиллах журам”-д заасны дагуу үнэлэн, кредиттооцно.
4.13.15.    МУБИС-иас дадлага удирдах багш, зөвлөх багш, оюутанд үйлчлэх  албаны ажилтнууд оюутныг багшлах дадлагын удирдамж, холбогдох дүрэм, журамтай зэрэгтэй танилцуулж, биеэ авч явах байдал, багшийн ёс зүйг баримтлах талаар зөвлөгөө өгч ажиллана.
4.13.16.    Оюутны дадлагын тайлан хамгаалалтыг холбогдох мэргэжлийн тэнхимүүдийн багш нарын төлөөлөл бүхий комисс зохион байгуулж үнэлгээ өгнө.
4.13.17.    Багшлах дадлагыг ЕБС-иас удирдсан багшид 4 хүртэл оюутан хариуцуулах бөгөөд долоо хоногт оюутан бүрийг 0.04 кредит, дадлагын нийт хугацаанд оюутны нэг бүлэг (4-8 оюутан)-т 0.3 кредитийг дадлагын гэрээ хийсэн захирал, сургалтын менежерт хуваан тооцож, МУБИС-ийн тухайн жилийн илүү цагийн 1 кредитийн хөлсний хэмжээгээр үржүүлэн ажлын хөлсийг бодож олгоно. Хөлсийг олгохдоо оюутны сэтгэл ханамжийн үнэлгээ болон удирдсан багшийн саналыг үндэслэн тэнхим, профессорын багийн  ахлагч тооцож гаргана.
4.13.18.    Дээр зааснаас бусад харилцааг дадлагын хөтөлбөр, удирдамж, гэрээгээр зохицуулна.
Б. Хээрийн болон үйлдвэрлэлийн дадлагын удирдлага, зохин байгуулалт
 
4.13.19.    Оюутны танхимд эзэмшсэн онолын мэдлэг, чадварыг практик мэдлэг, чадвар, дадлаар баяжуулах зорилгоор аж ахуйн нэгж, байгууллага дээр зохион байгуулах дадлагыг үйлдвэрлэлийн дадлага, байгалийн тогтоц газар, түүх, соёлын дурсгалт газар хийх дадлагыг хээрийн дадлага гэнэ.
4.13.20.    Бүрэлдэхүүний сургууль дэргэдээ үйлдвэрлэлийн дадлагын орчныг бүрдүүлсэн практик сургалтын төвтэй нөхцөлд сургууль дээрээ дадлагыг зохион байгуулж болно. Энэ тохиолдолд дадлагын үргэлжлэх хугацааг хөтөлбөрийн нэгдсэн албатай зөвшилцөн тогтоох ба мэргэжлийн тэнхим, профессорын багаас томилсон багшаар дадлагыг удирдуулна.
4.13.21.    Хээрийн дадлага тогтсон маршруттай байна. Маршрутыг бүрэлдэхүүний сургуулийн захирлын зөвлөлөөр хэлэлцэн баталгаажуулсан байх ба хээрийн дадлагыг оюутны бүлгээр мэргэжлийн тэнхим, профессорын багаас томилсон багшийн шууд удирдлагад хийнэ. Хээрийн дадлагын батлагдсан хугацаа, маршрутыг зайлшгүй өөрчлөх үед байршлаа бүрэлдэхүүний сургуулийн захиргаанд мэдээлж байх үүргийг удирдагч багш хүлээнэ.
4.13.22.    Дадлага хийх газар нь хичээлийн зорилгоос хамааран үйлдвэр, аж ахуйн газар, сургалт, эрдэм шинжилгээний чиглэлийн төрийн ба төрийн бус байгууллага, төсөл, хөтөлбөр болон шинжлэх ухаан, үйлдвэрлэлийн ач холбогдол бүхий байгалийн тогтоц газар, түүх соёлын дурсгалт газар байж болно.
4.13.23.    Мэргэжлийн тэнхим/профессорын баг нь үйлдвэрлэлийн болон хээрийн дадлага хийх оюутантай гэрээ байгуулж оролцогч талуудын эрх, үүргийг баталгаажуулна.
4.13.24.    Дадлагад гарах багш, оюутан эрүүл мэндийн болон гэнэтийн ослын даатгалд хамрагдсан байх бөгөөд түүнийг багш, оюутан өөрсдөө хариуцна.
4.13.25.    Бүрэлдэхүүний сургуулийн захиргаа хээрийн дадлага хийх оюутныг тээвэрлэх унаа, жолоочийг сонгож, гэрээ байгуулна (гэрээг МУБИС-аас баталсан үлгэрчилсэн загвараар хийнэ).
4.13.26.    Аюулгүй ажиллагааны нийтлэг шаардлагуудыг тусгасан, дадлага хийх объект, орчин, хэрэглэх арга хэрэгсэл, осолд хүргэж болзошгүй хүчин зүйлс зэргийн онцлогийг харгалзсан тодорхой зааврыг дадлагын хөтөлбөрт холбогдох мэргэжлийн тэнхим, профессорын баг боловсруулан мөрдүүлнэ.
4.13.27.    Хөдөлмөрийн аюулгүй ажиллагааны зааврыг дадлагын гэрээний “Оюутны хүлээх үүрэг” хэсэгт тодорхой тусган оюутан бүрт танилцуулж гарын үсэг зуруулж  баталгаажуулна. Тухайлбал:
•    үер, шуурга, аянга, газар хөдлөлт, гал түймэр зэрэг байгалийн гэнэтийн аюулаас урьдчилан сэргийлэх, мөн ил задгай гал түлэхгүй байх, нүүдэллэх үед цог, нурмыг унтраах,
•    машин жолоодох, усанд сэлэх, хад асганд авирах зэрэг дадлагын хөтөлбөрт заагаагүй аюул, осолд хүргэж болох аливаа үйлдэл хийхийг хориглох,
 
•    гол усанд хувцас хунар, сав суулга угаах, удаан задардаг хог хаях  зэргээр байгаль орчныг бохирдуулахыг хориглох, түүх, соёл, байгалийн дурсгалт зүйлсийг хамгаалах,
•    багш өөрийн болон бусдын хүүхэд, гэр бүлийн гишүүд зэрэг дадлагад хамааралгүй хүнийг хамт авч явах, замын хүнийг өөрсдийн унаанд дайх, унаа саатсан үед оюутныг замын унаанд дайж явуулахыг хориглох зэрэг орно.

 

4.14.    Төгсөлт

4.14.1.    Сургуулийн төгсөлтийн төв комиссын даргаар Сургалт эрхэлсэн дэд захирал, гишүүнээр Хөтөлбөрийн нэгдсэн албаны дарга, бүрэлдэхүүний сургуулиудын захирал, нарийн бичгийн даргаар Хөтөлбөрийн нэгдсэн албаны элсэлт, төгсөлт хариуцсан мэргэжилтэн; салбар комиссын даргаарбүрэлдэхүүний сургуулийн захирал, гишүүнээр тухайн сургуулийн хөтөлбөрийн албаны дарга, мэргэжлийн тэнхим, профессорын багийн ахлагч, нарийн бичгийн даргаар хөтөлбөрийн албаны мэргэжилтэн нарыг МУБИС-ийн захирлын тушаалаар тус тус томилно.
4.14.2.    Төгсөлтийн төв комисс нь МУБИС-ийн хэмжээнд, салбар комисс тухайн бүрэлдэхүүний сургуулийн хэмжээнд төгсөлтийн үйл ажиллагааг ерөнхий удирдлага, зохицуулалтаар хангана.
4.14.3.    Төгсөлтийн төв болон салбар комисс төгсөлт дууссаны дараа тайлан бичиж,сургуулийн захиргаанд хүлээлгэж өгөх бөгөөд бэлтгэсэн мэргэжилтний чанарын түвшин, сургалтын агуулга, технологийн талаар дүгнэлт өгч, цаашид анхаарах арга хэмжээний талаар тодорхой санал, зөвлөмж гаргасан байвал зохино.
4.14.4.    Төгсөгч нь МУБИС-д зохих журмын дагуу захирлын тушаалаар элссэн байх ба сургалтын төлөвлөгөөний дагуу тухайн хөтөлбөрийн заавал  болон сонгон суралцах хичээлүүдийг амжилттай судалж, ахицын үнэлгээг хангалттай өгсөн бөгөөд тэнхим, профессорын багаас холбогдох дүрэм, журмын хүрээнд тавьсан тусгай шаардлагуудыг биелүүлсэн байна.
4.14.5.    Төгсөгч нь хос мэргэшлээр, эсвэл суралцаж буй чиглэлээс өөр буюу давхар мэргэжлээр суралцсан тохиолдолд тухайн хөтөлбөрийн сургалтын төлөвлөгөөний дагуу заавал болон сонгон суралцах хичээлүүдийг амжилттай судалж, мэргэжлийн тэнхим, профессорын багаас холбогдох дүрэм, журмын хүрээнд тавьсан тусгай шаардлагуудыг биелүүлсэн байна. Хос болон давхар мэргэжил эзэмшсэн бол мэргэжил бүрээр диплом олгоно.
4.14.6.    Төгсөгч нь сургалтын төлбөрийн болон бусад тооцоогүй байна.
4.14.7.    Бакалаврын сургалтын төлөвлөгөөн дэх ерөнхий суурь, мэргэжлийн  суурь, мэргэшүүлэх хичээлийг бүрэн судалж, 120-оос доошгүй кредит цуглуулсан оюутныг бакалаврын зэргээр төгсгөх ба ерөнхий голч дүн 1.7- оос доошгүй байна.
 
4.14.8.    Дээр дурдсан шаардлагуудыг төгсөх улиралдаа бүрэн биелүүлэх оюутан төгсөх хүсэлтээ мэдээллийн сангаар дамжуулан хөтөлбөрийн албанд төгсөх улирлын эхэнд гаргах батөгсөлтийг жилд хоёр удаа(өвөл, хавар)зохион байгуулна.
4.14.9.    Хүндэтгэн үзэх шалтгаанаар хоцорсон оюутнытөгсөх тухай асуудлыг тухайн сургуулийн хөтөлбөрийн албаны саналыг үндэслэнтөгсөлтийн салбар комисс шийдвэрлэнэ.
4.14.10.    Хөтөлбөрийн алба тухайн оюутны харьяалагдан суралцаж байгаа мэргэжлийн тэнхим, профессорын багтай хамтран төгсөх хүсэлтийг нь хянаж үзнэ. Улмаар төгсөх боломжтой тухай,эсвэл төгсөхөд тавих шаардлага дутуу хангасан, түүний шалтгаан, мөн төгсөлтийн үйл явц, ёслолын үйл ажиллагааны талаарх мэдээллийг оюутанд цахим хэлбэрээр мэдэгдэнэ.
4.14.11.    Оюутан хүсэлт гаргасан улиралдаа төгсөж чадахгүй бол дараагийн улиралд уг хүсэлтээ дахин гаргаж болно.
4.14.12.    Төгсөлтийн салбар комисс нь тухайн улиралд төгсөх оюутны нэрсийн жагсаалтыг төгсөлтийн төв комисст тухайн  улирлын эхэнд ирүүлнэ.
4.14.13.    Энэхүү журмын дагуу амжилттай сурч, дээд боловсролын бакалаврын зэргийн болзол хангасан оюутныг төгсөлтийн салбар комиссын шийдвэрийг үндэслэн, МУБИС-ийн захирлын тушаалаар төгсгөн, мэргэжил, боловсролын зэрэг, түүнийг гэрчлэх төгсөлтийн баримт бичиг болох диплом, энгэрийн тэмдэг олгоно.
4.14.14.    Диплом нь МУБИС-ийн Удирдах зөвлөлийн дарга, МУБИС-ийн захирал, төгсөлтийн ерөнхий комиссын даргабуюу сургалт эрхэлсэн захирал, бүрэлдэхүүний сургуулийн захирлын гарын үсэг, МУБИС-ийн тэмдгээр баталгаажих ба дугаар, бүртгэлийн дугаартай байна.
4.14.15.    Диплом хавсралттай байх бөгөөд түүнд эзэмшсэн үндсэн болон хавсарга мэргэшил, суралцах хугацаанд судалсан хичээлүүд, тэдгээрийн кредит, голч дүн, оноог бичихээс гадна эрх бүхий байгууллагаас гаргасаншийдвэрт нийцүүлэн бусад бичиглэлийг хийж болно. Хавсралтыг МУБИС–ийн хөтөлбөрийн нэгдсэн алба болон бүрэлдэхүүний сургуулийн хөтөлбөрийн албаны даргын гарын үсэг, тэмдгээр баталгаажуулна.
4.14.16.    Диплом, хавсралтын загварыг хөтөлбөрийн нэгдсэн албанаас гарган мөрдүүлнэ.
4.14.17.    Судалбал зохих хичээлийг бүрэн судалсан ч суралцсан хугацааны голч дүн 1.7-оос доогуур, эсвэл нэгдсэн (ахицын) үнэлгээгхангалттай авч чадаагүйоюутанд дээрх нөхцөлийг хангах боломж олгох ба хэрэв өөрөө хүсвэл МУБИС-ийн тухайн хөтөлбөрийн сургалтын төлөвлөгөөнд заасан бүх хичээлийг судалсныг гэрчилсэн үнэмлэх олгож болно.
4.14.18.    Төгсөлтийн салбар комисс төгсөж байгаа оюутантай холбоотой дараах материалыг архивт бүрдүүлж өгнө. Үүнд:
•    төгсөлтийн    салбар    комиссын    хурлын    шийдвэр    (загварыг хөтөлбөрийн нэгдсэн албанаас гарган мөрдүүлнэ)
•    төгсөгчдөд диплом олгосон бүртгэлийн хуулбар (мэргэжлийн хөтөлбөрөөр)
 
•    суралцсан хугацааны тодорхойлолт
•    дипломын хуулбар
•    сурлагын дүнгийн эх хувь (дипломын хавсралт) 1 ширхэг
•    оюутны үнэмлэх
•    тойрох хуудас зэрэг орно.
4.14.19.    Төгссөн тухай тодорхойлолт, дипломын хавсралт дахь дүнгийн албан ёсны магадалгааг хөтөлбөрийн нэгдсэн албанаас олгоно. Төгсөлтийн бичиг, баримтын эх хувийг цахим хэлбэрээр шалгах боломжтой байна.
4.14.20.    Төгсөлтийн баримт бичгийг үрэгдүүлсэн тохиолдолд архивын материалыг үндэслэн дипломыг нөхөн олгох бөгөөд үүнийг тусгай журмаар зохицуулна. Комиссын буруутай үйл ажиллагааны улмаас диплом дахин олгох асуудлыг тухайн үед мөрдөгдөж буй дүрэм, журамд нийцүүлэн төгсөлтийн хугацаанд шийдвэрлэнэ.
4.14.21.    Төгсөлтийн баримт бичгийг засварлах буюу хуурамчаар үйлдвэл зохих хуулийн хариуцлагахүлээлгэнэ.
4.14.22.    Төгсөгчдөд МУБИС-ийн диплом, энгэрийн тэмдгийг ёслол хүндэтгэлтэйгээр гардуулна. Ёслолын эхэнд МУБИС-ийн захирлын тушаалыг уншиж сонсгоно.
4.14.23.    Төгсөлтийн арга хэмжээг төгсөгчид, тэдгээрийн эцэг эх, асран хамгаалагч, найз нөхдийн төлөөллийг оролцуулан эрдмийн баяр болгон тэмдэглэнэ.
4.14.24.    Төгсөгч төгсөлттэй холбоотой хураамж төлнө.Хураамжийн хэмжээгЗахирлын зөвлөлийн хурлаас тогтооно.

4.15.    Журмын хэрэгжилтийн хяналт, үнэлгээ

4.15.1.    Энэхүү журмын хэрэгжилтэд Хөтөлбөрийн нэгдсэналба болон бүрэлдэхүүний сургуулийн хөтөлбөрийн алба тогтмол хяналт тавьж, үнэлгээ хийн, үр дүнг нь сургалтад оролцогч талуудад мэдээлж,  сургалтын үйл ажиллагааг тасралтгүй сайжруулахад ашиглана.
4.15.2.    Чанарын баталгаажуулал, мониторингийн алба хөндлөнгийн  үнэлгээ  хийж тайланг Захирлын зөвлөлийнхурлаар хэлэлцүүлэн шаардлагатай бол  журамд өөрчлөлт оруулж болно.
4.15.3.    Журмын хэрэгжилтийн хяналт, үнэлгээг МУБИС-ийн бүтцийн болон бусад нэгжээс гаргадаг сургалтын бичиг баримт, тайлан, судалгаа, оюутан,  багш, ажилтан, төгсөгч, ажил олгогчдыг хамруулсан санал асуулга, хөндлөнгийн шалгалтын дүн зэрэгт тулгуурлан хийнэ.
 
Хавсралт А

МОНГОЛ УЛСЫН БОЛОВСРОЛЫН ИХ СУРГУУЛЬ УЛИРЛЫН ДҮНГИЙН ХУУДАС
20... – 20… оны хичээлийн жил,     -р улирал Бүрэлдэхүүний сургууль:          
Мэргэжлийн хөтөлбөр:           Хичээлийн нэр, индекс, кредит:       Хичээл заасан багшийн нэр, зэрэг цол:              
№    Оюутны код    Оюутны овог    Оюутны нэр    Явцын үнэлгээ    
Ерөнхий үнэлгээ 100%    
Үсгэн үнэлгээ
                ирц, идэвх, оролцоо 10-20%    Бие даан гүйцэтгэх ажил /БДА/ 40-70%    шалгалт, даалгавар
, сорил 20-30%        
1
.                                
2
.                                

Дүгнэгдвэл зохих оюутан ..... . Үүнээс өвчтэй ....., чөлөөтэй ....., ороогүй ..... Улирлын үнэлгээний тоо:
A+=....., A=....., A-=....., B+=....., B=....., B-=....., C+=....., C=....., C-=.....,D+=.....,D=....., D-=....., F=....., I=....., E=....., R=....., W=.....
Багшийн гарын үсэг:      
Хянасан тэнхимийн эрхлэгчийн гарын үсэг:      
Улирлын  дүнгийн  хуудсыг  хөтөлбөрийн  албанд  хүлээлгэн  өгсөн  он,  сар, өдөр:

Хүлээн авсан сургалтын албаны мэргэжилтэн:      
 
ХОЁРДУГААР ХЭСЭГ: МУБИС-ИЙН ТӨГСӨЛТИЙН ДАРААХ СУРГАЛТЫН ҮЙЛ АЖИЛЛАГАА
Тав. Төгсөлтийн дараах сургалтын удирдлага, зохион байгуулалт

5.1.    МУБИС-ийн магистрантур, докторантурын сургалтыг зохион байгуулахад энэхүү журмыг баримтлах бөгөөд БШУЯ-аас баталсан “Магистр, докторын сургалт эрхлэх нийтлэг журамд”7 нийцүүлэн боловсруулсан байна.
5.2.    МУБИС-ийн хөтөлбөрийн нэгдсэн бодлого, стратегийн хүрээнд бүтцийн үндсэн нэгжийн үйл ажиллагааны салшгүй хэсэг нь төгсөлтийн дараах  сургалт байна.
5.3.    МУБИС-ийн хэмжээнд төгсөлтийн дараах сургалтын үйл ажиллагааны  нэгдсэн бодлогыг боловсруулах, хэрэгжилтэд хяналт тавьж, үнэлгээ хийх ажлыг Хөтөлбөрийн нэгдсэн алба хариуцан зохион байгуулна.
5.4.    Хөтөлбөрийн нэгдсэн алба нь төгсөлтийн дараах сургалтын хөтөлбөрийн хэрэгжилт, гүйцэтгэлд хяналт тавих, холбогдох мэдээллийн санг бүрдүүлэн удирдлага, зохион байгуулалтаар хангаж ажиллана.
5.5.    Бүрэлдэхүүний сургуулийнхөтөлбөрийн албатөгсөлтийн дараах сургалтыг хариуцан зохион байгуулна.
5.6.    МУБИС-ийн Номын сан нь магистрант, докторантуудад зориулсан уншлагын болон цахим мэдээллийн танхимаар үйлчилгээ үзүүлнэ.
5.7.    Бүрэлдэхүүний сургууль нь магистрант, докторантуудад интернэт ашиглах,судалгаа шинжилгээний ажил гүйцэтгэх боломжоор хангах зэргээр сургалтын үйлчилгээ үзүүлэх ажлыг хариуцан хэрэгжүүлнэ.
5.8.    Өмнөх боловсролын зэргийн голч оноо 3.0-оос дээш магистрант, докторант  нь бүрэлдэхүүний сургууль, тэнхим, профессорын багийн харьяанд туслах багш, ажилтнаар ажиллулах тэтгэлэгт хөтөлбөр (assistantship)-т хамрагдаж болно.
5.9.    Дээрх хөтөлбөрийн зорилго нь магистрант, докторантуудад тэнхим, профессорын багийн дэргэд ажиллаж, сургалт, судалгаа, үйлдвэрлэл, инновацийн хүрээнд онол, аргазүйн мэдлэг, чадвараа дээшлүүлэх, санхүүгийн дэмжлэг авах, хамтын үр ашигтай, идэвхтэй үйл ажиллагааг хөгжүүлэхэд оршино.


Зургаа. Үндсэн үйл ажиллагаа

6.1.    Хөтөлбөр шинээр нээх, хаах

6.1.1.    Профессорын эрдэм шинжилгээ, сургалтын ажлын чадамж, туршлагад тулгуурлан, тодорхой мэргэшлийн болон мэргэшил дундын, салбар хоорондын, гадаад дотоодын их сургуулиудтай хамтарсан болон боловсролын байгууллагын тусгай захиалгат хөтөлбөрийг хэрэгжүүлнэ.

 

7БШУЯ-ны сайдын А-370 тоот тушаалаар батлагдсан“Магистр, докторын сургалт эрхлэх нийтлэг журам”-ыг үндэс болгоно.
 
6.1.2.    Хөтөлбөр шинээр нээхэд үйл ажиллагааны тодорхой  дарааллыг баримтална. Үүнд:
•    хөтөлбөрийг санаачлагч нь хөтөлбөрийн эрэлт хэрэгцээ, профессор багшийн хүрэлцээ чадамж, хөтөлбөр хэрэгжүүлэх боломжийг судалж тогтоох
•    тэнхим, профессорын баг нь хөтөлбөр нээх үндэслэл бүхий саналаа бүрэлдэхүүний сургуулийн захиргаа, хөтөлбөрийн хороогоор хэлэлцүүлж дүгнэлт гаргуулах
•    МУБИС-ийн Хөтөлбөрийн ерөнхий хороогоор хэлэлцсэн дүгнэлтийг захирлын тушаалаар баталгаажуулан шинэ хөтөлбөрийг нээж БШУЯ- аас тусгай зөвшөөрөл хүсч шийдвэрлүүлэх зэрэг орно.
6.1.3.    Хөтөлбөрийн эрэлт хэрэгцээ, чанарын шаардлагатай уялдуулан  хөтөлбөрийг хаах саналыг тэнхим, бүрэлдэхүүний сургууль, хөтөлбөрийн нэгдсэн албаны дарга гаргаж болно. Саналыг тэнхим, бүрэлдэхүүний сургуулийн захиргаа, хөтөлбөрийн хороогоор хэлэлцэж сургалт  эрхэлсэн дэд захиралд дүгнэлтийг хүргүүлж баталгаажуулна. Дүгнэлтийг үндэслэн захирлын тушаалаар хөтөлбөрийг хаана.

6.2.    Агуулга, сургалтын төлөвлөгөө, хичээлийн хөтөлбөр

6.2.1.    Магистрантурын сургалтын төлөвлөгөө нь 38 кредит бүхий дараах бүтэцтэй байна. Үүнд:
•    суурь хичээл /мэргэжлийн суурь/ хичээл 12 кредит
•    мэргэших хичээл 18 кредит
•    судалгааны ажил 8 кредит байна.
6.2.2.    Докторантурын сургалтын төлөвлөгөө нь 60 кредит бүхий дараах бүтэцтэй байна. Үүнд:
•    мэргэжлийн хичээл 12кредит,
•    мэргэших хичээл 18 кредит,
•    судалгааны ажил 30кредитг,
6.2.3.    Сургалтын төлөвлөгөөн дэх хичээл, эрдэм шинжилгээний ажлын багтаамж нь:

    №    Агуулгын бүтэц    Агуулгын чиглэл8
    1    Суурь хичээл (мэргэжлийн суурь)    Судалгааны арга зүй хичээлд судалгааны аргууд, туршилтын үр    дүнг    боловсруулах,    мэдээлэл    хайх,    боловсруулах, загварчлах,    тоо    баримт        цуглуулах,        цахим        програмаар боловсруулалт    хийх,    тооцоолох,    монограф        (нэг    сэдэвт зохиол), өгүүлэл судлах, илтгэл тавих, өгүүлэл бичих г.м Мэргэжлийн заавал үзэх хичээл нь шинжлэх ухааны тухайн салбараар судлаач хүний эзэмшсэн байх мэдлэгийн жишигт нийцсэн байна.

    2    Мэргэших    Мэргэших    хичээл    нь    нарийн    мэргэжлээр    судлаач    хүний

8/Магистр, докторын хөтөлбөрт түвшний ялгаатай тусана. Хөтөлбөрт эзэмших ур чадварыг төлөвлөхдөө магистр, докторын сургалт эрхлэх нийтлэг журмын 2.9-ыг үндэс болгоно./

 
    хичээл    эзэмшсэн байх мэдлэгийн түвшний жишгийг тогтоосон агуулгатай байна.
Удирдагч багшийн удирдлагаар бие даан судалж илтгэх, хичээлийн агуулгын зарим хэсгийг мэргэжлийн семинарт илтгэх, хэсэг бүлгээр хувааж реферат бичих, тохиолдлын судалгаа (case study) хийх, шалгалт өгөх хэлбэрээр кредит тооцуулахыг зөвшөөрнө.
Суралцагч суралцаж буй чиглэлээсээ өөр 6 хүртэл кредитийн хичээлийг сонирхлоороо сонгон судалж болно. Энэ нь мэргэших хичээлийн кредитэд багтана.
3    Судалгааны ажил    Судалгааны ба онолын семинарыг удирдагч багшийн удирдлага доор зохион байгуулах ба энэ нь магистрантын хувьд 3 кредит, докторантын  хувьд 18 кредит байна.
Магистрын төгсөлтийн ажил нь 5 кредит, докторын судалгааны ажил нь 12 кредит тус тус байна.
Магистрын ажлын кредитийг магистрантын бичсэн магистрын ажил шаардлагыг бүрэн хангасан гэж удирдагч багш үзсэн тохиолдолд тооцно. Докторын ажил нь их семинархийж шаардлага хангасан гэж үзсэн тохиолдолд 12 кредитэд дүйцсэнээр тооцно.

6.2.4.    Сургалтын төлөвлөгөөний нэг кредитийг бакалаврын сургалтын журамд заасны нэг адил тооцно.
6.2.5.    Магистрантын судалгааны кредитийг судалгааны төлөвлөгөөт семинар, их семинарт оролцсон, туршилт судалгаа хийсэн, судалгааны ажлын үр дүнг эрдэм шинжилгээний семинар, хуралд илтгэж хэлэлцүүлсэн, эрдэм шинжилгээний хурлын эмхэтгэл, эрдэм шинжилгээний сэтгүүлд хэвлүүлсэн зэргээр удирдагч үнэлж, тэнхим, профессорын багбаталгаажуулна.
6.2.6.    Докторантын судалгааны семинарын цагт дүйцүүлэн эрдэм шинжилгээний кредит цагийг тооцохдоо эрдэм шинжилгээний төлөвлөгөөт семинар, их семинарт бүрэн суусан бол 0.1 кредит, өөрийн судалгааны ажлаа эрдэм шинжилгээний семинарт илтгэсэн бол 0.2 кредит, улсын хэмжээний эрдэм шинжилгээний хуралд хэлэлцүүлсэн бол 0.5 кредит, олон улсын эрдэм шинжилгээний хуралд хэлэлцүүлсэн бол 1.0 кредит, профессорын зөвлөлөөр зөвшөөрөгдсөн дотоодын эрдэм шинжилгээний сэтгүүлд хэвлүүлсэн бол 3.0 кредит, гадаадын нэр хүндтэй их сургуулийн эрдэм шинжилгээний сэтгүүлд хэвлүүлсэн бол 3.5 кредит, хянан магадлагаа  бүхий гадаадын мэргэжлийн сэтгүүлд хэвлүүлсэн бол 5.0 кредит биелүүлсэнд тооцно. Ном, гарын авлага, сурах бичгээр кредит цаг тооцохгүй.
6.2.7.    Магистрантур, докторантурын сургалтын төлөвлөгөөг мэргэжлийн чиглэл бүрээр бүрэлдэхүүний сургуулийн тэнхим боловсруулж, хөтөлбөрийн алба хянан Хөтөлбөрийн хороогоор хэлэлцүүлж дэмжлэг авсан бол МУБИС-ийн захирлын тушаалаар баталгаажуулна.
6.2.8.    Суралцагч бүр судлах хичээлийг улирлаар сонгож, бүрэлдэхүүний сургуулийн хөтөлбөрийн албань хуваарь гарган баталгаажуулж, гүйцэтгэлийг хянана. Хөтөлбөрийн нэгдсэн алба нэгдмэлхяналт тавина.
 
6.2.9.    Мэргэжлийн тэнхим нь сургалтын төлөвлөгөөн дэх хичээл бүрээр судлах агуулгыг боловсруулж, гүйцэтгэлийг хянана.
6.2.10.    Өдрөөр суралцагч нэг улиралд 15, эчнээгээр суралцагч 12-оос илүүгүй кредитийн хичээл судална. Эрдэм шинжилгээний кредит  гүйцэтгэлд хязгаар тогтоохгүй.
6.2.11.    Магистрант нь бакалаврын сургалтаар эзэмшсэн мэргэжлийн  чиглэлээс өөр чиглэлээр суралцахыг хүсвэл сургалтын агуулгын залгамж чанарыг хангахад шаардагдах хичээлийг тухайн мэргэжлийн тэнхим, профессорын баг, сургуулийн тогтоосон хөтөлбөрөөр төлбөртэй судалж, үнэлүүлсэн байна.  Судалсан  хичээлийг  магистрантурын  үндсэн  хичээлд   тооцохгүй.
6.2.11.

6.3.    Элсэлт

6.3.1.    Сургалт эрхлэх зөвшөөрөл авсан хөтөлбөрөөр магистрант, докторантыг элсүүлэх бөгөөд магистрантурт элсэгч тухайн мэргэжлээр бакалаврын, докторантурт  элсэгч тухайн мэргэжлээр магистрын зэрэгтэй байна.
6.3.2.    Бакалаврын дипломын голч дүн 2.7-оос дээш тохиолдолд магистрантурт, магистрын дипломын голч дүн 3.3-аас дээш тохиолдолд докторантурттус тус шалгалтгүй элсүүлнэ.
6.3.3.    МУБИС-ийг 3.7 голч дүнтэй төгссөн бол магистрын сургалтын тухайн  жилийн төлбөрөөс суралцах хугацаандаа 15 хувийн хөнгөлөлт эдэлнэ. Суралцах хугацаандаа 2.7-оос доош голч дүн авсан бол тухайн улирлаас эхлэн энэхүү хөнгөлөлтийг эдлэх боломжгүй.
6.3.4.    Элсэгч нь өмнө эзэмшсэн бакалаврын ба магистрын мэргэжлээс өөр чиглэлээр магистрантурын ба докторантурын сургалтад хамрагдах бол сургалтын агуулгын залгамж чанарыг хангахад шаардагдах зөрүү хичээлийг нөхөн үзнэ. Нөхөн үзсэн хичээлийг магистрын болон докторын зэрэг олгох үндсэн хичээлд хамааруулахгүй.
6.3.5.    Элсэлтийг хичээлийн жилд гурван удаа (8, 1, 5-р сард) зохион байгуулна. Хөтөлбөрийн нэгдсэн алба нь элсэлтийг хариуцан зохион байгуулж, шинээр магистрант, докторантаар элсүүлэх тухай бүрэлдэхүүний сургуулийн захирлын тушаалыг үндэслэн МУБИС-ийн захирлын нэгдсэн тушаал гаргана.
6.3.6.    Бүрэлдэхүүний сургууль нь МУБИС-ийн элсэгчдэд тавих шаардлага хангасан хүмүүсээс гадаад хэл болон мэргэжлийн шалгалт авч, холбогдох бичиг, баримтыг бүрдүүлж, тэдгээрийн үнэн зөвийг магадлан элсүүлнэ.
6.3.7.    Магистрантур, докторантурын сургалт нь өдөр, эчнээ хэлбэртэй байна. МУБИС-д суралцагчийн хувьд магистрантурт суралцах хугацааг “3.5+1.5”, “4+1” хөтөлбөрөөр зохицуулна.
6.3.8.    Гадаадын их сургуультай хамтарсан давхар хөтөлбөр(1:1 хэлбэрийн), докторын дараах сургалт, судлаач оюутан солилцох хөтөлбөр  хэрэгжүүлж, МУБИС төгсөгчдийн мэргэжил дээшлүүлэх сургалт явуулж болох   ба   хөтөлбөрболовсруулах,   сургалтын   агуулгыг     тодорхойлох,
 
оюутан сонгох, тэдний суралцах нөхцөлийг хангах асуудлыг тусгай журмаар зохицуулна.
6.3.9.    Гадаадын иргэнийг Засгийн газар хоорондын хэлэлцээр,  сургууль хоорондын болон хувийн гэрээгээр магистрантур, докторантурт суралцуулна.
6.3.10.    Гадаадын иргэнийг элсүүлэхдээ тухайн улс, сургуультай  тусгай нөхцөлийн гэрээ хийгдээгүй тохиолдолд  энэхүү журмыг мөрдөнө.

6.4.    Сургалтын хугацаа

6.4.1.    Магистрантурын сургалтын ердийн хугацаа өдрөөр суралцахад 3 улирал, эчнээгээр 4 улирал, докторантурын сургалтын ердийнхугацаа өдрөөр суралцахад 6 улирал, эчнээгээр суралцахад 8 улиралтус тус байна. Судалгааны ажлыг тасралтгүй хийж, чанартай үр дүн гаргаж, кредитээбүрэн биелүүлсэн бол удирдагч, тэнхим, бүрэлдэхүүний сургууль, хөтөлбөрийн нэгдсэн албаны зөвшөөрлөөр магистрантурын сургалтын хугацааг нэг улирлаар богиносгож болно.
6.4.2.    Суралцагч нь суралцах хугацааг дүүргэснээр зэрэг горилсон магистрын ажил, докторын диссертаци бичиж хамгаалах эрхтэй болох бөгөөд судалсан кредит болон дүнг баталгаажуулан, МУБИС-ийн магистрантур, докторантурын сургалт дүүргэсэн тухай захирлын тушаалаар гэрчилгээ олгоно. Магистрантын сургалтын кредит  энэхүү гэрчилгээг авснаас хойш 4 улирал, докторантын сургалтын кредит 6 улирал тус тус хүчинтэй ба энэ хугацаанд эрдэм шинжилгээний кредитээ гүйцээн магистрын ажил, докторын диссертаци бичиж хамгаалах эрхтэй байна.
6.4.3.    Өдрийн ангийн сургалт хичээлийн хоёр улиралтай, улирал тус бүр нь танхимын хичээлийн 15 долоо хоногтой байна. Эчнээ бол өвөл-зуны хоёр улиралтай улирал бүр 8 долоо хоногтой байна. Сургалт эхлэх, дуусах хугацааг дээрх хугацаанд багтаан бүрэлдэхүүн сургуулиуд зохион байгуулна
6.4.4.    Мэргэжил өөрчилж суралцахтай холбоотой бэлтгэл сургалтын хугацааг судлах кредитийн хэмжээнээс хамааруулж бүрэлдэхүүний сургуулийн захирлын шийдвэрээр тогтооно. Хугацаа 2 улирлаас илүүгүй байна.

6.5.    Удирдагч, судалгааны ажлын сэдэв ба төлөвлөгөө

6.5.1.    Магистрантурт болон докторантурт хичээл заах багш, удирдагч нар докторын зэрэгтэй байна.Багш хүрэлцэхгүй тохиолдолд дотоодын болон олон улсын түвшинд судалгааны өгүүлэл хэвлүүлсэн, мэргэжлийн чиглэлээр дотоод, гадаадын төсөлд ажилласан туршлагатай, магистр зэрэгтэй багшаар магистрантурт хичээл заалгаж болно. Энэ тохиолдолд бүрэлдэхүүний сургуулийн захирлын зөвлөлийн шийдвэрээр багшийг сонгож ажиллуулна. Магистрантур, докторантурын сургалтад гадаад хэлний хичээл заах багш нь магистр зэрэгтэй байж болох ба тухайн хэлний
 
чиглэлээр олон улсад хүлээн зөвшөөрөгдсөн (TOEFL, IELTS, TORFL гэх зэрэг) шалгалтыг хангалттай оноотой байна.
6.5.2.    Бүрэлдэхүүний сургууль нь мэргэжлийн тэнхим, профессорын баг, профессор, оюутны саналд тулгуурлан суралцагч нэг бүрээр судалгааны ажлын сэдэв, удирдагчийн талаарх саналыг магистрант, докторантын элссэн улиралд багтан гаргах бөгөөд үүнийг МУБИС-ийн захирлын тушаалаар баталгаажуулна.
6.5.3.    Мэргэжил дундын хөтөлбөрөөр суралцагчийн сэдэв, удирдагчийн тушаалыг хөтөлбөрт хэрэгжүүлэгч үндсэн нэгжүүдийн хамтын шийдвэрийг үндэслэн гаргана.
6.5.4.    МУБИС-ийн магистр, докторын сургалтад идэвхтэй оролцдог, гадны байгууллагад судалгаа, эрдэм шинжилгээний ажил эрхэлдэг, докторын зэрэгтэй хүн магистрант, докторантад хичээл зааж, удирдагчаар ажиллаж болно. Удирдагч нь “Магистр, докторын сургалт эрхлэхэд баримтлах нийтлэг журам”-ын 3.4.3-д заасан үүргийг хүлээнэ.
6.5.5.    Удирдагч нь магистрант, докторантын судалгааны  ажлын  сэдэв, судалгааны ажлын төлөвлөгөөг чиглүүлэн тогтоож, биелэлтийг нь хянаж, туршилт хийх, задлан шинжлэх, туршилтын дүнг боловсруулах, өгүүлэл бичих, илтгэл тавих зэрэг үйл ажиллагааг удирдан чиглүүлэх үүрэгтэй. Удирдагч нь магистрын ажил, докторын диссертаци бичихэд зөвлөн,  түүний агуулга, чанар, судалгааны ажлын үр дүнгийн шинжлэх ухааны үнэн зөв байдал, хууль эрхийн хүрээнд хийгдсэн эсэхийг хянах зэргээр удирдагчийн хувиар хариуцлага хүлээнэ.
6.5.6.    Суралцагч нь магистрын ажил, диссертацийн сэдвийн дагуу судалгаа хийх төлөвлөгөөг удирдагчтай зөвшөлцөн боловсруулж, тэнхимийн эрхлэгч, хөтөлбөрийн албаар хянуулан бүрэлдэхүүний сургуулийн захирлаар баталгаажуулна.
6.5.7.    Магистрант, докторант нь судалгааны тойм боловсруулж тайлан бичих, судалгааны аргазүй боловсруулах, туршилт судалгаа явуулж үр дүнг тооцох зэрэг ерөнхий дарааллаар судалгааны ажлаа хийж гүйцэтгэх  бөгөөд судалгааны шат тус бүрт тэмдэглэл хөтлөх ба удирдагчийн зүгээс хянаж зохих дүгнэлт хийнэ. Тэмдэглэлийг улирлын эцэст дүгнэлтийн хамт бүрэлдэхүүний сургуулийн хөтөлбөрийн албанд хүлээлгэж өгнө.
6.5.8.    Нэг профессорын удирдах магистрант, докторантын тоог бүрэлдэхүүний сургуулийн онцлог, лабораторийн хүчин чадлаас хамааруулан бүрэлдэхүүний сургууль тогтоож болно.
6.5.9.    Магистрант, докторант нь хүндэтгэх шалтгаанаар удирдагч, сэдвээ өөрчлөх хүсэлт гаргавал холбогдох мэргэжлийн тэнхим, профессорын баг, бүрэлдэхүүний сургуулийн саналыг үндэслэн МУБИС-ийн захирал тушаал гаргаж шийдвэрлэнэ.

6.6.    Мэдлэг, чадварыг үнэлж, дүгнэх
 
6.6.1.    Суралцагчийн мэдлэг, чадвар, хандлагыгүнэлэхдээ "Магистр, докторын сургалт эрхлэхэд баримтлах нийтлэг журам”-ын 2.10, энэхүү журмын 4.6-р заалтыг  тус тус мөрдөнө.
6.6.2.    Суралцагч С ба түүнээс дээш дүн авсан тохиолдолд тухайн кредит цагийгбиелүүлсэнд тооцно. С үнэлгээнээс доогуур оноо авсан тохиолдолд тухайн хичээлд ноогдох кредитийн төлбөрийг төлж дахин судална.
6.6.3.    Судалгааны үр дүнг хэвлүүлэх, докторантын хэвлүүлсэн бүтээлийг тооцох дотоодын мэргэжлийн сэтгүүлийн жагсаалтыг бүрэлдэхүүний сургуулийн Эрдмийн зөвлөлийн саналыг үндэслэн МУБИС-ийн Эрдмийн зөвлөлөөр хэлэлцэж, МУБИС-ийн захирлын тушаалаар батална.

6.7.    Гадаад хэл

6.7.1.    Магистрант, докторант нь хичээлээр авах 20 кредит цагийг биелүүлсний дараа англи хэлний шалгалт өгнө. Шалгалтыг МУБИС-ийн захирлын тушаалаар байгуулсан гурваас доошгүй хүний бүрэлдэхүүнтэй комисс авна.
6.7.2.    Англи хэлний шалгалтын агуулга, түвшнийг НХУС-ийн гадаад хэлний  төвийн оролцоотой боловсруулж, МУБИС-ийн сургалт эрхэлсэн дэд захирлаар батлуулж мөрдөнө.
6.7.3.    Гадаад хэлний шалгалтад хангалттай дүн авч чадаагүй суралцагч магистрын ажил, диссертацийн хамгаалалтад орох эрхгүй.
6.7.4.    Суралцагчдын мэргэжлийн англи хэлний мэдлэг, чадвар нь мэргэжлийн харилцаанд бүрэн нийцэхүйц чансаатай байхыг шаардах бөгөөд тэдний англи хэлний мэдлэг, чадвараа дээшлүүлэх ажлыг тухайн мэргэжлийн тэнхимсанаачлан, НХУС-ийн Гадаад хэлний төвтэй хамтран зохион байгуулна.

6.8.    Магистрын ажил хамгаалах

6.8.1.    Магистрын ажил нь тухайн шинжлэх ухааны тодорхой асуудлыг гүнзгийрүүлсэн судалгаа, туршилт, боловсруулалт, дүн шинжилгээ, онол аргазүйн зохих түвшинд гүйцэтгэж, тухайн асуудлын шинжлэх ухааны үндэслэл, онол практикийн дүгнэлт зэрэг үр дүнд хүрсэн эрдэм шинжилгээний нэгэн сэдэвт бүтээл байх шаардлагыг хангасан байна.
6.8.2.    Магистрын ажил нь төсөл, нэг сэдэвт бүтээл байж болох ба энэ тохиолдолд төслийн техник, эдийн засгийн үндэслэл, тооцоо, хэрэгжүүлэх арга зам, хүлээгдэж буй үр дүнг тодорхой томьёолж, туршилт судалгаа хийсэн  байна.
6.8.3.    Магистрын ажлын хамгаалалтын өмнөх хэлэлцүүлгийг тэнхим,  профессорын багийн эрдэм шинжилгээний өргөтгөсөн семинараар хийнэ. Семинарын товыг нийтэд зарлаж, нээлттэй хийж болно. Өргөтгөсөн семинараас дүгнэлт гаргаж, хуралдааны протоколын хамт бүрэлдэхүүний сургуулийн хөтөлбөрийн албанд хүргүүлнэ.
 
6.8.4.    Магистрын ажлыг МУБИС-ийн захирлын тушаалаар баталсан стандартын дагуу загвар, шаардлагыгхангаж бичиж хэвлүүлнэ.
6.8.5.    Магистрын ажлыг магистрын зэрэг хамгаалуулах зөвлөлд хамгаална. Зэрэг хамгаалуулах зөвлөлийг бүрэлдэхүүний сургуулийн саналыг үндэслэн МУБИС-ийн захирлын тушаалаар байгуулна. Магистрын зэрэг хамгаалуулах зөвлөлийг БСШУ-ны сайдын баталсан “Магистрын зэрэг хамгаалуулах зөвлөлийн дүрэм”-ийн дагуу байгуулах ба тус зөвлөл нь энэхүү дүрмийн хүрээнд ажиллана.
6.8.6.    Магистрант нь сургалтын төлөвлөгөөн дэх хичээлүүдийг бүрэн судалж зохих кредитийг цуглуулсан, гадаад хэлний шалгалтыг амжилттай өгсөн, сургалтын төлбөрөө төлсөн, магистрын ажлаа тэнхим/профессорын багаар урьдчилан хэлэлцүүлсэн зэргийг үндэслэн тухайнбүрэлдэхүүний сургуулиас дүгнэлт гаргана. Үүнийг үндэслэн магистрын зэрэг  хамгаалуулах зөвлөлд магистрантын судалгааны ажлыг уламжилна.
6.8.7.    Магистрын ажлаа хамгаалж чадаагүй бол 2 жилийн дотор дахин нэг удаа хамгаалуулах зөвлөлд хэлэлцүүлэх эрхтэй. Дахин хамгаалалтад орох хүсэлтээ бүрэлдэхүүний сургуулийн хөтөлбөрийн албанд хүсэлт гаргах ба бүрэлдэхүүний сургуулийн саналыг үндэслэн хөтөлбөрийн нэгдсэн албанаас зөвшөөрөл олгоно.

6.9.    Докторын диссертаци хамгаалах

6.9.1    Докторын диссертаци нь тухайн мэргэжлийн салбарт холбогдол бүхий зорилтыг шийдсэн, эсвэл улс орны нийгэм, эдийн засагт холбогдолтой практик асуудлыг шинжлэх ухааны үндэслэлтэй (арга, аргачлалын дагуу нотлон)-гээр шийдсэн, урьд өмнө хийгдсэн бусад шийдэлтэй харьцуулж, шинэлэг талыг бүтээлчээр нээн харуулсан, тухайн сэдвээр шинэ мэдлэг, мэдээлэл, үндэслэл, онол практикийн дүгнэлт гаргасан, эрдэм шинжилгээний нэг сэдэвт бүтээл байх шаардлагыг хангасан байна.
6.9.2    Сургалтын төлөвлөгөөг бүрэн биелүүлсэн, гадаад хэлний шалгалт өгсөн, сургалтын төлбөрөө бүрэн төлсөн баримтыг үндэслэн горилогчийн диссертацийг хэлэлцэх их семинарыг 2-оос доошгүй мэргэжлийн тэнхим (профессорын баг) дээр хэлэлцүүлнэ. Их семинарын товыг нийтэд зарлаж, өөр их сургууль, судалгаа шинжилгээний байгууллагын эрдэмтдээр өргөтгөн зохион байгуулна.
6.9.3    Их семинараас диссертацийг эрдэм шинжилгээний шаардлага хангасан хэмээн үзсэн тохиолдолд хурлын тэмдэглэл, шинжээчийн дүгнэлтийн хамт Бүрэлдэхүүний сургуулийн Эрдмийн зөвлөлд шилжүүлнэ. Шаардлага хангаагүй тохиолдолд горилогч ба удирдагчид ажлыг дахин сайжруулахаар буцаана.
6.9.4    Бүрэлдэхүүний сургуулийн Эрдмийн зөвлөлийн өргөтгөсөн хурлын бүрэлдэхүүнийг тус сургуулийн захирал МУБИС-ийн Эрдмийн зөвлөлийн нарийн бичгийн даргатай зөвшилцөн батална. Өргөтгөсөн хурлын бүрэлдэхүүнд бусад их сургууль, судалгаа шинжилгээний байгууллагын эрдэмтдийн эзлэх хувь 30-аас доошгүй байна.
 
6.9.5    Бүрэлдэхүүний сургуулийн Эрдмийн зөвлөлийн эрдэм шинжилгээний өргөтгөсөн хурлаас диссертацийг сайшаасан тохиолдолд хурлын шийдвэр, дүгнэлт, тэмдэглэлийн хамт МУБИС-ийн Эрдэм шинжилгээний албанд хүргүүлнэ. Докторын урьдчилсан хамгаалалтын гүйцэтгэлд хяналт тавьж, хамгаалуулах зөвлөлд оруулах асуудлыг Эрдэм шинжилгээний алба хариуцна.
6.9.6    Докторын диссертацийгМУБИС-ийн захирлын баталсан загвар, шаардлагын дагуу бичиж, хэвлүүлнэ.
6.9.7    Докторын диссертациа хамгаалж чадаагүй бол 3 жилийн дотор дахин нэг удаа Хамгаалуулах зөвлөлд хэлэлцүүлэх эрхтэй. Дахин хамгаалалтад орох хүсэлтээ докторын зэрэг Хамгаалуулах зөвлөлийн даргад гаргаж шийдвэрлүүлнэ.
6.9.8    Диссертацийг монгол хэлээр бичнэ. Диссертацийн тухай товч танилцуулгыг англи, эсвэл орос хэлээр 3 хуудаст багтаан бичиж, диссертацийн эцэст хавсаргана. Горилогчийн хүсэлт, докторын зэрэг хамгаалуулах зөвлөлийн бүрэлдэхүүний дийлэнх олонхийн зөвшөөрснөөр диссертацийн ажлыг англи хэлээр бичүүлж, хамгаалалтыг англи хэлээр явуулж болно. Энэ тохиолдолд диссертацийн тухай товч танилцуулгыг монгол хэлээр бичнэ.
6.9.9    Магистрант, докторантын удирдагчийн мэдээллийг МУБИС-ийн оюутны цахим хуудсанд хөтөлбөрийн нэгдсэн алба байршуулна.
6.9.10    Докторант нь шаардлагатай тохиолдолд 2 удирдагчтай байж болно.

Долоо. Магистрын ажил, докторын диссертаци хүлээлгэж өгөх

7.1.    Хамгаалуулах зөвлөлийн нарийн бичгийн дарга нь зэрэг хамгаалсан магистрант, докторантын дараах материалыг бүрдүүлэн МУБИС-д  ирүүлнэ. Эдгээр материалыг дипломын хуулбарын хамт сургуулийн архив болон номын санд хадгална. Үүнд:
а) дэлгэрэнгүй анкет (1-р маягт)
б) Хамгаалуулах зөвлөлийн хуралдааны протокол, тогтоол в) удирдагчийн тодорхойлолт
г) зохих шаардлагыг ханган бүрэн эцэслэсэн, удирдагч, хамгаалуулах зөвлөлийн гишүүд гарын үсэг зурсан магистрын ажил, докторын диссертац, түүний CD бичлэг 2 хувь
д) тооцоо хийсэн тойрох хуудас зэрэг орно.
7.2.    Диссертацийн хувийг Үндэсний номын сан, Мэдээллийн технологийн үндэсний парк, зэрэг хамгаалах үйл ажиллагаа түшиглэсэн болон суралцагчийн суралцсан сургуулийн номын санд хүлээлгэн өгнө.

Найм. Магистр, докторын зэрэг олгох

8.1. Магистрын ажил болон докторын диссертацийг амжилттай хамгаалсныг баталсанЭрдмийн зэрэг хамгаалуулах зөвлөлийн шийдвэрийг үндэслэн МУБИС-ийн захирлын тушаалаар магистр, докторын зэрэг олгох   шийдвэр
 
гаргана. Энэхүү шийдвэрийг үндэслэн МУБИС магистр, докторын зэрэг олгосон дипломыг бичиж, гардуулах ажлыгзохион байгуулна.

Ес.Төгсөлт, шилжилт хөдөлгөөн

9.1.    Магистр, докторын зэрэг олгох төгсөлтийг хичээлийн жилд хоёр удаа буюу  2, 6-р сард хийнэ.
9.2.    Албан ёсны зөвшөөрөлгүйгээр нэг хичээлийн жилд сургалтад хамрагдаагүй, судалгааны ажил хийгээгүй, сургалтын төлбөрөө төлөөгүй магистрант, докторантыг сургуулиас хасна.
9.3.    Магадлан итгэмжлэгдсэн, МУБИС-ийн кредит цагийг хүлээн зөвшөөрсөн их сургуульд амжилттай суралцаж байгаа магистрант, докторантыг өөрийн нь хүсэлт, профессор, мэргэжлийн тэнхим, бүрэлдэхүүний сургуулийн  захирал болон сургалт эрхэлсэн дэд захирлын зөвшөөрлийг үндэслэн шилжүүлэн авч болно.
9.4.    Гадаадын нэр хүндтэй их сургуульд суралцаж цуглуулсан магистрантын 10 хүртэл, докторантын 20 хүртэл, дотоодын их сургуульд суралцаж цуглуулсан магистрантын  6 хүртэл, докторантын 9 хүртэл кредитийг тус  тус тооцож болно.
9.5.    Туслах багш, ажилтнууд нь бакалаврын сургалтад хичээлийн бэлтгэл  хангах, хичээл заах, оюутанд зөвлөгөө өгөх, сургалтын бусад ажил болон судалгааны төсөл, хөтөлбөр дээр ажиллаж буй нэгж, профессорын багийн ажилд оролцох зэргээр 6 хүртэл кредиттэй дүйцэх ажлыг гүйцэтгэж болно. Ажлын гүйцэтгэл буюу кредиттэй нь дүйцэх сургалтын төлбөрийн  хөнгөлөлт үзүүлнэ.
9.6.    Туслах     багш     ажилтныг    сонгох,     ажиллуулах,     гэрээг     цуцлах, маргааныгшийдвэрлэхдээажилолгогчнэгжийнсаналыг үндэслэн сургалт эрхэлсэн дэд захирал, хөтөлбөрийн нэгдсэн албаар хэлэлцэж, захирлын тушаалаар баталгаажуулна.
9.7.    Туслах ажилтны урамшуулал, ажлын хөлс нь сургалтын төлбөрийн хөнгөлөлт, МУБИС-ийн захирлын нэрэмжит тэтгэлэг, төсөл хөтөлбөрийн санхүүжилтийн тодорхой хувь гэсэн хэлбэрээр байж болно.
9.8.    Суралцагч сурлага, сахилгаар хасагдах болон хүсэлтээрээ чөлөөлөгдөх үед улс, захиалагч байгууллагаас төлсөн зардлыг буцааж төлөх асуудлыг суралцагч өөрөө хариуцна.
9.9.    Сургуулиас үзүүлэх нэмэлт үйлчилгээтэй холбоотой бүх төрлийн төлбөр, хураамжийгМУБИС-ийн санхүү журмын холбогдох заалтуудыг үндэслэн тогтооно.
9.10.    Докторантаар хичээл заалгах, магистрантыг хичээл сургалтад оролцуулах, магистрант, докторантын төлбөрийг хөнгөлөх, тэтгэлэгт хамруулах, профессорын гүйцэтгэж байгаа эрдэм шинжилгээний ажил, төсөлд магистрант, докторантыг ажиллуулж судалгааг санхүүжүүлэх чиглэлээр удирдагч багш, профессорын баг, мэргэжлийн тэнхим, сургууль санаачилгатай ажиллах үүрэг хүлээнэ.
 
9.11.    Докторантын зэрэг хамгаалахтай холбогдох зардлыг сургалтын төлбөрт оруулахгүй ба хамгаалах тохиолдолд хамгаалалтын зардалыг докторант өөрөө хариуцна.